Balāsagān (een Iraans toponiem dat "land van Balas" betekent; Armeens: Բաղասական Baghasakan, de inwoners bekend als Բաղասիճք Baghasitsjkʻ, Arabisch: Balāsajān / Balāšajān), ook bekend als Bazgan, was een regio gelegen in het gebied van de rivieren Koera en Aras, grenzend aan de Kaspische Zee. In het zuiden grensde het aan Atropatene / Adurbadagan en Gilan. Het kwam ruwweg overeen met de Armeense provincie Pajtakaran, hoewel het zich verder naar het noorden uitstrekte. Er wordt gesuggereerd dat het gebied zich onder het Sassanidische Rijk uitstrekte tot aan het bolwerk Derbent, hoewel dit wordt betwist. Het kerngebied van Balasagan was de Dasht i-Bałasakan ("Balasaganvlakte"), die overeenkomt met de Mughanvlakte. Tijdens het late Sassanidische tijdperk werd Balasagan opgenomen in het noordelijke kwadrant (kust) van Adurbadagan.
Geschiedenis
Pre-islamitische periode De regio wordt voor het eerst vermeld als een Sassanidische provincie in de Ka'ba-ye Zartosht-inscriptie van Shapur I (r. 240–270) los van Albanië, wat erop wijst dat het een eigen politieke entiteit was, ook al was het feitelijk onderworpen aan Albanië. In het opschrift beschouwt Shapur I Balasagan en de rest van de Kaukasus als onderdeel van Eran, en alleen de Romeinse gebieden Anatolië en Syria als onderdeel van Aneran. De machtige Zoroastrische hogepriester Kartir uit de 3e eeuw beschouwde Balasagan en de rest van de Kaukasus echter als behorend tot Aneran. Volgens de middeleeuwse Perzische geograaf Ibn Khordadbeh († 912) behoorde de heerser van Balasagan tot de leiders die door de eerste Sassanidische vorst Ardashir I (r. 224–242) met de titel koning werden erkend, wat suggereert dat Balasagan een directe vazal van Iran was. Volgens Robert H. Hewsen namen de Sassaniden Balasagan in de 5e eeuw (of mogelijk al in 387) in bezit van hun Albanese vazallen. Bestuurlijk gezien maakte Balasagan deel uit van Adurbadagan. Er is weinig bekend over het koninkrijk Balasagan; het belangrijkste centrum ervan bevond zich mogelijk in het fort van Khursan. De Sassaniden vormden districten zoals Spandaran-Peroz, Hormizd-Peroz, At'sibagawan en (waarschijnlijk) Alewan om het gebied onder een meer gecentraliseerd bestuur te consolideren.
In c. 335/6 bezette Sanesan, de koning van Maskut, een deel van Balasagan, hewel hij de soevereiniteit van de Sassaniden nog erkende. Tijdens de regeerperiode van Yazdagird II (r. 438–457), nam Heran, de koning van Balasagan, deel aan de Sassanidische pogingen om de Armeense opstand van Vardan Mamikonjan (450–451) te onderdrukken. Hij kwam echter later zelf in opstand, richtte een bloedbad aan onder een Sassanidisch leger in Albanië en plunderde Iberische, Armeense en Albanese gebieden. Hij werd gedood in opdracht van Yazdagird II.
Islamitische periode Balasagan werd rond 645 veroverd door een Arabisch leger onder leiding van Salman ibn Rabi'a, die sommige Koerden in de regio dwong jizya (hoofdelijke belasting) te betalen. Bovendien was een van de bepalingen van het vredesverdrag tussen de Arabische bevelhebber Hudhayfah ibn al-Yaman en de marzban van Adurbadagan dat de Arabieren de lokale bevolking moesten beschermden tegen de Koerden van Balasagan en het Sabalangebergte. De naam Balasagan komt zelden voor in klassieke Arabische kronieken, waar deze meestal wordt vervangen door Mughan. Balasagan komt met name voor in het werk van de 10e-eeuwse Arabische reiziger Abu Dulaf al-Yanbu'i, die in zijn al-Risala al-thania verslag doet van zijn reis door de regio.
Religie Tijdens het bewind van Khusro II (r. 590–628), probeerde Grigoris van Albania, de katholikos van Iberië en Albanië, de inwoners van Balasagan tot het christendom te bekeren. Desondanks bleven er in het land nog steeds lokale heidense gemeenschappen bestaan, met name in Mughan. In c. 800 berichtte bisschop Eliya uit Hira, die als missionaris naar het gebied was gestuurd, dat de inwoners een god aanbaden genaamd Yazd, die in een eikenboom woonde die "koning van het bos" werd genoemd. De struiken die de boom omringden werden "kinderen van Yazd" genoemd. De lokale bevolking beweerde dat zij de verering van Yazd van hun voorouders hadden geërfd. In het Middelperzisch betekent de term yazd eenvoudigweg god, wat wijst op invloed van het zoroastrisme, dat zich ongetwijfeld in het Sassanidische tijdperk heeft afgespeeld.
Categorie:Kaukasisch Albanië Categorie:Geschiedenis van Dagestan Categorie:Geschiedenis van Azerbeidzjan Categorie:Sassaniden