Het Werelderfgoed in Zuid-Afrika bestaat uit twaalf erfgoedlocaties. Zuid-Afrika ratificeerde de conventie op 10 juli 1997 en Zuid-Afrikaans erfgoed werd voor het eerst in de werelderfgoedlijst opgenomen tijdens de drie-en-twintigste zitting van het Werelderfgoedcomité die in 1999 plaatsvond in Marrakesh, Marokko. Tijdens deze zitting werden drie Zuid-Afrikaanse erfgoedlocaties toegevoegd: Wieg van de mensheid, Robbeneiland en iSimangaliso Wetland Park.

De selectie van werelderfgoed is gebaseerd op tien criteria: zes ervan zijn van toepassing op cultuurerfgoed (i-vi) en vier op natuurerfgoed (vii-x). Sommige erfgoedlocaties, aangeduid als "gemengd," bestaan zowel uit cultuur- als natuurerfgoed. Zuid-Afrika bezit zeven objecten met cultuurerfgoed, vier objecten met natuurerfgoed en een gemengd object. Twee erfgoedlocaties worden gedeeld met een buurland (Mozambique en Lesotho).

Werelderfgoed in Zuid-Afrika Onderstaande tabel bevat de volgende informatie per erfgoed: Naam: zoals ingeschreven door het Werelderfgoedcomité Locatie: provincie(s) waar het erfgoed zich bevindt

UNESCO-data: type erfgoed, inschrijvingscriteria (i t/m vi zijn cultuurerfgoed, en vii t/m x zijn natuurerfgoed) en het referentienummer van het erfgoed Jaar: jaar van inschrijving in de werelderfgoedlijst Beschrijving: beknopte beschrijving van het erfgoed

+ Naam Afbeelding Locatie (provincies) Jaar UNESCO-data BeschrijvingGebieden met hominide-fossielen van Zuid-Afrika 150px|alt=Skull of a 2.1 million years old Australopithecus africanus Noordwest, Limpopo, Gauteng 1999 915bis; iii, vi (cultuur) Dit werelderfgoed omvat grotten en andere locaties waar de fossiele resten werden ontdekt van Australopithecus africanus, daterend van 3,5 miljoen jaar geleden, en Paranthropus, daterend van 4,5 miljoen jaar geleden, hetgeen belangrijke inzichten gaf in de menselijke evolutie. De vindplaatsen bij Sterkfontein (schedel van A. africanus, bekend als Mrs. Ples), Swartkrans en Kromdraai, gezamenlijk bekend als de Wieg van de Mensheid, werden in 1999 op de lijst geplaatst. De Makapanvallei en Taung, waar het Taungkind werd gevonden, zijn in 2005 toegevoegd.Robbeneiland150px|alt=Prison building and a sign saying Maximum Security PrisonWest-Kaap 1999 916; iii, iv (cultuur) Robbeneiland, een klein eiland voor de kust van Kaapstad, werd in verschillende perioden tussen de 17e en 20e eeuw gebruikt als ziekenhuis, gevangenis en militaire basis. Het werd in de 19e eeuw gebruikt als leprakolonie en tijdens het apartheidsregime, met name na de jaren zestig, als zwaarbeveiligde gevangenis voor politieke gevangenen. Nelson Mandela, de anti-apartheidsactivist die later president van het land zou worden, zat hier achttien jaar gevangen. Tegenwoordig staat het eiland symbool voor de overwinning van de menselijke geest en de democratie op onderdrukking en racisme.iSimangaliso Wetland Park – Maputo National Park*150px|alt=A lake with a shore house and some birdsKwaZoeloe-Natal 1999 914; vii, ix, x (natuur) Het iSimangalisopark, gelegen in het grensgebied tussen tropisch en subtropisch Afrika, kenmerkt zich door een grote variëteit aan habitats, waaronder drasland, zandduinen, stranden, meren (zie afbeelding St. Lucia-meer) en koraalriffen. Het gebied heeft een rijke biodiversiteit, met grote kolonies broedende watervogels, zeeschildpadden die hun eieren leggen op de stranden en walvissen en dolfijnen in de oceaan. Het erfgoed werd in 2025 uitgebreid met het Nationaal Park Maputo in Mozambique.uKhahlamba / Drakensbergen park*150px|alt=Rock formations on the top of a hill, lush green vegetationKwaZoeloe-Natal 2000 985; i, iii, vii, x (gemengd) Het erfgoed omvat het uKhahlamba-Drakensberg Park, aanvankelijk in 2000 als zelfstandig object in de werelderfgoedlijst opgenomen, en het Nationaal Park Sehlabathebe in Lesotho, dat in 2013 werd toegevoegd. Het gebied staat bekend om zijn schoonheid, zijn basaltformaties, rivierkloven en graslanden, en het bezit een grote biodiversiteit, in het bijzonder door de vele planten- en vogelsoorten. De San, die meer dan vierduizend jaar in het gebied woonden, maakten er rotstekeningen met afbeeldingen van mensen en dieren. Het park telt circa 690 rotstekeningen.Cultuurlandschap Mapungubwe 150px|alt=A hill in a dry area with sparse trees Limpopo 2003 1099bis; ii, iii, iv, v (cultuur) Het Koninkrijk Mapungubwe was het eerste grote koninkrijk in zuidelijk Afrika en bestond grofweg tussen 900 en 1300. Het strekte zich uit in een open savanne rond de samenvloeiing van twee grote rivieren, de Limpopo en de Shashe. Het koninkrijk produceerde goud en ivoor en er werd handel gedreven met India en China. Doordat aanhoudende droogteperiodes het gebied ongeschikt maakte voor landbouw, stortte het koninkrijk uiteindelijk in. Overblijfselen van paleizen en nederzettingen zijn bewaard gebleven. In 2014 vond een kleine wijziging in de begrenzingen plaats.Beschermde gebieden van de Floraregio van de Kaap 150px|alt=Different plants representing the Cape flora, including a plant with red flowers West-Kaap, Oost-Kaap 2004 1007ter; ix, x (natuur) Het gebied omvat een reeks nationale parken en beschermde gebieden die de planten van een van de zes florarijken van de wereld herbergen. Het gebied heeft een bijzonder rijke biodiversiteit: hoewel het minder dan 0,5% van het Afrikaanse continent beslaat, herbergt het maar liefst 20% van de plantensoorten van Afrika. De fynbosvegetatie, bestaande uit fijnbladige struiken, is aangepast aan het Mediterrane klimaat van de regio en aan incidentele bosbranden. Veel van de planten zijn afhankelijk van bestuiving en zaadverspreiding door insecten, vogels en zoogdieren. Verschillende plantensoorten zijn bedreigd. In 2015 vond een belangrijke wijziging van de gebiedsgrenzen plaats en in 2025 volgde nog een kleinere wijziging.Vredefortkrater 150px|alt=Satellite image of the impact structure Noordwest, Vrijstaat 2005 1162; viii (natuur) De Vredefortkrater is een inslagkrater, of astrobleem, ontstaan door een meteoriet die circa 2 miljard jaar geleden op Aarde insloeg, waarbij een enorme hoeveelheden energie vrijkwam en die wereldwijde verwoestende gevolgen had. De krater heeft een diameter van ongeveer 300 km en is voor zover bekend de grootste en oudste inslagkrater op Aarde. Hoewel de kraterstructuur sterk is geërodeerd, is deze nog steeds van belang voor geologisch onderzoek naar inslagplaatsen van meteorieten. Door de inslag zijn geologische lagen die 3,2 miljard jaar beslaan zichtbaar geworden.Cultureel en botanisch landschap van Richtersveld 150px|alt=Two huts in an arid landscape Noord-Kaap 2007 1265; iv, v (cultuur) Het cultuurlandschap van Richtersveld is gedurende minstens twee millennia gevormd door het semi-nomadische Namavolk, dat nog steeds een levensstijl in stand houdt die historisch gezien veel wijdverspreider was in zuidelijk Afrika. De Nama beoefenen transhumance, een vorm van veeteelt waarbij de kuddes seizoensgebonden worden verplaatst. Ze wonen in verplaatsbare, demonteerbare huizen met een dak van matten (haru om) en bezitten een uitgebreide kennis van de medicinale planten in het gebied.Cultuurlandschap van de ǂKhomani 150px|alt=Evening scene in a savanna Noord-Kaap 2017 1545; v, vi (cultuur) Het cultuurlandschap van het Kgalagadi Transfrontier Park wordt al sinds de steentijd bewoond door jager-verzamelaars en wordt tegenwoordig geassocieerd met het voorheen nomadische ǂKhomanivolk en verwante Sangroepen. Ze hebben een levensstijl ontwikkeld die hen in staat stelt te overleven in de barre Kalahariwoestijn. Ze bezitten een bijzondere etnobotanische kennis en proberen hun culturele tradities te conserveren.Barberton Makhonjwa-gebergte 150px|alt=Satellite image of the area with hills Mpumalanga 2018 1575; viii (natuur) Het Barberton Makhonjwa-gebergte bevat een belangrijk deel van de Barbertongroensteengordel, een van de oudste geologische structuren op Aarde. Deze opeenvolging van vulkanische en sedimentaire gesteenten dateert van 3,6 miljard jaar geleden, beslaat een periode van 340 miljoen jaar, en biedt inzicht in de periode waarin de eerste eencellige organismen op Aarde ontstonden. De gesteenten documenteren als het ware de lavastromen, meteorietinslagen, het zuurstofarme water en de vroege atmosfeer van de planeet. Mensenrechten, bevrijding en verzoening: Nelson Mandela herdenkingssites 150px|alt=A large semi-circular building with two towers and an equestrian statue in font Gauteng, Oost-Kaap, KwaZoeloe-Natal, West-Kaap 2024 1676; vi (cultuur) Dit erfgoed omvat veertien locaties die verbonden zijn met mensenrechtenactivisten die zich in de 20e eeuw verzetten tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika. De locaties omvatten het Uniegebouw (zie foto) in Pretoria, waar tegenwoordig de regering zetelt, de plek van het Bloedbad van Sharpeville evenals de bijbehorende herdenkingsplaatsen, en de locaties die verband houden met het leven van Nelson Mandela. Ze illustreren de belangrijkste gebeurtenissen in de strijd tegen de apartheid, evenals de filosofische overtuigingen gebaseerd op non-racialisme en Ubuntu die uiteindelijk hebben geleid tot de Zuid-Afrikaanse interimgrondwet in 1993. De opkomst van modern menselijk gedrag: de pleistocene bezettingsplaatsen van Zuid-Afrika 150x150px KwaZoeloe-Natal, West-Kaap 2024 1723; iii, iv, v (cultuur) Genetisch en fossiel bewijsmateriaal wijzen uit dat de vroege moderne mens zich ongeveer 200.000 jaar geleden in Afrika ontwikkelde vanuit archaïsche voorouders. Dit erfgoed omvat drie grotten en abri's die in verschillende periodes werden bewoond door samenlevingen uit het stenen tijdperk. De archeologische vondsten, waaronder resten van kleine vuurplaatsen, gereedschap en vroege kunst, geven inzicht in het leven van deze mensen. De locaties zijn de Abri van Diepkloof (zie foto), de Pinnacle Point-grotten en de Sibhudugrot.

Voorlopige nominatielijst Behalve erfgoed dat is ingeschreven op de werelderfgoedlijst, kunnen lidstaten een voorlopige lijst opstellen met erfgoed waarvan nominatie wordt overwogen. De nominaties voor de werelderfgoedlijst worden alleen in aanmerking genomen als deze eerst zijn vermeld in deze voorlopige lijst. Zuid-Afrika had in augustus 2022 geen erfgoed op de voorlopige lijst staan.

Verantwoording

Werelderfgoed in Zuid-Afrika Zuid-Afrika Werelderfgoed Werelderfgoed