Dafydd ap Llywelyn (c. 1212 – 25 februari 1246) was prins van Gwynedd en zelfverklaard prins van Wales van 1240 tot zijn dood in 1246.
Jeugd en afstamming De geboortedatum van Dafydd ap Llywelyn is onbekend. Zowel 1208, 1206 als 1215 zijn gesuggereerd, evenals een datum kort na pasen 1212. Zijn geboorteplaats is wel bekend; het kasteel van Hen Blas in Bagillt, Flintshire. Hij was de enige zoon van Llywelyn ab Iorwerth en Johanna van Wales, een buitenechtelijke dochter van koning Jan zonder Land. Volgens de wetten van Wales had Dafydds oudere halfbroer Gruffydd ap Llywelyn Fawr een claim om de opvolger van Llywelyn te zijn, maar deze deed in zijn laatste jaren veel moeite om Dafydd als zijn enige erfgenaam erkend te krijgen. In 1220 werd Dafydd door zijn oom Hendrik III van Engeland officieel erkend als Llywelyns opvolger, en in 1226 werd Dafydds moeder Johanna door de paus Honorius III legitiem verklaard, waarmee de claim van Dafydd te versterkt werd.
Strijd om de macht Er was in Gwynedd veel steun voor de claim op de troon van Dafydds halfbroer Gruffydd. Dafydd verloor een van zijn belangrijkste steunpilaren, toen zijn moeder in 1237 stierf. Hij behield echter de steun van Ednyfed Fychan, de Seneschalk van Gwynedd, die grote politieke invloed had. Nadat Llywelyn in 1237 door een beroerte deels verlamd raakte, kreeg Dafydd een steeds belangrijke rol in de regering van Gwynedd. Na het overlijden van zijn vader in 1240 werd Dafydd prins van Gwynedd.
Hendrik III had Dafydd dan wel erkend als opvolger van Llywelyn, maar dat betekende niet dat hij van plan was om Dafydd de gebieden te laten behouden die zijn vader buiten Gwynedd veroverd had. Toen diplomatie niet bleek te werken probeerde Dafydd allianties tegen Hendrik te sluiten. Hiertoe stuurde hij onder andere gezanten naar Lodewijk IX van Frankrijk. In augustus 1241 viel Hendrik III Gwynedd binnen en na een korte campagne werd Dafydd gedwongen zich te onderwerpen. In het verdrag van Gwerneigron werd vastgelegd dat Dafydd al zijn land buiten Gwynedd moest opgeven en zijn halfbroer Grufydd, die hij had laten opsluiten, moest overdragen aan Hendrik. Hendrik dacht hiermee een troefkaart in handen te hebben, met de mogelijkheid om Grufydd als troonpretendent naar voren te schuiven. Dit plan viel echter in duigen; Gruffydd probeerde in 1244 via aan elkaar geknoopte lakens uit de Tower of London probeerde te ontsnappen. Het geïmproviseerde touw brak echter en Gruffydd moest zijn poging met de dood bekopen.
Latere regering en dood Na Gruffydds dood ging Dafydd een alliantie aan met andere Welshe prinsen om Engelse bezittingen in Wales aan te vallen. Begin 1245 had hij het kasteel van Mold en zijn voormalige bezittingen in het Flintshire teruggewonnen. Mogelijk wist hij in de zomer ook het kasteel van Dyserth in handen te krijgen. In augustus 1245 viel Hendrik III Gwynedd opnieuw binnen. Deze bereikte de rivier de Conwy en begon een nieuw kasteel te bouwen bij Deganwy.
Door middel van diplomatie wist Dafydd paus Innocent IV zover te krijgen, dat deze Dafydds rechten om Noord-Wales te regeren erkende. Hendrik III wist dit echter, ook door middel van diplomatie, in 1245 weer ongedaan te maken.
De gevechten in Deganwy gingen door totdat Hendrik III logistieke problemen kreeg, doordat zijn voorraden deels door de Welsh waren veroverd. Hendrik III was gedwongen een wapenstilstand te sluiten en trok zijn troepen in het najaar terug. De wapenstilstand bleef de hele winter van kracht, maar de oorlog kwam definitief ten einde toen Dafydd in februari 1246 in Abergwyngregyn plotseling overleed.
Dafydd werd begraven bij zijn vader in Abberconwy Abbey.
Opvolging Dafydd's huwelijk met Isabella de Braose was kinderloos gebleven. Twee zoons van zijn halfbroer Grufydd, Llywelyn ap Gruffudd en Owain Goch ap Gruffydd, verdeelden Gwynedd onderling en zetten de oorlog met Hendrik III voort. De verhouding tussen de twee broers verslechterde echter aan het begin van de jaren 1250. Aan het gezamenlijk bewind van de broers kwam in 1255 definitief een eind, toen Owain door zijn broer Llywelyn verslagen werd in de Slag bij Bryn Derwin.
Voorouders
Wapens
+ Wapenschilden van Dafydd ap LlywelynWapensDetails 100pxWapenschild van Dafydd, zoals aan hem toegeschreven in Matthew Paris' Chronica maiora (Cambridge Corpus Christi College MS 16), waarin de dood van Dafydd op 25 februari 1246 is vastgelegd: Quarterly Or and Gules, four lions passant counter-changed (Gevierendeeld van goud en keel, vier gaande leeuwen, tegengesteld van kleur). 100px Een ander wapenschild, toegeschreven aan Dafydd door Matthew Paris: Or, three roundels Vert, on a chief dancetty Vert a lion passant Sable (In goud drie ronde schijven van groen; op een schildhoofd, getand van groen, een gaande leeuw van zwart).
Categorie:Koning van Gwynedd Categorie:Prins van Wales Categorie:Persoon in de 13e eeuw