thumb|De stier van Paulus Potter
Het jaar 1654 is het 54e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen thumb|Gezicht op de Paardenmarkt te Delft (1665) door Pieter Wouwerman
januari 7 - Bij een nachtelijke stadsbrand wordt De Rijp in de as gelegd. april 22 - De Staten-Generaal keuren het vredesverdrag met Cromwells Gemenebest goed. Het is grotendeels een gelijkspel. Zij weten echter niet dat er in het geheim bedongen is dat Willem III van opvolging uitgesloten zal worden. Johan de Witt en Cromwell waren het daar wel over eens. mei 4 - De Staten van Holland nemen de Akte van Seclusie (Uitsluiting) aan, waarin Willem van Oranje van het stadhouderschap uitgesloten wordt. Vooral in Friesland is er grote verontwaardiging. De andere gewesten -behalve Zeeland- zijn alle zeer verdeeld. 16 - Filips IV verheft de Heerlijkheid Geleen tot graafschap. 20 - In Koerland vaart een dubbeldeks schip met 45 kanonnen uit naar Tobago. Das Wappen der Herzogin von Kurland is speciaal gebouwd om tropische producten naar Koerland te transporteren. 30 - De Zweden veroveren Fort Casimir in Nieuw-Nederland.
juni 11 - Met het Nederlandse schip De Tulp arriveert in de Kaapkolonie het eerste oranjeboompje. 16 - Koningin Christina van Zweden doet troonsafstand en verlaat haar land per schip. Haar neef Karel X Gustaaf bestijgt de troon.
juli 6 - Het Russische leger slaat het beleg voor Smolensk.
september 16 - Val van Smolensk.
oktober 12 - Bij de explosie van het kruithuis in de Delftse binnenstad vallen tientallen doden en worden honderden huizen verwoest. Een van de slachtoffers is de schilder Carel Fabritius. De ramp staat bekend als de Delftse donderslag. half oktober - De stadhouder van de noordelijke provincies, Willem Frederik van Nassau-Dietz, wordt in Zwolle geïnstalleerd als stadhouder van Overijssel.
december 24 - De afgetreden koningin Christina van Zweden bekeert zich op kerstavond heimelijk tot de Rooms-Katholieke Kerk. zonder datum De stad Charkov wordt gesticht door opstandige kozakken die aansluiting bij Rusland willen. Pestepidemie in Amsterdam. Eerste proef met Maagdenburger halve bollen.
Muziek Giovanni Legrenzi componeert de Concerti Musicali per uso di Chiesa, Opus 1
Theater Op 2 februari gaat onder grote publieke belangstelling Joost van den Vondels treurspel Lucifer in première. Na de tweede voorstelling, op 5 februari, verbieden de autoriteiten verdere voorstellingen. Het stuk blijft bijna twee eeuwen van de planken.
Beeldende kunst
Bouwkunst
Geboren maart 29 - Laurens Verboom, Nederlands militair en gouverneur van Suriname (overleden 1688)
september Vincent Lübeck, Duits componist (overleden 1740)
oktober 22 - Feio Sickinghe, Gronings edelman, militair en premier collator te Usquert (overleden 1696)
december 27 - Jakob Bernoulli, Zwitsers wiskundige (overleden 1705)
datum onbekend Quirinus van Blankenburg, Nederlands muziektheoreticus, organist, beiaardier en componist (overleden 1739) Kangxi keizer (overleden 1722) Pedro Calungsod, Filipijns heilige (overleden 1672)
Overleden januari 17 - Paulus Potter (28), Nederlands kunstschilder
maart 24 - Samuel Scheidt (66), Duitse organist en componist
augustus 12 - Cornelis Haga (76), Nederlands diplomaat 29 - Wouter van Twiller (48), Nederlands gouverneur van Nieuw-Nederland van 1633 tot 1638
datum onbekend Francisco Correa de Arauxo (±70), Spaans orgelcomponist