Dinevenator is een geslacht van theropode dinosauriërs, behorende tot de Maniraptora, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Noord-Amerika. De enige benoemde soort is Dinevenator robustus.
Vondst en naamgeving In de zomer van 2005 vond Robert Sullivan in de Alamo Wash van New Mexico een voorhoofdsbeen van een kleine theropode. Dit benoemde hij als een tweede soort van Saurornitholestes: Saurornitholestes robustus. De soortaanduiding verwijst naar de zware bouw van het element.
Sullivan wees ook de tand SMP VP-1901 toe en de sikkelklauw SMP VP-1741. Hij dacht dat het om een dromaeosauride ging.
In 2014 concludeerde David Christopher Evans dat het in feite om een lid van de Troodontidae ging en Sullivan zelf sloot zich daarbij aan. Van dat moment af verwees iedereen naar de soort als een “Saurornitholestes” robustus in afwachting van een nieuw geslacht. Of dat er ooit zou komen, was op zich al twijfelachtig, want reeds in 2012 was de soort beoordeeld als een nomen dubium.
In 2026 werd het taxon benoemd als een tweede soort van Xenovenator: Xenovenator? robustus. Het vraagteken duidde al aan dat men twijfelde aan de juistheid van die toewijzing. Nog datzelfde jaar benoemden Steven Edward Jasinski en Robert Michael Sullivan, nadat gebleken was dat de soort even nauw verwant was aan Albertavenator, een apart geslacht Dinevenator. De geslachtsnaam combineert een verwijzing naar de Dineh ofwel Navajo met het Latijn venator, "jager". De typesoort is de oorspronkelijke Saurornitholestes robustus. De combinatio nova is Dinevenator robustus.
Het holotype, SMP VP-1955, is gevonden in een laag van de Kirtlandformatie die dateert uit het late Campanien, 75 tot 73,5 miljoen jaar oud. Het bestaat uit een linkervoorhoofdsbeen. Andere fossielen werden niet toegewezen.
Beschrijving
Het holotype heeft een lengte van tweeënzestig millimeter. Dat wijst op een lichaamslengte van ruim twee meter. Dinevenator behoort daarmee tot de zwaardere troödontiden.
De beschrijvers stelden enkele onderscheidende kenmerken vast. Twee ervan zijn autapomorfieen, unieke afgeleide eigenschappen. Het voorhoofdsbeen is achteraan dikker dan vooraan. Het binnenste achterste uitsteeksel naar het neusbeen tussen de voorhoofdsbeenderen is breder dan lang.
Daarnaast is er een unieke combinatie van op zich niet unieke eigenschappen. Het voorhoofdsbeen is verticaal dik. Het voorhoofdsbeen is bijna vlak zonder lengtetrog en lengterichel, zodanig dat het oppervlak aan de bovenzijde en de zijkant bij de rand van de oogkas wel robuust is maar slechts weinig verheven is. Het neusbeen overlapt het voorhoofdsbeen niet aan diens voorste binnenzijde. Het achterdeel van de buitenste rand van de onderzijde van het voorhoofdsbeen is meer naar buiten gericht. Het voorste binnenste deel van het voorhoofdsbeen dat de reuklob huist in een uitholling vóór de oogkas is van onderen bezien overdwars breder, net als bij Xenovenator espinosai. De onderkant van het voorhoofdsbeen mist een richel overdwars tussen de uitholling voor de reuklob en de uitholling voor de grote hersenen.
Fylogenie Dinevenator werd in 2026 in de Troodontini geplaatst als het zustertaxon van een clade bestaande uit Albertavenator en Xenovenator.
Literatuur Sullivan, R.M. 2006. "Saurornitholestes robustus n. sp. (Theropoda: Dromaeosauridae) from the Upper Cretaceous Kirtland Formation (De-na-zin Member), San Juan Basin, New Mexico". New Mexico Museum of Natural History Science Bulletin 2006: 35: 253–256. Alan H. Turner, Peter J. Makovicky and Mark Norell. 2012. "A review of dromaeosaurid systematics and paravian phylogeny". Bulletin of the American Museum of Natural History. 371: 1–206. . Evans, D.C.; Larson, D.W.; Cullen, T.M. & Sullivan, R.M. 2014. "“Saurornitholestes” robustus is a troodontid (Dinosauria: Theropoda)". Canadian Journal of Earth Sciences 51: 730–734. .
Categorie:Maniraptora