Sapto Sopawiro, ook wel Bapak/Pak Sapto (vader/meneer Sapto) en Pak Dhalang (La Poule, Kampong Baroe, 15 juli 1940 – Boxel, 15 september 2026), was een Surinaams kenner van de Javaanse cultuur, taal, geschiedenis, tradities en spiritualiteit. Hij droeg deze kennis over aan verschillende mensen en generaties en zette zich in voor sociale verbondenheid.Starnieuws, In memoriam Bapak Sapto Sopawiro (86), 20 september 2026Stichting Herdenking Javaanse Immigratie, De Grote Guru, 19 september 2026
Biografie Sapto Sopawiro werd geboren in La PouleRadio 10 Magic FM, Cultuuricoon Sapto Sopawiro overleden, 17 september 2026 bij het dorp Kampong Baroe in het district Saramacca. Hij verhuisde rond zijn zevende naar Paramaribo om aan de Heiligenweg onderwijs te volgen bij zijn moeder. Vervolgens woonde hij in Nickerie bij zijn vader en vanaf ongeveer zijn tweeëntwintigste in Paramaribo. Vanaf zijn dertigste woonde hij in Boxel bij Domburg, waar hij bij de Scheepvaart Maatschappij Suriname (SMS) werkte als schipper-motorist.
Vanaf zijn tijd in Boxel bouwde hij een naam op als kenner van de Javaanse cultuur. Hij leerde dit van zijn vader en door zelfstudie. Na het overlijden van zijn vader werd hij verder begeleid in het javanisme door zijn oom.Dagblad Suriname, In memoriam - Bapak Sapto Sopawiro (86), 21 september 2026 Hij bouwde een bibliotheek op over een groot en divers aantal onderwerpen. Hij werd gezien als een meesterlijk en smakelijk dalang, oftewel poppenspeler en verteller in het wayangtheater (in zijn geval wayang kulit). Deze traditionele wijze van het hervertellen van de oude waarden, levenslessen en geschiedenis kreeg hij eveneens overgeleverd van zijn vader. Hij wist hierin traditie en de hedendaagse Surinaamse werkelijkheid met elkaar te verbinden. Zo werden ook politiek, economie en smartphones een onderdeel van zijn verhaal. Ook het Blaaaka Rosoe now y’e gweee ... van Lieve Hugo nam hij op in zijn optredens en bracht hij telkens alsof hij het voor de eerste keer uitvoerde.
Hij was in 1987 medeoprichter van de vereniging Carita Wujud Ngesti Tunggal, wat zich laat vertalen als de Eenheidsbeleving naar het Werkelijke Woord. Centraal staat hierin het monotheïsme, met maar één schepper die eeuwig en overal is. Hij was woordvoerder van de Federatie Javanisme in Suriname en trad in april 2014 aan bij het ministerie van Binnenlandse Zaken als geestelijke van het javanisme (Agama Jawa). Hij was de eerste die hiermee een betaalde functie had. Hij trad op radio en televisie op, en gaf lezingen en les voor verschillende studierichtingen op de AdeKUS, IOL en andere kennisinstellingen. Hij was een verbinder tussen mensen en generaties. Ook droeg hij zijn kennis over de Medun Lemah over. Dit markeert symbolisch het moment waarop een kind voor het eerst de aarde betreedt. Als freelance schrijver was hij lid van Schrijversgroep '77.Werkgroep Caraïbische Letteren, Charles Chang in Indonesië met Pak Sapto, 25 april 2013
Zijn werk werd vastgelegd in verschillende documentaires, waaronder The Last Dhalang. In zijn laatste levensjaren maakte hij zich zorgen over de afnemende belangstelling in Suriname voor de Javaanse cultuur en tradities. Dat gold niet alleen voor het beoefenen van de wayang, maar ook voor het aantal gamelangroepen en de uitvoering van Javaanse dansen. In 2024 zou volgens hem alleen de Indonesische ambassade nog lessen in Javaans en Indonesisch verzorgen.De Ware Tijd, Elementen Javaanse cultuur dreigen te verdwijnen, 9 augustus 2024
Sapto Sopawiro overleed op 15 september 2026 op 86-jarige leeftijd. Hij werd op 20 september met staatseer begraven.
Erkenning Hij kreeg in 2007 een Award in Goud van de Vereniging Herdenking Javaanse Immigratie en ontving in 2013 een GRANI van het districtskantoor Wanica Zuid-Oost. In 2023 ontving hij een officiële erkenning van het Directoraat Cultuur. NAKS legde zijn levenswerk vast in een dossier bij het documentatiecentrum EUFRIE. Verder ontving hij de volgende onderscheidingen: 2013: Een culturele onderscheiding van Indonesië; 2023: Eremedaille van Goud in de Ereorde van de Gele Ster; 2026: Opname in de Iconenkalender van NAKS; hij koos hier de odo: "No suku nen, nomo du a wroko nanga yu heri ati" (Onbaatzuchtig maar ijverig in het werk);
Categorie:Surinaams toneelacteur Categorie:Surinaams geestelijke Categorie:Cultuurhistoricus Categorie:Poppenspeler