Het Sint-Nicolaasfort (Kroatisch: Tvrđava sv. Nikole) is een fort aan de Adriatische kust, zo'n vijf km ten westen van Šibenik, in Dalmatië, in de provincie Šibenik-Knin.
Het fort verdedigt de toegang tot het Sint-Antoniuskanaal en beschermt zo de toegang tot Šibenik vanuit zee. De vesting was een onderdeel van de verdedigingswerken van de Republiek Venetië. De forten in de Venetiaanse havens aan de Adriatische Zee (Stato da Mar) verdedigden de handelsroutes van La Serenessima naar de Levant. De forten werden nodig geacht om de expansie en autoriteit van Venetië te kunnen waarborgen. De introductie van het buskruit leidde tot belangrijke veranderingen in de militaire architectuur. In Italië werd deze stijl aangeduid als "alla-moderna".
De stad Šibenik had een vestingsysteem bestaande uit vier forten: Sint-Nicolaasfort (Tvrđava sv. Nikole) Sint-Michielsfort (Tvrđava sv. Mihovila) St. Johannesfort (Tvrđava sv. Ivana) Barone-vesting (Tvrđava Barone) Alleen het Sint-Nicolaasfort ligt op zee, bij de ingang van de haven van Šibenik, en de overige drie liggen aan land.
Het Sint-Nicolaasfort werd gebouwd aan de zuidkant bij de ingang van het Sint-Antoniuskanaal (kanaal van Šibenik), op het eiland Ljuljevac Het eiland ligt bij de ingang van het Šibenikkanaal aan de overkant van de vuurtoren op het strand van Jadrija. Het Sint-Nicolaasfort dankt zijn naam aan het benedictijnenklooster opgedragen aan Sint-Nicolaas, dat oorspronkelijk op het eiland Ljuljevac was gebouwd, maar vanwege de bouw van het fort moest worden gesloopt. Op verzoek van de binnenlandse Kroatische bevolking van Šibenik besloot de Venetiaanse kapitein Alvise Canal op 30 april 1525 een fort te bouwen. Het fort werd ontworpen en gebouwd door de beroemde Venetiaanse architect en bouwer Giangirolamo Sanmicheli (neef van Michele Sanmicheli). Het werd in de 16e eeuw gebouwd om te voorkomen dat Turkse boten de haven bereikten. Het Sint-Nicolaasfort was bewapend met 32 kanonnen.
Het fort is een van de meest waardevolle en best bewaarde voorbeelden van verdedigingsarchitectuur in Dalmatië. Het is gemaakt van baksteen omdat dat materiaal als het meest bestand werd beschouwd tegen kanonskogels, terwijl de funderingen van steen zijn. Hoewel de verdedigingscapaciteiten van het fort nooit zijn getest in militaire operaties, bleek het bouwwerk toch succesvol in de bescherming van de stad tegen vijandelijke aanvallen op zee. Tijdens de eeuwen van gebruik diende het gebouw voor verschillende legers en heeft het verschillende renovaties ondergaan, waarvan sommige alleen noodzakelijk waren vanwege de ontwikkeling van wapens. Het werd in 1979 volledig verlaten door het leger en wordt sindsdien gerenoveerd. Daarbij was de toegang van 2017 tot 2019 gesloten voor bezoekers.
Werelderfgoed Als onderdeel van de "Venetiaanse verdedigingswerken van de 15e tot 17e eeuw: Stato da Terra tot de westelijke Stato da Mar" werd het Sint-Nicolaasfort samen met vijf andere verdedigingswerken in Italië, Kroatië en Montenegro op 9 juli 2017 tijdens de 41e sessie van het Unesco Werelderfgoedcomité erkend als cultureel werelderfgoed en toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst. Het beschermde fort heeft een oppervlakte van 0,85 ha en wordt omgeven door een eveneens beschermde bufferzone van 5,24 km².
Categorie:Werelderfgoed in Kroatië Categorie:Šibenik-Knin Categorie:Republiek Venetië