Béla Iványi-GrünwaldBéla Iványi Grünwald Britannica (Somogysom, 16 mei 1867 - Boedapest, 24 september 1940) was een Hongaarse kunstschilder en een van de oprichters van de kunstenaarskolonie van Nagybánya.
Levensloop Zijn vader, Sámuel Grünwald, was landeigenaar in Som-Daránypuszta, Som-Simonmajor en de Csehi-puszta bij Iregszemcse, maar hij had ook een kruidenierswinkel in Som. Zijn moeder heette Mária Emília Morvay. Hij bracht zijn jeugd door in Som en Daránypuszta. Daar voltooide hij de lagere school en tussen 1878 en 1882 de middelbare school aan de Cisterciënzers van Székesfehérvár en in Boedapest.
In 1882 schreef hij zich in bij de Hongaarse Universiteit voor Beeldende Kunsten (Mintarajziskola), waar hij studeerde bij Bertalan Székely en Károly Lotz, en behaalde zijn diploma in 1886.
In datzelfde jaar ging hij naar de Academie van München als student van professor Hackl, waar hij een half jaar verbleef. Van 1887 tot 1890 volgde hij de Académie Julian in Parijs. In 1891 keerde hij terug naar München en sloot zich aan bij de kring rond Simon Hollósy bezocht hij Egypte.
Grünwald studeerde aan de School voor Ontwerp in Boedapest onder Bertalan Székely, aan de privéschool van Simon Hollósy in München en aan de Académie Julian in Parijs. Vanaf 1889 was hij een vooraanstaand figuur in de Hongaarse kunstenaarswereld.
In 1894 bezocht hij Egypte. Hij maakte een groot historisch schilderij, Tatárjárás (1896; "De invasie van de Tataren"), ter herdenking van het duizendjarig bestaan van Hongarije.
In 1896 ging hij naar Nagybánya en werd met Simon Hollósy, Károly Ferenczy, István Réti en János Thorma een van de oprichters van de kunstenaarskolonie van Nagybánya. In die tijd werd zijn werk vooral beïnvloed door Károly Ferenczy. Hij was een van de eerste plein-air schilders in Hongarije. In hoog tempo volgden zijn meest opmerkelijke werken elkaar op.
Een belangrijk keerpunt in zijn leven vond plaats in 1899, toen hij trouwde met Irén Bilcz Matildo, de dochter van een Grieks-katholieke priester in Nagybánya.
Tot zijn beroemde werken uit die tijd behoren Bércek között (1901; "Tussen de pieken") en Itatás (1902; "Water geven").
In 1902 werkte hij vier maanden met zijn vrouw in Tunis. In de herfst van 1904 won hij de Fraknói-beurs in Rome. Hij bracht bijna een jaar met zijn vrouw in Rome door. Hij creëerde voornamelijk werken die een complete ommekeer betekenden ten opzichte van zijn eerdere kunst. De zoon István Béla werd in 1902 in Nagybánya geboren en werd later een prominent historicus onder de naam Dr. Béla Iványi-Grünwald Jr.
Zijn kunst werd sterk beïnvloed door de stijl van zijn vriend Károly Ferenczy. Zijn schilderijen uit Nagybánya tonen typisch Hongaarse taferelen, vaak met figuren in klederdracht.
In 1904 ontving hij een beurs om in Rome te werken.
Grünwald gebruikte deze naam Iványi-Grünwald al sinds 1906 om zijn schilderijen te signeren, maar de naamswijziging naar Iványi-Grünwald werd pas geregistreerd op 23 oktober 1929, maar werd geautoriseerd in 1929.
Vanaf 1907 begon Iványi-Grünwald zich te distantiëren van de naturalistische stijl van zijn Nagybánya-schilderijen en verhuisde hij naar de kunstenaarskolonie in Kecskemét. In Boedapest ontmoette Iványi-Grünwald Elek Kada, de burgemeester van Kecskemét, die een groot kunstliefhebber en -ondersteuner was. Ze bespraken de oprichting van een kunstenaarskolonie in Kecskemét, die in de herfst van 1911 werd voltooid. De kunstenaarsvereniging onder leiding van Iványi-Grünwald opende de kunstenaarskolonie van Kecskemét. De kunstenaars kregen de opdracht om de nieuwe openbare gebouwen in Kecskemét te decoreren.
In 1914 bezocht Iványi-Grünwald Venetië met Adolf Fényes, waar hij de kunst van Jacopo Tintoretto bewonderde. Na Trianon (1920) werd hij opnieuw aangetrokken door het Somogy-landschap en woonde en werkte hij afwisselend in villa Kandó in Balatonlelle en Boedapest.
In 1920 begon hij impressionistische landschappen te schilderen. Hij was stichtend lid van de Szinyei Merse-gezelschap (Szinyei Merse Társaság). Na 1920 schilderde hij werken in de traditie van Mihály Munkácsy en László Paál maar de kwaliteit van zijn schilderijen nam af. In 1928 werd Iványi-Grünwald gekozen tot voorzitter van de Szentendre Schildersvereniging (Szentendrei Festők Társasága). In 1930 ontving hij de Corvin-krans voor zijn werk. De naderende Tweede Wereldoorlog en zijn zorgen om zijn zoon eisten hun tol van Iványi-Grünwald's gezondheid, en hij stierf op 24 september 1940 in Boedapest.
Zijn vrouw vertrok later naar Londen en overleed daar in het voorjaar van 1958.
1909: Vicevoorzitter van het Huis van Kunstenaars Művészház
1920:
Nagedachtenis Op 6 mei 1998 werd een gedenkplaat geplaatst op een kruising in Som. Zijn gedenkkamer in Som werd ingewijd op 30 juni 2007, terwijl zijn nieuwe grafmonument op 24 september 2007 werd onthuld. Op 24 september 2017 werd zijn bronzen buste onthuld in het centrum van het dorp, in de tuin van het gemeenschapshuis.
Categorie:Hongaars kunstschilder Categorie:19e-eeuws schilder Categorie:20e-eeuws schilder