Forumland is een door de Nederlandse politieke partij Forum voor Democratie nagestreefde parallelle samenleving van leden en sympathisanten van de partij. Het beoogt een netwerk te zijn met onder meer eigen media, onderwijsinstellingen, ondernemingen en digitale voorzieningen, waaronder een Forum-app, een eigen cryptomunt en een datingsite. Via dit netwerk zouden de leden van de gemeenschap met elkaar in contact kunnen komen, onderling goederen en diensten kunnen uitwisselen en minder afhankelijk zijn van bestaande maatschappelijke instellingen.

Ideologie en kritiek Forumland is een poging om rond Forum voor Democratie (FVD) een eigen zuil of parallelle samenleving van gelijkgestemden op te bouwen. Hierbij zou de renaissanceschool fungeren als broedplaats van ambtenaren en specialisten die later het Forumgedachtegoed kunnen uitdragen.. Hetzelfde artikel met andere foto's: Renaissanceschool van FvD opent het nieuwe schooljaar met vier leerlingen: ‘Je hebt als school nog niet de geloofwaardigheid die je hebt als je al langer bestaat’, het Parool, 17 augustus 2026. Geraadpleegd op 18 augustus 2026

Volgens Chris Aalberts berust het idee van Forumland op drie samenhangende overtuigingen: wantrouwen tegenover de overheid, de opvatting dat afwijkende meningen in onder meer media, wetenschap en politiek worden uitgesloten, en verzet tegen een als te groot en bemoeizuchtig ervaren overheidsapparaat. Een eigen maatschappelijk netwerk zou aanhangers in staat moeten stellen onafhankelijker van bestaande instituties te leven.

De beoogde samenleving sluit aan bij de bredere ideologie van FVD, waarin de bestaande maatschappelijke en politieke orde wordt voorgesteld als vervreemdend en onvoldoende representatief. De NOS beschreef Forumland als een beweging van mensen die Baudets afkeer van de bestaande maatschappij delen. Zolang politieke verandering uitblijft, wil de partij volgens Baudet het leven binnen de eigen kring vormgeven zoals zij vindt dat het eruit moet zien. De daarvoor opgerichte scholen, uitgeverijen, media, ondernemingsnetwerken en digitale voorzieningen moeten niet alleen praktische diensten leveren, maar tevens een omgeving scheppen waarin de eigen culturele en politieke opvattingen kunnen worden doorgegeven. De Forum-app werd bijvoorbeeld opgezet om leden met elkaar en met ondernemingen van andere FVD-aanhangers in contact te brengen; daarnaast werden een datingfunctie en een eigen media-aanbod aangekondigd.

Roelof Bouwman plaatste het streven in de traditie van de Nederlandse verzuiling, maar noemde Baudets uitwerking daarvan een "klucht". Hij wees erop dat de historische zuilen weliswaar afzonderlijke organisaties hadden, maar dat hun leiders ideologische tegenstellingen juist probeerden te overbruggen door overleg en compromissen. Forumland is volgens hem daarentegen gericht op het zoveel mogelijk onderbrengen van het persoonlijke en maatschappelijke leven van FVD-aanhangers binnen de eigen politieke kring.

Aalberts betwijfelde bovendien of voor de parallelle samenleving buiten een beperkte groep partijaanhangers voldoende belangstelling bestond. Ook wees hij op de spanning tussen het streven naar onafhankelijkheid van de overheid en het gebruik van overheidssubsidies door organisaties binnen Forumland, waaronder het Renaissance Instituut en de Renaissancescholen. Voormalig FVD-medeoprichter Henk Otten stelde in 2022 dat de partij onder Baudet was veranderd van een politieke beweging die de bestaande politiek wilde hervormen in een rond Baudet opgebouwde "sekte", en dat de agenda van de partij gericht leek op het ondermijnen van de Nederlandse democratie. Baudet weersprak dat Forumland een afkeer van de samenleving inhield en benadrukte dat iedereen vrij was zich bij de beweging aan te sluiten.

Geschiedenis De gedachte van een parallelle samenleving werd aanvankelijk als een nieuwe maatschappelijke zuil gepresenteerd. Na de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2019 verklaarde partijleider Thierry Baudet dat FVD op de behaalde verkiezingswinst zijn zuil zou bouwen. Datzelfde jaar pleitte partijideoloog Paul Cliteur voor een nieuwe zuil met een politieke partij, een omroep, kranten en debatruimten en een grotere aanwezigheid aan universiteiten.

Baudet werkte het concept in 2021 verder uit onder de naam Forumland. Hij omschreef het als een niet-territoriaal, virtueel land waarin FVD-aanhangers zo veel mogelijk binnen een eigen sociaal-economisch netwerk zouden kunnen leven. Tot de genoemde plannen behoorden een woningbouwvereniging, scholen, een nieuwsmedium, een digitale marktplaats, een vacaturebank, een datingdienst en een eigen cryptomunt en betaalsysteem. Volgens Baudet zouden leden via een app onder meer ondernemingen van andere FVD'ers moeten kunnen vinden.

In 2022 opende in Almere een particuliere Renaissanceschool. In november van dat jaar lanceerde FVD een app waarmee leden met elkaar in contact konden komen en bedrijven van partijgenoten konden vinden. Volgens de partij waren bij de introductie ongeveer vijfhonderd bedrijven in de app opgenomen; een datingfunctie was toen nog in ontwikkeling.

Vanaf 2023 breidde FVD zijn activiteiten verder uit met een ondernemersnetwerk, de verkoop van boeken en maaltijdboxen en bijeenkomsten voor aangesloten ondernemers. Voor deze commerciële activiteiten werden verschillende besloten vennootschappen opgericht. Volgens Baudet is het belangrijk economisch rendabele activiteiten te ontplooien voor politieke oppositie in de westerse wereld.

Bronnen en referenties

Categorie:Forum voor Democratie