Union Vereinigte Kaufstätten GmbH was een Duitse onderneming die vanaf 1934 een aantal voormalige warenhuizen van het warenhuisconcern Hermann Tietz exploiteerde. De onderneming ontstond tijdens de gedwongen overdracht van het Joodse Tietz-concern en vormde een onderdeel van de reorganisatie die uiteindelijk leidde tot de vorming van het naoorlogse Hertie-concern.Johannes Bähr en Ingo Köhler, From Hermann Tietz to Hertie: The Founding of Hertie and the Beginning of the "Aryanization".
Geschiedenis
De Union Vereinigte Kaufstätten GmbH werd in januari 1934 opgericht als gevolg van de Arisering van het warenhuisconcern Hermann Tietz. De eerste directeuren waren Robert Lamm en Ernst Ritter. De onderneming nam aanvankelijk het warenhuis van Tietz aan de Brunnenstraße in Berlijn over.
In februari 1934 werden de Berlijnse warenhuizen aan de Brunnenstraße, de Frankfurter Allee en de Kottbusser Damm overgedragen aan de nieuwe Union Vereinigte Kaufstätten GmbH. Deze warenhuizen waren oorspronkelijk gebouwd door warenhuisondernemer Adolf Jandorf en waren gericht op de bevolking van de arbeiderswijken van Berlijn. Onder Union werd de formule gewijzigd, waarbij de winkels een goedkoper en meer gestandaardiseerd assortiment van massaproducten kregen om te kunnen concurreren met de snel groeiende uniformprijswarenhuizen. Door de assortimentswijziging kon de omzet hersteld worden.
De naam van het Tietz-warenhuis aan de Große Frankfurter Straße 113 op de hoek van de Andreasstraße werd op 9 maart 1934 gewijzigd in Union Vereinigte Kaufstätten GmbH.
In de loop van 1935 werd Union uitgebreid buiten Berlijn met de toewijzing van het Hermann Tietz-warenhuis in Gera. Aanvankelijk werd geprobeerd het warenhuis onder de naam Haus Osterland voort te zetten. Deze benaming stuitte echter op bezwaren van de Industrie- und Handelskammer en van het handelsregister, waardoor de inschrijving van deze naam in oktober 1935 werd geschrapt en het warenhuis onder de Union-structuur werd voortgezet. De uitbreiding van Union hing samen met de bredere reorganisatie van het voormalige Tietz-concern. De nieuwe naam Hertie kon niet zonder meer als filiaalnaam voor alle warenhuizen worden ingeschreven. Daarom werden verschillende voormalige Tietz-vestigingen onder afzonderlijke vennootschappen geplaatst, waaronder de Union Vereinigte Kaufstätten GmbH. Naast Gera werden ook de warenhuizen in Stuttgart en Karlsruhe op deze wijze aan Union toegewezen.
In Plauen werd het voormalige warenhuis Hermann Tietz in 1935 door Hertie overgenomen. In 1936 kreeg het tijdelijk de naam Haus Vogtland en in 1937 werd het officieel aangeduid als Union Vereinigte Kaufstätten GmbH Plauen i. V.. Ook in Stuttgart werd het voormalige warenhuis Hermann Tietz aan de Königstraße 27 onder de naam Union geëxploiteerd. De naam Union bleef hier tot 1963 in gebruik, waarna het warenhuis opnieuw de naam Hertie kreeg. Een vergelijkbare ontwikkeling vond plaats met het warenhuis aan de Kaiserstraße 92 in Karlsruhe, waar de naam Union tot 1966 bleef bestaan om daarna onder de naam Hertie verder te gaan.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het Union-netwerk tijdelijk uitgebreid naar het door Duitsland geannexeerde Straatsburg waar Union gevestigd was aan de Straße des 19. Juni. Met het einde van de Duitse bezetting in 1944 kwam ook de Duitse Union-exploitatie in Straatsburg ten einde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden met name de Berlijnse vestigingen werden zwaar beschadigd. Ook het warenhuis in Plauen liep oorlogsschade op; in 1945 werd de dakconstructie vernietigd, terwijl grote delen van het gebouw behouden bleven.
Union bleef echter na de oorlog als onderneming bestaan. Een organisatieschema van het Hertie-concern uit november 1945 vermeldt naast de centrale Union-administratie in Berlijn afzonderlijke Union-ondernemingen in Berlijn, Gera, Plauen, Stuttgart, Karlsruhe en Erfurt. In de Sovjet-bezettingszone werden verschillende Union-warenhuizen na de oorlog overgedragen aan de Konsumgenossenschaft en werden voortgezet als Konsum-warenhuis In de westelijke bezettingszones en later in de Bondsrepubliek Duitsland bleef Union voorlopig onderdeel van Hertie. De afzonderlijke vennootschappen werden geleidelijk samengevoegd en in de zomer van 1958 was ook Union samengevoegd.Johannes Bähr en Ingo Köhler, Rebuilding and Safeguarding. The Hertie Waren- und Kaufhaus GmbH in the Post-war Period 1945 to 1974, 2025, p. 170.
Filialen PlaatsAdresPeriodeOpvolgingBerlijnBrunnenstraße 19–21vanaf 1934naoorlogse herbestemmingBerlijnFrankfurter Alleevanaf 1934oorlogsschadeBerlijnKottbusser Damm 1–2vanaf 1934oorlogsschadeBerlijnGroße Frankfurter Straße 113 / Andreasstraße 461934in 1944 zwaar beschadigd; daarna afgebrokenGeraSorge 23-27vanaf 1935vanaf 1948 KonsumPlauenPostplatz 5–7 / Bahnhofstraße 2 / Forststraße 5, 7 en 91937–1946vanaf 1946 Konsumgenossenschaft EinheitStuttgartKönigstraße 27jaren 1930–1963vanaf 1963 HertieKarlsruheKaiserstraße 921937–1966vanaf 1966 HertieStraatsburgStraße des 19. Junica. 1940–1944einde Duitse exploitatie
Categorie:Duits warenhuis