thumb|De Luipaardman (1915) van Wissaert, op de achtergrond het schilderij Réorganisation (2002) van Chéri Samba. Paul Joseph Eduard (Paul) Wissaert (Brussel, 13 mei 1885 – Schaarbeek, 5 juli 1972) was een Belgisch beeldhouwer en medailleur.Paul Piron (2016) De Belgische beeldende kunstenaars van de 19e tot de 21e eeuw. Brussel: Ludion. . p. 2751.Frédéric Alvin (1916) Les Portraits en médailles des célébrités de la Belgique. Brussel: Nationale Bibliotheek.
Leven en werk Paul Wissaert was een zoon van graveur François Wissaert (1855-1929) en Pauline Tollen.Burgerlijke stand van Brussel: geboorten 1885, akte 2008. Wissaert leerde waarschijnlijk de beginselen van het vak in het graveeratelier van zijn vader.Stefan De Lombaert, "Medal producers in Belgium (19th – 21st C.)", Colloquium 175 years RNSB, p. 131-172. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Brussel (1901-1905) als leerling van Julien Dillens en Charles Van der Stappen. Hij bekwaamde zich vervolgens in de graveer- en medaillekunst aan de École nationale supérieure des beaux-arts in Parijs (1906-1907), als leerling van Jules-Clément Chaplain.In 1908 maakte hij een studiereis naar Italië.Cor Engelen en Mieke Marx (2002) Beeldhouwkunst in België vanaf 1830. Brussel: Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de provinciën, Studia 90. Volume III, p. 1841.Catalogue of the International Exhibition of Contemporary Medals, maart 1910. New York: The American Numismatic Society, 1911.
Wissaert toonde vanaf 1909 zijn sculpturen en penningen op diverse tentoonstellingen. Hij nam deel aan ontwerpwedstrijden van de Nederlandsch-Belgische Vereeniging der Vrienden van de Medaille als Kunstwerk. In 1908 won hij de wedstrijd, met Eugène De Bremaecker, Jean Lecroart en Henri Steppé op een gedeelde tweede plaats."La Société hollandaise-belge des Amis de la médaille d'art", 27 juli 1908. In 1911 behaalde hij een derde plaats."Kunst- en letterennieuws", Het Handelsblad, 5 oktober 1911, p. 3. Hij werkte een aantal keren samen met zijn vader, ze maakten onder andere gezamenlijk penningen met de portretten van koning Albert (1914) en koningin Elisabeth (1916). Met sportbedels nam Wissaert in 1936 deel aan het onderdeel 'Beeldhouwkunst, medailles en plaquettes' bij de kunstwedstrijden op de Olympische Zomerspelen, in Berlijn.Paul Wissaert, Olympedia. De andere Belgische deelnemers op dit onderdeel waren Victor Demanet, Godefroid Devreese, Josuë Dupon, die postuum de bronzen medaille won, Willy Kreitz en Joseph Witterwulghe.
Georges Eekhoud, kunstcriticus van Onze Kunst, was bij diverse gelegenheden lovend over Wissaert en zijn werk. Hij schreef onder andere "wat ik vooral zeer op prijs heb gesteld, zijn de medailles en plaketten van Wissaert. Ik zou zelfs durven beweren dat deze laatste op weg is om de al te industrieel geworden penningkunst weer op te doen leven en voornamer te maken" (1909)Georges Eekhoud, "Kunstberichten", Onze Kunst, jrg. 8, deel XVI, juli-december 1909, p. 73. Hij waardeerde de "groote verscheidenheid van medaillen en medailjons van Wissaert, die grooten indruk op ons hebben gemaakt door hun bevalligheid, hun gevoel en 't gespierd-machtige van hun teekening" (1911),G.E., "Kunstberichten", Onze Kunst, jrg. 10, deel XX, juli-december 1911, p. 100. en "verder was er werk van zeer talentvolle penningsnijders : Armand Bonnetain, De Vreese en Samuel, alle reeds voldoende bekend, vooral Paul Wissaert, wiens medailles en plaketten, streng, uiterst gewetensvol van uitvoering en bij een scherp relief, vooral de aandacht trekken door hun bevalligheid, hun spiritualiteit en een luchtige lichtheid, die bijna aan de Florenlijnen doen denken." (1912).G.E., "Kunstberichten", Onze Kunst, jrg. 11, deel XXII, juli-december 1912, p. 99.
Luipaardman Een van Wissaerts bekendere werken is het beeld Luipaardman (1913), dat hij maakte in opdracht van het Belgische Ministerie van Koloniën. Het is sinds 1915 opgenomen in de collectie van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (of AfricaMuseum) in Tervuren. De man, gekleed in een tuniek van luipaardvel, verbeeldt een lid van het geheime Anioto-genootschap die klaar staat om een slapend slachtoffer aan te vallen of te doden. Het genootschap was ca. 1890-1940 actief in het oostelijk Kongobekken. De leden lieten opzettelijk sporen achter waardoor het leek alsof hun aanvallen door luipaarden waren uitgevoerd.Vicky Van Bokhoven (2009) "Leopard-men of the Congo in literature and popular imagination", Tydskrif vir Letterkunde, Vol. 46, nr. 1, januari 2009; Vicky Van Bockhaven (2013) "The leopard men of the Eastern Congo (ca. 1890-1940) : history and colonial representation", thesis Universiteit van East Anglia. De luipaardman inspireerde mogelijk Hergé voor diens strip Kuifje in Kongo (1931), later hernoemd naar Kuifje in Afrika. De schrijver Edgar Rice Burroughs voerde de luipaardmannen op in Tarzan and the Leopard Men (1932-1933). Bij een reorganisatie van het AfricaMuseum werd Wissaerts beeld weggehaald.Leo Paul, "Het AfricaMuseum in Tervuren", geografie.nl, 13 december 2024. In opdracht van het museum maakte de Congolese schilder Chéri Samba het schilderij Réorganisation (2002), dat het getouwtrek laat zien tussen mensen die vinden dat het beeld in het museum te zien moet zijn en zij die vinden dat het daar niet thuishoort.Ellen Mara de Wachter, "Has Belgium’s Newly Reopened Africa Museum Exorcized the Ghosts of its Colonial Past?", Frieze, 11 december 2018.
Wissaert werd in 1938 benoemd tot ridder in de Kroonorde."Onderscheidingen in de Nationale Orden", De Standaard, 21 november 1938, p. 3. Hij overleed op 87-jarige leeftijd.
Enkele werken 1908: L'enseignement of Het onderwijs, penning in opdracht van de Nederlandsch-Belgische Vereeniging der Vrienden van de Medaille als Kunstwerk."Allegorie op het onderwijs", Dossier: Nederlands-Belgische vereniging van vrienden van de medaille als kunstwerk, Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. 1909: Penning met de portretten van de ouders Wissaert. 1910: Samuel F.B. Morse-medaille voor de New York-universiteit. 1911: Plaquette van de auteur Georges Eekhoud (1854-1927). 1913: Beeld van de Luipaardman, in 1915 opgenomen in de collectie van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika. 1914: Mil neuf cent quatorze, vers l'Yser, Væ Perjuris, gedenkpenning slag om de IJzer."Gedenkpenning slag bij de IJzer, 1914", collectie Stadsmuseum Gent. 1914: Penning Albert Roi des belges, vz buste van koning Albert I door Paul Wissaert, kz Een liggende leeuw op een rots door François Wissaert."ALBERT ROI DES BELGES", collectie Munten en Penningen, KBR. 1916: Penning S.M. Elisabeth reine des belges, vz buste van koningin Elisabeth door Paul Wissaert, kz Een roos met bijschrif 'A notre reine' door François Wissaert."S.M. ELISABETH REINE DES BELGES", collectie Munten en Penningen, KBR. 1919: Aan onze helden, bronzen reliëf voor het oorlogsmonument aan de Verheydenstraat in Dilbeek. Het reliëf is gesigneerd en gedateerd 1919,Katrien Verwinnen, "Oorlogsmonument 1914-1918 en 1940-1945", Inventaris Onroerend Erfgoed 2026. het monument werd in 1921 onthuld."Fêtes patriotiques", La Libre Belgique, 16 februari 1921, p. 2. 1921: L' Armee Belge Rejoint les Armees Alliees, gedenkpenning Eerste Wereldoorlog."Gedenkpenning over de Eerste Wereldoorlog, (1921)", collectie Stadsmuseum Gent. 1921: Le Coupeur de noix de palme, bronzen beeld van een Congolese man met machete in het Lever House in Brussel."Le Coupeur de noix de palme – Lever House – Bruxelles", BE-Monumen. Dat was destijds een kantoor van de Britse onderneming Lever Brothers, die palmolieplantages in Congo exploiteerde. De man is een van twee beelden in de entreehal, het andere -een Congolese vrouw met een pagaai- werd gemaakt door Isidore De Rudder. 1922: Plaquette met portretmedaillon van architect Albert Dumont (1853-1920) in het door hem ontworpen gemeentehuis van Sint-Gillis.Portrait de l'architecte Albert Dumont (1853-1920), KIK-IRPA. Gegoten bij de Fonderie Nationale des Bronzes. 1924: Penning ter herinnering aan de betogingen in Gent, ter ere van Edward Anseele (1856-1938) en de coöperatie Vooruit."Gedenkenissen Vooruit - Edward Anseele", Vooruit, 6 september 1924. 1927: Penning ter ere van schrijver Hubert Krains (1862-1934). Het portret werd in grotere uitvoering gebruikt als medaillon voor een gedenkteken (1936) in het Josaphatpark in Schaarbeek."Mémorial Hubert Krains – Parc Josaphat – Schaerbeek". BE-Monumen."Archief: De beeldhouwwerken in het Josaphatpark", 1030.be, gemeentebestuur Schaarbeek. 1928: Penning schrijver Hubert Stiernet (1863-1939) 1928: Penning voor de Luikse afdeling van de Amis de l'Art wallon. 1929: Graveur F. Wissaert, gedenkpenning na het overlijden van vader François Wissaert.GRAVEUR F. WISSAERT, collectie Munten en Penningen, KBR. 1935: 40- en 50-Francs-munt ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling in Brussel, met aan de voorzijde Sint-Michaël en aan de keerzijde het Eeuwfeestpaleis."50 Francs Brussels World's Fair 1935", Numista. 1946: Medaille de la Resistance. Portretmedaillon van dr. Joseph Devroye, voor diens graf op de begraafplaats van Sint-Gillis.
Galerij
Categorie:Belgisch beeldhouwer Categorie:Belgisch medailleur Categorie:Belgisch olympisch deelnemer