De Elektrische Staatsspoorwegen serie 100/200/300/400/700 is een elektrische treinstel dat werd geëxploiteerd door de Elektrische Staatsspoorwegen, het staatsbedrijf van Nederlands-Indië. Het elektrische treinstel werd gebouwd door Beijnes en Werkspoor, terwijl de elektrische onderdelen werden geleverd door General Electric en Westinghouse. Het remsysteem werd geleveerd door WABCO (Westinghouse Air Brake Company).
Geschiedenis Begin jaren 1910 had de Staatsspoorwegen de aankoop van de spoorlijn Batavia–Buitenzorg van de Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschappij afgerond. Vervolgens reorganiseerde de Staatsspoorwegen het spoorwegnet in Batavia met de voltooiing van de dubbelsporige lijn door Batavia en het station Manggarai. In 1917 waren de Staatsspoorwegen (SS) van plan de stadsspoorlijn van Batavia te elektrificeren. Deze plannen moesten echter worden uitgesteld vanwege het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, wat leidde tot een ernstige verslechtering van de financiële positie van het bedrijf. Het plan kwam begin jaren twintig weer ter sprake, toen de Staatsspoorwegen serieus onderzoek begonnen te doen naar de elektrificatie van het stadsspoorwegnet van Batavia. Als eerste stap richtten de Staatsspoorwegen de Elektrische Staatsspoorwegen (ESS) op en bouwden zij verschillende waterkrachtcentrales, zoals de waterkrachtcentrales van Ubrug en Karacak, ter ondersteuning van de elektrificatie van de spoorlijnen binnen het stedelijk gebied van Batavia. De ESS bestelde vervolgens 50 elektrische treinstellen bij de fabrikanten Beijnes, Allan & Co. en Werkspoor, uitgerust met elektrische onderdelen van General Electric en Westinghouse.
Operationeel begin thumb|De ESS serie MABW 100 en VCW 700 bij het emplacement van Station Tandjoeng Priok, ca. 1925thumb|ESS serie 200 en 700 bijjhet emplacement van Station Tandjoeng Priok, circa. 1927
thumb|Elektrisch treinstel dat bij Batavia Noord staat geparkeerd, ca. 1928 De elektrische treinstellen werden tussen 1924 en 1927 in gebruik genomen. Ze werden voor het eerst getest op het traject Tandjoeng Priok–Meester Cornelis (Jatinegara) op 23 december 1924, en werden op 6 april 1925 officieel in gebruik genomen. Deze elektrische treinen maakten deel uit van de ontwikkeling van milieuvriendelijke technologie voor het openbaar vervoer en waren de eerste elektrische treinen in Zuid-Azië en Zuidoost-Azië. In de beginperiode van zijn exploitatie reed deze elektrische treinstel voornamelijk op het traject van station Tandjoeng Priok naar station Meester Cornelis. De route van de elektrische treinstel werd echter uitgebreid na de elektrificatie lijn van station Batavia Noord naar station Meester Cornelis via station Batavia Koningsplein, halverwege 1927. Dit duurde niet lang, want de route van het elektrische treinstel werd vervolgens in 1930 uitgebreid tot station Buitenzorg.
Japanse bezetting Tijdens de Japanse bezetting in 1942 werd het elektrisch treinstelpark van de Elektrische Staatsspoorwegen door de Japanse militaire regering via de Riyoku Soyoku overgenomen, tot 1945. De elektrisch treinstellen bleven gewoon in dienst.
Na de onafhankelijkheid Na de onafhankelijkheid en de Onafhankelijkheidsoorlog tussen 1945 en 1950 werden 50 elektrische treinen begin 1950 door de Indonesische regering overgenomen via de Staatsspoorwegmaatschappij (DKA). Deze 50 elektrische treinen, een erfenis van ESS, bleven gewoon rijden om passagiers in de regio Groot-Jakarta te vervoeren.
Tegen de jaren zestig was de staat van deze elektrische treinstellen steeds zorgwekkender geworden, waarbij veel onderdelen – zoals de tractiemotoren van GE en Westinghouse – niet langer optimaal functioneerden. Daarom werden sommige motorwagens omgebouwd tot dieseltreinstellen met Detroit V8-motoren, terwijl de aanhangwagens werden omgebouwd tot standaardrijtuigen voor gebruik op lokale lijnen.
In 1976 werden deze elektrische treinstellen vervangen door reostatische elektrische treinstellen.
Ontwerp Deze elektrische treinstel is afgeleid van de interlokale treinen in de Verenigde Staten. Het ontwerp van het elektrische treinstel werd ontwikkeld voor gebruik in Nederlands-Indië en deze elektrische treinstellen werden niet in Nederland ingezet.
Deze elektrische treinstellen zijn onderverdeeld in verschillende klassen, zoals de MBCW 100, waarvan 10 eenheden met de nummers 101 tot en met 110 zijn geherclassificeerd als de MABW 100-serie, 10 eenheden van de MABDW 200-serie, genummerd 201 tot en met 210; 5 eenheden van de MBDW 300 en 400, die zijn geherclassificeerd als MABDW 300 en 400; en ten slotte 25 eenheden van de VCW 700-serie, genummerd van 701 tot en met 725. De classificatie van deze treinen bestaat uit:- M = motorrijtuig- V = volgrijtuig- A = Eerste klasse- B = Tweede klasse- C = Derde klasse- D = Bagage- W = uitgerust met een Westinghouse-luchtremsysteem Deze treinen waren uitgerust met GE-289A-tractiemotoren die werden geleverd door General Electric
Afbeeldingen
Categorie:Spoorwegen in Indonesië Categorie:Economie van Nederlands-Indië Categorie:Nederlands treinstel