Meester Hendrik van Konstanz (Duits: Heinrich van Konstanz) is een noodnaam voor een houtsnijder die rond 1300 actief was in de regio rond het Bodenmeer. Zijn werkelijke naam is vooralsnog onbekend. De toekenning van de naam "Meester Heinrich van Konstanz" aan individuele sculpturen is gebaseerd op een groep figuren uit het Dominicanessenklooster van Sint-Catharinadal bij Diessenhofen.

Leven Het enige wat we over hem weten staat geschreven in een kroniek van dit klooster:

Er zijn anno 2026 geen andere documenten bekend die op hem betrekking hebben.

Hij wordt beschouwd als de leidinggevende beeldhouwer in 1300-1330 in de Bisschopsstad Konstanz.

Oeuvre Het werk dat in de kloosterkroniek wordt genoemd, is een Christus-Johannesgroep uit circa 1280-1290, die zich nu in het Museum Mayer van den Bergh in Antwerpen bevindt. Het wordt beschouwd als een uitstekend voorbeeld van gotisch houtsnijwerk en als model voor andere Christus-Johannesgroepen die rond 1300 in Zuidwest-Duitsland en Duits-Zwitserland werden vervaardigd. Het kadert in de opgang van de zgn. 'Duitse mystiek' in de Duitse Dominikanerorden waar er een verschuiving optrad van piëta's als aandachtsbeeldenAandachtsbeelden in de mystiek zijn detailscènes die bv. uit de Bijbel gehaald zijn en die dienen om door aandacht, contemplatie en gebed dichter bij God te komen.

Zo komen de piëta-scène en de Christus op de koude steen-beelden helemaal niet voor in de bijbel, de Christus-Johannesgroep is een kleine (persoonlijke) scène uit het verhaal van het laatste avondmaal (Joh. 13, 23-25). naar Christus-Johannesgroepen.

Op basis van stilistische vergelijkingen met het beeldje in Antwerpen worden verschillende andere houtsculpturen die rond 1300 aan het Bodenmeer zijn gemaakt, aan hem of zijn kring toegeschreven:

een Madonnafiguur, 1,2 m hoog, die zich nog steeds in het klooster van Katharinadal is bevindt. Een groep figuren die de Visitatie uitbeelden, afkomstig uit hetzelfde klooster (nu in het Metropolitan Museum of Art, New York) Johannes de Doper, rond 1300, eikenhout, hoogte: 183 cm, Badisches Landesmuseum, Karlsruhe, (Inv. L10) Een Christus-Johannes-groep uit Sigmaringen (in het Bode-Museum, Berlijn) Een Madonna-figuur uit Seeschwaben (ook in het Bode-Museum, Berlijn).

Afbeeldingen

Literatuur

Ilse Futterer: Gotische Bildwerke der Deutschen Schweiz 1220–1440. Augsburg 1930. Franz Hofmann: Meister Heinrich aus Konstanz. In: Hegau. Zeitschrift für Geschichte, Volkskunde und Naturgeschichte des Gebietes zwischen Rhein, Donau und Bodensee 73 (2016), S. 5–28.

Categorie:Houtsnijder Categorie:Middeleeuws kunstenaar Categorie:Duits beeldend kunstenaar