De Formatie van Vichenet is een geologische formatie in een smalle strook door het midden van België. De formatie bestaat uit fijne laagjes leisteen, moddersteen, siltsteen en fijne zandsteen. Ze heeft een ouderdom tussen 432 en 427 miljoen jaar, valt daarmee in het Siluur en behoort tot de Vroeg-Paleozoïsche sokkel van de zuidelijke rand van het Massief van Brabant.
De Formatie van Vichenet is in 1910 ingevoerd door de Belgische geoloog Constantin Malaise. Malaise had het over de 'Assise de Vichenet'.
Beschrijving De Formatie van Vichenet bestaat uit turbidietafzettingen. Het zijn grijzige leisteen, moddersteen, siltsteen en fijne zandlaagjes. In de Formatie van Vichenet komen met name de bovenste delen uit de Bouma-sequentie (C, D, E) tot uiting. De verder pelitische lagen zijn plaatselijk rijk in kalk, kwartsiet of chloriet.
Dankzij het voorkomen van graptolieten (biozone van Cingulochitina cingulata) is de ouderdom van de formatie redelijk bekend. De formatie werd afgezet in het Sheinwoodiaan en midden- en vroege Homeriaan, ongeveer tussen 432 en 427 miljoen jaar geleden.
Voorkomen De Formatie van Vichenet dagzoomt in de valleien van de Orneau, Mehaigne en Burdinale en verder naar het oosten in de omgeving van Landenne. In andere valleien ontbreekt de formatie. Ze komt in de ondergrond voor in een smalle strook door de provincies Oost- en West-Vlaanderen, Henegouwen, Waals-Brabant en Namen.
De typelocatie van de Formatie van Vichenet bevindt zich bij het station Vichenet nabij Bossière. Het bovenste deel van de formatie is met name goed ontsloten in het profiel langs de spoorweg in de vallei van de Orneau.
Stratigrafische relaties De Formatie van Vichenet komt veel samen voor met de eveneens tot het Siluur behorende Formatie van Ronquières, die iets later maar deels ook gelijktijdig is afgezet. Onder de Formatie van Vichenet ligt de eveneens tot het Siluur behorende Formatie van Corroy. Al deze eenheden zijn afgezet in hetzelfde afzettingsbekken dat op de continentale helling ten zuiden van Avalonia lag.
Naar het noorden toe, richting Brussel, ligt de kern van het Massief van Brabant, die bestaat uit oudere lagen (Cambrium en Ordovicium). Het Siluur ontbreekt daar. Naar het zuiden toe verdwijnt het Siluur van het Massief van Brabant onder de bedekking door het Devoon van het Bekken van Namen.
Waar het Devoon ontbreekt kan de Formatie van Vichenet ook door jongere lagen uit het Krijt (Formaties van Lonzée, Folx-les-Caves, Vaals en Gulpen), Paleogeen (Formaties van Hannut, Brussel en Kortrijk) afgedekt liggen.
Categorie:Lithostratigrafie van België Categorie:Lithostratigrafie van het Siluur