De Gedenkmuur Bevrijding van de Blankaart is een Eerste Wereldoorlog-monument in de Belgische plaats Woumen, een deelgemeente van Diksmuide. Het staat langs de Iepersteenweg, vlak bij het natuurreservaat De Blankaart, en herdenkt de verovering van het Blankaartkasteel door het Belgische 20ste Linieregiment onder leiding van luitenant Ivan Colmant op 28 september 1918. De gedenkmuur is vastgesteld als bouwkundig erfgoed en maakt deel uit van het vastgestelde kasteeldomein De Blankaart.

Historische achtergrond Het kasteel bij de Blankaartvijver werd omstreeks 1850 gebouwd door baron Gustaaf de Coninck de Merckem. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het door de Duitsers bezet en uitgebouwd tot een versterkte grendelstelling met mitrailleursnesten, prikkeldraadversperringen en diepe grachten. De stelling maakte deel uit van het Duitse verdedigingsnet achter de Flandern I-stelling.

Het eindoffensief van de Legergroep Vlaanderen begon op 28 september 1918 om 5.30 uur. De Belgische aanvalssector liep van Het Wieltje bij Sint-Jan tot de Hoge Brug bij Diksmuide en was verdeeld in een zuidelijke, een centrale en een noordelijke groepering; die laatste reikte tot aan de Blankaart. De 10de Infanteriedivisie, met het 13de, 19de en 20ste Linieregiment, moest door een engte van amper 800 meter tussen de onder water gezette vlakte van de Blankaart en de 1ste Infanteriedivisie trekken voor ze zich kon ontplooien. De troepen kwamen rechtstreeks uit hun rustkantonnement bij Izenberge en hadden een mars van zo'n twintig kilometer met volle bepakking achter de rug. In tegenstelling tot de andere divisies werden ze onmiddellijk onder vuur genomen door de Duitse artillerie en mitrailleurs.

Het 3de bataljon van het 20ste Linieregiment, met onder meer de 9de en 11de compagnie, kreeg de opdracht het kasteel te veroveren. In het strijdgewoel ontstond een grote leemte tussen de eenheden; alleen luitenant Colmant van de 11de compagnie wist met enkele manschappen van zijn peloton het contact met de 9de compagnie te behouden. Versterkt met twee compagnies van het 2de bataljon van het 13de Linieregiment nam hij het kasteel tegen de middag van 28 september in. Volgens het opschrift op de gedenkplaat gebeurde dat na vier bloedige stormlopen. Daarna trok het 20ste Linieregiment, samen met het 13de en 19de, verder naar Zarren, Handzame en Kortemark.

Ivan Colmant Ivan Colmant werd op 14 november 1892 in Nijvel geboren. Na de oorlog werd hij oogarts. Hij overleed op 29 juni 1976 in Luik en werd begraven op de militaire begraafplaats van Robermont.

Oprichting en inhuldiging Het initiatief voor de gedenkmuur ging uit van de Koninklijke Vriendenkring der Oud-strijders van het 20ste Linieregiment. Zulke vriendenkringen wilden de kameraadschap uit de loopgraven levend houden, weduwen en wezen van gesneuvelde makkers steunen en gedenktekens oprichten. De vriendenkring liet ook een gedenkplaat aanbrengen aan het oude gemeentehuis van Handzame. Het ontwerp van de gedenkmuur werd op 12 mei 1958 getekend door architect Louis Pirnay uit Luik.

De gedenkmuur werd op zondag 7 september 1958 plechtig ingehuldigd in aanwezigheid van de gouverneur van West-Vlaanderen, met toespraken van de burgemeester en van generaal René Willems. De pastoor van Woumen zegende het monument in, met medewerking van vaderlandslievende verenigingen, scholen en de muziekmaatschappij. Daarna volgde een mis in de Sint-Andreaskerk en een bloemenhulde aan het monument voor de gesneuvelden. Elk jaar vindt er op 11 november een herdenking plaats.

Uiterlijke kenmerken thumb|De bronzen gedenkplaat met het portret van luitenant Colmant Het monument is een grote rechthoekige muur van rode baksteen op een eenvoudige basis. In het midden hangt een bronzen gedenkplaat in een hardstenen omlijsting, met een portret en profil van luitenant Ivan Colmant; links daarvan hangt een groot bronzen kruis. De plaat is gesigneerd door beeldhouwer Louis Dupont.

De gedenkplaat draagt het kenteken van het 20ste Linieregiment: een bladerkrans bekroond met een helm, twee gekruiste geweren waaraan het Oorlogskruis hangt, en daarboven het getal 20. Het opschrift luidt: "Op 28 september 1918 tijdens het oprukken van het 20e Linieregiment werd de grendelstelling De Blankaart na vier bloedige stormlopen ingenomen door het 2e Pon 11e Cie versterkt met elementen van de 9e 10e en 12e Cies onder het bevel van Luitenant Ivan Colmant."

Op de muur hangen vijf bronzen plaatjes met de namen "Namur – Dendermonde – IJzer – Zarren – Handzame". Dat zijn de plaatsen waarvoor het regiment een eervolle vermelding ontving en die ook op het regimentsvaandel staan.

De muur is 249 centimeter hoog, 439 centimeter breed en 59 centimeter diep.

Galerij

Zie ook Blankaartkasteel De Blankaart Standbeeld Armand Van Eecke Gedenksteen 3de Legerdivisie

Externe links Gedenkmuur bevrijding van de Blankaart – Inventaris Onroerend Erfgoed

Categorie:Eerste Wereldoorlog-monument in België Categorie:Onroerend erfgoed in Diksmuide Categorie:Diksmuide Categorie:1918