Het Vlaams Detentiecentrum (VDC) is een gesloten detentiecentrum van de Vlaamse overheid voor jongens van wie de zaak door de jeugdrechtbank uit handen is gegeven. Zij vallen daardoor niet langer onder het jeugddelinquentierecht, maar doorlopen de strafrechtelijke procedure voor volwassenen. Het centrum is ondergebracht in een afzonderlijke vleugel van de gevangenis van Beveren en heeft een capaciteit van acht plaatsen.
Sinds 1 januari 2026 maakt het VDC deel uit van het Agentschap Justitie en Handhaving.
Doelgroep Uithandengeving kan worden toegepast wanneer een minderjarige op het ogenblik van het plegen van het jeugddelict minstens 16 jaar oud was. Het moet gaan om een ernstig jeugddelict zoals omschreven in artikel 38 van het Jeugddelinquentiedecreet van 15 februari 2019. De jeugdrechtbank kan de zaak uit handen geven wanneer zij de sancties uit artikel 29, § 2, niet of niet langer geschikt acht. De zaak wordt dan naar het openbaar ministerie verwezen met het oog op vervolging voor de bevoegde rechtbank die het gemeen strafrecht toepast. Bij haar beoordeling houdt de jeugdrechtbank rekening met de persoonlijkheid, de maturiteit en de omgeving van de minderjarige.
Een uithandengegeven jongere kan pas in het VDC worden geplaatst wanneer een gerechtelijke instantie voor volwassenen de voorlopige hechtenis of detentie beveelt. De jongeren verblijven in een afzonderlijke vleugel en zijn er gescheiden van de volwassen gevangenispopulatie. Uithandengeving vormt daarmee de overgang van het jeugddelinquentierecht naar het gemeen strafrecht.
In de parlementaire voorbereiding van het Jeugddelinquentiedecreet wordt het uitzonderlijke karakter van opsluiting als ultimum remedium bevestigd. Uithandengeving past binnen dit kader als een uitzonderlijke maatregel waarbij een minderjarige niet langer volgens het jeugddelinquentierecht, maar volgens het gemeen strafrecht wordt vervolgd.
Geschiedenis De Jeugdbeschermingswet van 8 april 1965 voerde de mogelijkheid in om minderjarigen vanaf 16 jaar uit handen te geven wanneer zij ernstige feiten hadden gepleegd en maatregelen binnen het jeugdrecht ontoereikend werden geacht. Uithandengegeven jongeren werden vervolgens berecht volgens het gemeen strafrecht en in afzonderlijke delen van gevangenissen geplaatst.
Na wijzigingen aan de federale regelgeving in 2006 werden de voorwaarden voor uithandengeving aangescherpt. In november 2009 werd in de voormalige gevangenis van Tongeren een gesloten federaal centrum operationeel. Het centrum bood onder meer afzonderlijke opvang voor uithandengegeven jongeren. Door de zesde staatshervorming werden de gemeenschappen vanaf 1 januari 2015 bevoegd voor het beheer van deze jongeren.
Na de bevoegdheidsoverdracht werkte Vlaanderen het jeugddelinquentierecht verder uit in het Jeugddelinquentiedecreet van 15 februari 2019. Daarin bleef uithandengeving behouden als uitzonderlijke maatregel. In september 2020 verhuisde het Vlaams Detentiecentrum van Tongeren naar een afzonderlijke vleugel van de gevangenis van Beveren.
Op 1 januari 2026 werd het VDC, samen met de gemeenschapsinstellingen, overgeheveld van het agentschap Opgroeien naar het Agentschap Justitie en Handhaving.
Werking Het VDC staat in voor de administratieve uitvoering van de detentie en voor de begeleiding en veiligheid binnen de gesloten setting. Het aanbod omvat begeleidende en ondersteunende activiteiten, onderwijs, ontspanning en sport. De begeleiding richt zich onder meer op zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en de ontwikkeling van cognitieve en sociale vaardigheden. Het verblijf bereidt de jongeren voor op hun terugkeer naar de samenleving. In het kader van een aanvraag voor beperkte detentie wordt een reclasseringsplan aan het dossier toegevoegd waarin staat hoe de betrokkene zijn herintrede in de maatschappij wil realiseren. De strafuitvoeringsrechtbank beslist over strafuitvoeringsmodaliteiten zoals beperkte detentie, elektronisch toezicht en voorwaardelijke invrijheidstelling.
Sinds 1 september 2024 wordt het onderwijs voor leerplichtige jongeren in het Vlaams Detentiecentrum georganiseerd via een specifieke regeling van Tijdelijk Onderwijs Aan Huis (TOAH). Deze jongeren hebben automatisch recht op TOAH en hoeven daarvoor niet aan bijkomende voorwaarden te voldoen. Het VDC sluit voor minstens één schooljaar een samenwerkingsovereenkomst met een gefinancierde of gesubsidieerde school voor gewoon of buitengewoon basis- of secundair onderwijs. Wanneer een jongere nog een thuisschool heeft, wordt verder gewerkt aan het bestaande curriculum en blijft die school verantwoordelijk voor de studiebekrachtiging. Wanneer er geen thuisschool meer is, werkt de TOAH-school verder op basis van het laatst gevolgde curriculum en wordt toegewerkt naar een nieuwe schoolinschrijving. De jongere wordt niet ingeschreven in de TOAH-school.
Categorie:Gevangenis in Vlaanderen