Geertjan Overbeek Geertjan Overbeek (1975, Schoonhoven) is een Nederlandse wetenschapper ontwikkelingspsychologie en momenteel hoogleraar Kinderontwikkeling aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Hij staat nationaal en internationaal bekend om zijn onderzoek naar de invloed van gezin en leeftijdsgenoten op de sociaal-emotionele ontwikkeling van jongeren. Sinds 2022 is hij directeur van het Research Institute of Child Development and Education (RICDE) en vervult hij diverse nationale en internationale bestuursfuncties binnen de ontwikkelingspsychologie.
Opleiding Overbeek studeerde Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht (1993–1999). In 2003 promoveerde hij aan dezelfde universiteit onder begeleiding van Wim Meeus, Wilma Vollebergh en Rutger Engels, met een longitudinaal onderzoek naar de rol van ouder-kind en intieme partnerrelaties in de ontwikkeling van probleemgedrag tijdens de adolescentie. Tijdens zijn promotieonderzoek was hij visiting researcher aan de Universiteit van Örebro, onder supervisie van Håkan Stattin en Margaret Kerr.
Loopbaan Na zijn promotie was Overbeek werkzaam aan verschillende Nederlandse universiteiten:
- 2003–2008 — Universitair docent, Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit Nijmegen
- 2009–2013 — Universitair hoofddocent Ontwikkelingspsychopathologie, Universiteit Utrecht
- 2013–heden — Hoogleraar Kinderontwikkeling, Universiteit van Amsterdam
Aan de UvA richtte hij in 2013 het Youth Prevention Lab op, een onderzoeksprogramma gericht op risico- en veerkrachtprocessen in de ontwikkeling van jongeren. Hij ontwikkelde tevens twee mastertracks: Preventieve Jeugdhulp en Opvoeding (2015) en Youth at Risk (2020).
Overbeek was academisch directeur van het onderzoekszwaartepunt Yield (2018–2022) en is sinds 2022 academisch directeur van Youth Digitality.
Onderzoek Overbeeks onderzoek richt zich op de sociaal-emotionele en gedragsontwikkeling van kinderen en adolescenten. Zijn werk omvat onder meer:
- de invloed van vroege ouder–kindrelaties op latere mentale en sociale gezondheid;
- de effectiviteit van preventieve jeugdinterventies, zoals opvoedondersteuning, anti‑pestprogramma’s en veerkrachttraining;
- bio‑ecologische factoren, waaronder genetische en epigenetische gevoeligheid voor opvoedgedrag.
Hij ontving meerdere persoonlijke beurzen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (Veni, Vidi, Vici) en publiceerde meer dan 200 artikelen in internationale tijdschriften zoals Developmental Psychology, Child Development, Psychological Science en Journal of Child Psychology and Psychiatry.
Recent werk In recente publicaties introduceerde Overbeek het concept van de preventie‑prevalentieparadox: de groei van preventieve jeugdhulp gaat niet gepaard met een daling in jeugdpsychische problemen. Hij stelt dat vroegdetectie en screening kunnen bijdragen aan overdiagnose en een te sterke focus op risico’s. In zijn werk pleit hij voor preventiepraktijken die meer gericht zijn op capaciteiten en veerkracht van jongeren.
Prijzen en onderscheidingen Overbeek ontving verschillende wetenschappelijke en onderwijskundige prijzen, waaronder:
- Young Scholar Awards van de European Association for Research on Adolescence (EARA) en de International Society for the Study of Behavioral Development (ISSBD);
- Talented Young Professor of the Year, Universiteit Utrecht;
- Teacher of the Year, Universiteit van Amsterdam.
Academisch leiderschap Sinds 2022 is Overbeek directeur van het RICDE, waar hij verantwoordelijk is voor strategisch en operationeel beleid, personeelsmanagement, financiële governance en maatschappelijke impact. Internationaal is hij voorzitter van het Global Policy Committee van de ISSBD en bestuurslid van de Vereniging Nederlandse Ontwikkelingspsychologie.
Daarnaast is hij bestuurslid van Stichting Kinderfonds MAMAS, een Nederlandse NGO gericht op kinderwelzijn in Zuid‑Afrika.
Media-optredens Overbeek treedt regelmatig op in landelijke media, waaronder Volkskrant, NRC, podcasts en televisieprogramma’s. Zijn bijdragen behandelen thema’s zoals opvoeding, ouder–kindrelaties, jeugdpreventie, mentale gezondheid en digitalisering. In 2019 nam hij deel aan het UvA‑initiatief Meet the Professor, dat wetenschappers koppelt aan basisschoolklassen.
Referenties