De pinguïnrots ook wel de Pinguïnglijbaan genoemd was bedoeld als toegepaste kunst binnen de dierentuin Artis in Amsterdam. Het werd in augustus 1935 in gebruik genomen.Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Pinguinverblijf in 1935Nationaal Archief Pinguinverblijf in 1941
Beginjaren dertig waren de pinguïns toe aan een nieuw verblijf. Echter het waren crisisjaren, dus veel geld was er niet voor. De dierentuin onder Armand Louis Jean Sunier vroeg aan huiskunstenaar Jaap Kaas om een nieuw verblijf te ontwerpen; medewerkers bouwden het. Kaas verbleef wel op Artis om er te werken aan een van zijn dierenbeelden. Kaas, die volgens De Telegraaf belangeloos meewerkte, ontwierp een Bauhausachtig kunstwerk, dat een thuis moest worden voor de zwemvogels. In wit beton rees in de buurt van het leeuwenverblijf een bouwwerk dat aan de ene kant hoekig was en aan de andere kant glooiend. Het hoekige was terug te vinden in de nestruimten en trap; het glooiende was de glijbaan. Het project waarbij allerlei soorten pinguïns bij elkaar werden gezet pakte verkeerd uit.
Sommige pinguïns houden van hun privacy, een beschutting om hun nesten te bouwen, anderen houden juist van uitzicht om een eventuele vijand aan te zien komen. Het kunstwerk bleek voornamelijk rekening te hebben gehouden met het publiek; de pinguïns waren altijd zichtbaar. Het bij elkaar zetten van pinguïns bleek ongewenst; er kwamen hybride soorten tot stand tussen bijvoorbeeld Zwartvoetpinguïns en Keizerspinguïns, vogels die elkaar in de natuur nooit tegenkomen. Later inzicht leidde tot de constatering dat pinguïns wel gewend zijn aan stijgende en dalende ruwe oppervlakten, maar gladde traptreden zorgden voor ontstekingen aan hun voeten, zeker omdat de vogels in de dierentuin ouder werden dan in de natuur. Het begrip glijbaan bleef onduidelijk voor de vogels. Het schone en gladde beton kon niet bijdragen aan de nesten van de pinguïnpaartjes, die daarvoor meest andere materialen zoals losse stenen bij elkaar scharrelen.
Kortom het was duidelijk dat onder voortschrijdend inzicht geen juist verblijf voor de dieren was geschapen. In 1961 kregen de dieren dan ook een nieuw verblijf dat (meer) rekening hield met hun gewoonten; een terrein met reliëfs, verstopplaatsen, nestnissen en los materiaal. Het Bauhaus-kunstwerk zou nog een viertal jaar dienstdoen als speeltoestel waarna het werd afgebroken.
Bij jubilea van Artis kwam er steeds opnieuw belangstelling voor dit curieus kunstwerk. NH Nieuws besteedde er een televisieprogramma aan in de rubriek De verdwenen stad, hetgeen weer opgenomen werd in het regio-nieuwsprogramma Noord-Zuid-Oost-West.
Categorie:Beeld in Amsterdam-Centrum Categorie:Voormalig beeld in Amsterdam Categorie:Beeld van Jaap Kaas Categorie:Artis