Andre Brandon deWilde (Brooklyn, 9 april 1942 – Denver, 6 juli 1972) was een Amerikaans toneel-, film- en televisieacteur. In zijn vroege werk werd zijn naam ook geschreven als Brandon de Wilde en Brandon De Wilde; zelf gebruikte hij later doorgaans de aaneengeschreven vorm deWilde. Hij begon op zevenjarige leeftijd op Broadway en werd vooral bekend als Joey Starrett in de western Shane (1953). Voor die rol werd hij op elfjarige leeftijd genomineerd voor de Oscar voor beste mannelijke bijrol. Als volwassen acteur speelde hij onder meer in Hud (1963) en In Harm's Way (1965).
Jeugd en toneeldebuut DeWilde werd geboren in Brooklyn als zoon van Frederic A. „Fritz” deWilde, acteur en toneelmanager, en Eugenia Wilson, die deeltijds als actrice werkte. Aan vaderszijde stamde hij af van Andries de Wilde (1781–1865), een Nederlandse chirurgijn, planter en grootgrondbezitter die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de Soekaboemi-landen op Java en later landgoed Pijnenburg bij Baarn bezat. Hij groeide op in Baldwin op Long Island.
In januari 1950 maakte hij, zeven jaar oud, zijn Broadwaydebuut als John Henry West in Carson McCullers' toneelstuk The Member of the Wedding. De productie, met Ethel Waters en Julie Harris, werd geregisseerd door Harold Clurman en kwam tot 501 opvoeringen. Voor zijn optreden ontving deWilde een Donaldson Award; hij was het eerste kind aan wie deze Amerikaanse toneelprijs werd toegekend. Daarna stond hij onder meer in Mrs. McThing (1952), opnieuw naast Waters, en in The Emperor's Clothes (1953).
Film- en televisiecarrière DeWilde hernam de rol van John Henry in Fred Zinnemanns verfilming van The Member of the Wedding (1952), wederom met Harris en Waters. Voor zijn filmdebuut kreeg hij een speciale Golden Globe als beste jeugdacteur.
Zijn doorbraak bij een groot publiek volgde met Shane. Als de boerenzoon Joey Starrett keek hij daarin op naar de door Alan Ladd gespeelde revolverheld. De slotroep „Shane. Shane. Come back!” werd later door het American Film Institute opgenomen in een ranglijst van bekende Amerikaanse filmcitaten. Bij de Oscaruitreiking van 1954 kreeg deWilde een nominatie voor beste mannelijke bijrol; de prijs ging naar Frank Sinatra.
In 1953 en 1954 speelde hij de titelrol in de ABC-televisieserie Jamie, over een weesjongen die bij zijn tante en grootvader woont. In de tweede helft van de jaren vijftig bleef hij vooral jeugdrollen spelen, onder meer in Good-bye, My Lady (1956), Night Passage (1957), The Missouri Traveler (1958) en Blue Denim (1959).
De overgang naar volwassen rollen verliep geleidelijk. In All Fall Down (1962) speelde hij de jongere broer van Warren Beatty en in Hud (1963) de kleinzoon van een veehouder, naast Paul Newman, Melvyn Douglas en Patricia Neal. In de oorlogsfilm In Harm's Way (1965) vertolkte hij de zoon van het personage van John Wayne. Daarnaast was hij veelvuldig als gastacteur op televisie te zien, onder meer in Wagon Train, Thriller, Alfred Hitchcock Presents, The Virginian, Combat!, Hawaii Five-O, Night Gallery en Ironside.
Privéleven en overlijden DeWilde trouwde in 1963 met schrijfster Susan M. Maw. Het paar kreeg een zoon en scheidde in 1969. In april 1972 trouwde hij met Janice Gero.
In de zomer van 1972 speelde hij in Butterflies Are Free in het Elitch Theatre in Denver. Zijn laatste optreden daar was op 1 juli. Vijf dagen later raakte hij tijdens regenachtig weer met zijn kampeerwagen van de weg in Lakewood. Hij overleed later die dag in een ziekenhuis in Denver, dertig jaar oud. Zijn laatste speelfilm, Wild in the Sky, verscheen in hetzelfde jaar.
Filmografie Speelfilms Jaar Titel Rol 1952 The Member of the Wedding John Henry West 1953 Shane Joey Starrett 1956 Good-bye, My Lady Claude „Skeeter” Jackson 1957 Night Passage Joey Adams 1958 The Missouri Traveler Biarn Turner 1959 Blue Denim Arthur Bartley 1962 All Fall Down Clinton Willart 1963 Hud Lon „Lonnie” Bannon 1963 A Gathering of Eagles Bill Fowler jr. 1965 Those Calloways Bucky Calloway 1965 In Harm's Way Jeremiah „Jere” Torrey 1967 The Trip figurant (niet vermeld op de aftiteling) 1971 The Deserter luitenant Ferguson 1972 Wild in the Sky Josh
Televisie (selectie) Jaar/jaren Productie Bijzonderheden 1953–1954 Jamie titelrol; vaste bezetting 1955–1956 Climax! twee afleveringen 1959–1961 Wagon Train twee afleveringen 1961 Thriller aflevering „Pigeons from Hell” 1961 Alfred Hitchcock Presents aflevering „The Sorcerer's Apprentice” 1962–1970 The Virginian drie afleveringen, verschillende rollen 1964 Walt Disney's Wonderful World of Color driedelige aflevering „The Tenderfoot” 1966 Combat! gastrol 1966 ABC Stage 67 gastrol 1969 Hawaii Five-O gastrol 1971 Night Gallery gastrol 1971 Ironside gastrol
Prijzen en nominaties Jaar Prijs Werk Resultaat 1950 Donaldson Award voor beste debuut The Member of the Wedding (toneel) Gewonnen 1953 Speciale Golden Globe voor beste jeugdacteur The Member of the Wedding Gewonnen 1954 Oscar voor beste mannelijke bijrol Shane Genomineerd
Literatuur
Externe links
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Amerikaans filmacteur Categorie:Amerikaans televisieacteur Categorie:Amerikaans toneelacteur Categorie:Jeugdacteur