thumb|Eerste Rozendwarsstraat 5 (witte pui) in 1974 thumb|De pui in 2011 Eerste Rozendwarsstraat 5 te Amsterdam is een gebouw aan de Eerste Rozendwarsstraat in Amsterdam-Centrum.
Achtergrond De Eerste Rozendwarsstraat komt uit het begin van de 17e eeuw, wanneer Amsterdam de wijk de Jordaan inricht. Langs de straat wordt perceel-voor-perceel gebouwd, hetgeen twee afwisselende gevelwanden oplevert met gebouwen met allerlei afwisselende gevelelementen. Er werd sinds de aanleg gebouwd, verbouwd, gesloopt en opnieuw gebouwd.
Gebouw Het gebouw is op foto vastgelegd in circa 1921. De indeling bestond toen uit een souterrain, beletage, twee verdiepingen met twee vensterassen onder een daklijst.[ https://archief.amsterdam/beeldbank/detail/02214996-f177-e91b-96b3-e81d5ff080e5 Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Rozendwarsstraat 1-15 omstreeks 1921] In 1932 vindt er een verbouwing plaats waarbij het souterrain en beletage worden samengetrokken tot een winkelruimte met ingang op maaiveldniveau. Wanneer in 1954 een foto wordt gemaakt voor (de voorganger van) de Dienst Ruimtelijke Ordening is er een viswinkel op de begane grond gevestigd, waarbij de vis buiten de winkel wordt verkocht. De afscherming van de pui en de daklijst vertonen sporen van achterstallig onderhoud.[ https://archief.amsterdam/beeldbank/detail/197b5851-2db0-fea4-7e52-a86cda390467 Stadsarchief Amsterdam: Beeldbank: Eerste Rozendwarsstraat 5 in 1954] Het gebouw heeft op die foto een puntdak met luik en hijsbalk.
In die staat wordt Eerste Rozendwarsstraat 5 op 23 september 1970 bijgeschreven in het rijksmonumentenregister onder de omschrijving: Pand met gevel onder rechte lijst waarop een dakvoorschot uit de 19e eeuw.Monumentenregister, geraadpleegd 18 september 2026) Amsterdam Monumentenstad meldt alleen bouwjaar 19e eeuw en de lijstgevel.Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 18 september 2026)
Voor de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in 1974 het gebouw opnieuw wordt gefotografeerd heeft het een andere pui en is het dakvoorschot verdwenen; het heeft een plat dak. De pui bestaat uit een toegangsdeur naast een groot venster. Deur en venster delen een rij bovenlichten. Tussen 1974 en 2011 (zie foto) is de gevel nog een keer gewijzigd. De grote ruit naast de voordeur is vervangen door twee raampartijen met een klassiek aandoende roedenverdeling. De twee raampartijen en de toegangsdeur hebben nu elk een apart bovenlicht. De raampartijen op de eerste en tweede verdieping hebben dan ook een roedenverdeling.
Omgeving Huisnummer 5 is tussen de straatnummers 1 tot en met 9 het enige gebouw dat van voor de Tweede Wereldoorlog dateert. Huisnummers 1 en 3 zijn in 1993 opgegaan in de nieuwbouw Rozengracht 91. Eerste Rozendwarsstraat 7, op dezelfde datum genoteerd als rijksmonument en een resterende muur van 9 gingen omstreeks 1989 tegen de vlakte.
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum