Het Koninklijk patronaat (Spaans: Patronato Real) was het stelsel van kerkelijke rechten dat de Spaanse monarchie vanaf de late middeleeuwen tot in de 19e eeuw uitoefende in Spanje en de Spaanse overzeese gebieden., La gobernación de la monarquía de España, Madrid, Agencia Estatal Boletín Oficial del Estado, 2015, p. 84. Het gaf de kroon onder meer het recht om kandidaten voor kerkelijke ambten voor te dragen., Diccionario panhispánico del español jurídico: patronato regio, geraadpleegd op 17 september 2026. Het patronaat ontwikkelde zich zowel in Spanje als in de Spaanse overzeese gebieden en speelde een belangrijke rol in de verhouding tussen de Spaanse monarchie en de Rooms-Katholieke Kerk., El derecho de patronato y el régimen beneficial de la iglesia española en la Edad Moderna, Hispania Sacra, 56 (2004), nr. 113, pp. 247-279.
Filipijnen Ook in de Filipijnen gold vanaf het begin van de Spaanse kolonisatie het stelsel van het koninklijk patronaat. Dit Patronato Real gaf de Spaanse koloniale overheid aanzienlijke bevoegdheden op het gebied van kerkelijke aangelegenheden., Negotiating Church and State in the Revolutionary Philippines, 1898–1900, Church History, 92 (2025), nr. 2, pp. 1-26.
De toepassing van het patronaat leidde regelmatig tot conflicten tussen de koloniale overheid en de kerkelijke autoriteiten. Zo kwam de aartsbisschop van Manilla Hernando Guerrero in de jaren 1630 tegenover gouverneur-generaal Sebastián Hurtado de Corcuera te staan over de grenzen van de kerkelijke jurisdictie. Guerrero probeerde onder meer zijn kerkelijke jurisdictie te versterken door Pedro de Monroy te benoemen tot rechterlijk vicaris-generaal, maar diens optreden leidde tot verzet van de koloniale overheid. Het conflict liep uiteindelijk zo hoog op dat Guerrero in 1636 uit Manilla werd verbannen., Rethinking Church–State Relations in Seventeenth-Century Philippines: The Guerrero-Hurtado de Corcuera and Pardo-Audiencia Controversies, Church History, 92 (2023), nr. 4, pp. 800-821.
In de jaren 1660 en 1670 ontstond opnieuw een conflict toen gouverneur-generaal Manuel de León de thesaurier Jerónimo de Herrera y Figueroa zonder toestemming van aartsbisschop Juan López Galván benoemde tot hoofdkapelaan van de kapel van Nuestra Señora de la Encarnación. Het conflict vormde een concreet voorbeeld van de spanningen die de toepassing van het koninklijk patronaat kon veroorzaken., El Patronato Regio y la jurisdicción eclesiástica en Filipinas: el caso del vicario castrense Jerónimo de Herrera y Figueroa (1668-1677), Fronteras de la historia, 29 (2024), nr. 2, pp. 344-367.
Ook onder aartsbisschop Felipe de Pardo liepen de spanningen tussen de kerkelijke en wereldlijke autoriteiten hoog op. Pardo raakte vanaf het begin van zijn ambtsperiode in conflict met de Audiencia van Manilla en gouverneur-generaal Juan de Vargas Hurtado. In 1682 besloten de magistraten van de Audiencia de aartsbisschop uit Manilla te verbannen en hem zijn wereldlijke inkomsten te ontnemen. De maatregel werd in 1683 uitgevoerd.
Referenties
Categorie:Geschiedenis van Spanje Categorie:Geschiedenis van de Filipijnen (1521-1898)