The Lion King (Nederlandse titel: De Leeuwenkoning) is een Amerikaanse animatiefilm uit 1994, geproduceerd door Walt Disney Feature Animation. Het is de 32ste van Disneys lange animatiefilms. De dieren spreken met elkaar zoals mensen en het verhaal speelt zich af op de Afrikaanse savanne, waar de leeuw als koning der dieren heer en meester is.
Verhaal
De leeuwenkoning Mufasa woont samen met zijn vrouw Sarabi en de andere leeuwen op de Koningsrots en is de trotse heerser over de leeuwen en andere dieren van de savanne. In Mufasa's schaduw staat zijn jaloerse en wrokkige broer Scar, die graag zelf koning wil worden. Aan het begin van de film wordt de pasgeboren koningszoon, Simba, gepresenteerd met het lied Circle of Life.
Als Simba iets ouder is, wijst Scar hem zogenaamd per ongeluk op het olifantenkerkhof, met de bedoeling hem daarheen te lokken om hem vervolgens te laten doden door hyena's, die onderin de rangorde staan. Simba en zijn vriendin, de jonge leeuwin Nala, worden nieuwsgierig en gaan stiekem op de verboden plek kijken. De roodsnaveltok Zazoe, die door Mufasa is aangesteld als toeziend voogd voor Simba, kan de twee niet tegenhouden. Ze komen de hyena's Shenzi, Banzai en Ed tegen, die van Scar de opdracht hebben gekregen om Simba te doden. Mufasa weet Simba en Nala nog net te redden.
Dan probeert Scar Simba en Mufasa tegelijk uit de weg te ruimen: met de hyena's laat hij een kudde gnoes op hol slaan in de richting van Simba. Die wordt nog net gered door Mufasa. Vervolgens gooit Scar Mufasa terug het ravijn in, waardoor hij wordt verpletterd. Scar doet het hierna voorkomen alsof Mufasa's dood de schuld van Simba is. Hij overtuigt Simba dat die voorgoed moet vluchten, en stuurt dan stiekem de drie hyena's weer achter hem aan. Simba weet net te ontsnappen.
Simba vlucht naar het tropisch regenwoud, waar het stokstaartje Timon en het knobbelzwijn Pumbaa hem redden. Dankzij hun open en vrolijke karakter trekt hij een beetje bij en hij leert de leus hakuna matata: heb geen zorgen. Simba laat zijn oude leven voorlopig helemaal achter zich. Hij leeft een bijna zorgeloos leven en wordt volwassen onder toeziend oog van Timon en Pumbaa.
Ondertussen heeft Scar het koninkrijk overgenomen en Sarabi en de leeuwinnen wijsgemaakt dat zowel Mufasa als Simba door een tragisch ongeluk zijn omgekomen. Ook de hyena's doen hun intrede op de Koningsrots, tot groot ongenoegen van de leeuwentroep. Nala en Rafiki, een mandril die vroeger de persoonlijke adviseur was van Mufasa, vinden Simba toevallig terug. Op de savanne wordt hij doodgewaand en het rijk aldaar is uiteengevallen; iedereen lijdt daar nu honger onder Scars bewind. Simba verkeert nog steeds in de veronderstelling dat Mufasa's dood zijn eigen schuld is. Hij voelt zich niet geroepen om zelf zijn plaats als koning op te eisen, totdat Rafiki aan Simba een visioen van Mufasa laat zien.
Samen met Timon en Pumbaa trekken ze over de onleefbaar geworden savanne naar de Koningsrots. Scar mishandelt hier Simba's moeder Sarabi. Als Simba dit ziet, komt hij meteen voor haar op. Hij wordt eerst aangezien voor de uit de dood herrezen Mufasa. Als alles duidelijk is zet Scar een nieuwe troef in: hij beschuldigt Simba in het openbaar van Mufasa's dood. Simba voelt zich nu weer zo schuldig dat hij niets ontkent.
Simba komt in dezelfde positie als waarin Scar zijn vader vermoord heeft: hulpeloos hangend aan een rots. Scar dreigt Simba naar beneden te gooien, en vertelt hem ondertussen heel zachtjes de waarheid. Simba vat opnieuw moed, valt Scar aan en dwingt hem de moord op Mufasa te bekennen tegenover de hele leeuwentroep. Scar probeert hierna alle schuld op de hyena's te schuiven, waarna een gevecht uitbreekt tussen de leeuwen en de hyena's. Scar doet eerst alsof hij zich overgeeft. Hij moet van Simba het gebied voorgoed verlaten, maar Scar valt Simba opnieuw aan. Uiteindelijk weet Simba Scar van de rots te gooien, waarna de wraakzuchtige hyena's een einde aan Scars leven maken.
De natuur op de savanne kan zich nu herstellen en Simba kan alsnog zijn rechtmatige plaats als koning innemen. Hij trouwt met Nala en de film eindigt min of meer zoals hij begon: Rafiki laat vanaf de rots alle dieren een welpje zien, dit keer dat van Simba en Nala: de Circle of Life is rond.
Rolverdeling
|Matthew Broderick || Volwassen Simba || Jurrian van Dongen || Leeuw |- |Jonathan Taylor Thomas || Jonge Simba || Piet Hein Snijders || Leeuw |- |Moira Kelly || Volwassen Nala || Ryan van den Akker || Leeuwin |- |Niketa Calame || Jonge Nala || Dewi Douwes || Leeuwin |- |James Earl Jones || Mufasa || Coen Flink || Leeuw |- |Jeremy Irons || Scar || Arnold Gelderman || Leeuw |- |Rowan Atkinson || Zazoe || Paul van Gorcum || Roodsnaveltok |- |Whoopi Goldberg || Shenzi || Irene Kuiper || Gevlekte hyena |- |Cheech Marin || Azizi Banzai || Alfred Lagarde || Gevlekte hyena |- |Jim Cummings || Kamari Ed || Peter van Hoof || Gevlekte hyena |- |Madge Sinclair || Sarabi || Gerda Havertong || Leeuwin |- |Robert Guillaume || Rafiki || Freddy Gumbs || Mandril |- |Nathan Lane || Timon || David Verbeeck || Stokstaartje |- |Ernie Sabella || Pumbaa || Door Van Boeckel || Knobbelzwijn
Achtergrond
Productie De film stond tijdens de productie nog bekend als King of the Jungle, uiteindelijk is de naam ervan gewijzigd.
Net als bij bijvoorbeeld Bambi (1942), een andere lange Disney-tekenfilm waarin uitsluitend dieren in beeld komen, bestudeerden de tekenaars echte dieren voor de film. Sommigen gingen naar Afrika om de dieren daar in het wild te observeren, terwijl andere tekenaars de dieren naar de tekenstudio lieten halen.
Voor het tekenwerk werd op grote schaal gebruikgemaakt van computers, vooral bij de scène met de op hol geslagen gnoes.
The Lion King werd tegelijk geproduceerd met de een jaar later uitgekomen tekenfilm Pocahontas. Lange tijd gingen tekenaars ervan uit dat deze laatste film de succesvolste van de twee zou worden, en daarom werd daaraan meer tijd besteed. Hoewel qua opbrengst beide films het goed deden, ontving De Leeuwenkoning uiteindelijk gunstiger kritieken van toeschouwers.
Muziek
Elton John en Tim Rice schreven vijf nieuwe muzieknummers voor de film. Elton John zong zelf Can You Feel the Love Tonight in voor de aftiteling. Hans Zimmer verzorgde in samenwerking met Lebo M ook een stuk van de muziek, voorzien van traditionele Afrikaanse muziekelementen.
Drie van de nummers van Elton John werden tegelijk genomineerd voor een Academy Award: het hiervoor genoemde Can You Feel the Love Tonight, Circle of Life en Hakuna Matata.
Heruitgave in 3D Op 16 september 2011 werd de film in de VS gedurende 2 weken opnieuw in de bioscoop uitgebracht in een speciale 3D-versie. Dit bleek een groot succes en bracht 80 miljoen dollar op. In oktober 2011 verscheen de 3D-heruitgave ook in België en Nederland.
Vervolgen, spin-offs en remake De film kreeg twee rechtstreekse sequels in de vorm van direct-naar-video-films: The Lion King II: Simba's trots (1998) en The Lion King III (2004). Op basis van de film werd er bovendien onder regie van Julie Taymor ook een musical gemaakt, die in 1997 in première ging.
De personages Timon en Pumbaa kregen na de film hun eigen animatieserie, die 86 afleveringen liep. Ook hebben ze hun eigen reeks stripverhalen gekregen.
Door de jaren heen zijn er een aantal videospellen gebaseerd op de film uitgebracht. Bekend zijn The Lion King, The Lion King: Simba's Mighty Adventure en Timon & Pumbaa's Jungle Games.
In 2016 verscheen er een televisieserie van Disney Junior, The Lion Guard, voorafgegaan door een film, The Lion Guard: Return of the Roar. Deze serie gaat over Simba's welp Kion en zijn vrienden Beshte, Fuli, Bunga en Ono.
Op 9 juli 2019 kwam de realistisch computer-geanimeerde remake The Lion King uit, waarvan de verhaallijn op enkele details na identiek is aan de tekenfilm uit 1994. Het vervolg op deze remake, Mufasa: The Lion King, kwam uit in 2024.
Controverse De film is ook een paar maal onderwerp geweest van controverse.
The Lion King werd aangeprezen als de eerste lange Disney-tekenfilm die een geheel origineel verhaal bevatte dat niet gebaseerd was op reeds bestaande literaire werken of eerdere films. Hier worden echter nog weleens vraagtekens bij gezet. Zo zou de plot nogal wat gelijkenissen vertonen met de Japanse anime Kimba de Witte Leeuw. Een andere bron van inspiratie was wellicht William Shakespeares Hamlet; daarin gaat het verhaal ook over een koning (Hamlet senior) die wordt vermoord door zijn broer (Claudius), waarna Hamlet junior de dood van zijn vader moet wreken.
In een scène zingen Timon en Pumbaa enkele stukken uit The Lion Sleeps Tonight, tevens zonder dat er iets is gewijzigd aan de oorspronkelijke tekst. Dit leidde tot een rechtszaak tegen The Walt Disney Company, aangespannen door de familie van Solomon Linda, die het nummer in 1939 oorspronkelijk had bedacht.
Trivia Voor de Nederlandse nasynchronisatie van de film nam Arnold Gelderman (stem van Scar) de regie voor zijn rekening. Hij besloot om twee Vlaamse acteurs in te schakelen voor de stemmen van Timon en Pumbaa. Dit omdat hij merkte dat Simba volgens de film althans, na de dood van zijn vader naar een soort van buurland vlucht. Dit werden respectievelijk David Verbeeck en Door Van Boeckel. De Nederlandstalige versie kwam een jaar voor de spellingwijziging van 1995 uit. De titel luidde hierdoor aanvankelijk De Leeuwekoning, dus nog zonder de tussen-n. Deze schrijfwijze was onder meer te vinden op de filmposters en video-uitgaven.
Prijzen en nominaties In totaal won de film 36 prijzen en werd de film 29 keer genomineerd.
1994 Annie Awards Best Animated Film – Best Individual Achievement for Story Contribution in the Field of Animation (head of story) – Best Achievement for Voice Acting – Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (artdirector) – Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (supervising animator, young simba) – Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (artistic supervisor, computer graphics) – Awards Circuit Community Awards Best Achievement in Sound – Best Original Score – Best Motion Picture – Best Director – Best Actor in a Supporting Role (Jeremy Irons) – Best Original Screenplay – Golden Screen Awards Golden Screen – Golden Screen with 1 Star – Kansas City Film Critics Circle Awards Best Animated Film – Los Angeles Film Critics Association Awards Best Animation – National Board of Review Awards Best Family Film – 1995 Academy Awards Best Music, Original Song (Can You Feel the Love Tonight) – Best Music, Original Score – Best Music, Original Song (Circle of Life) – Best Music, Original Song (Hakuna Matata) – Artios Awards Best Casting for Animated Voiceover – BMI Film & TV Awards BMI Film Music Award – Most Performed Song from a Film (Can You Feel the Love Tonight) – British Academy Film Awards Anthony Asquith Award for Film Music – Best Sound – Cinema Audio Society Awards Outstanding Achievement in Sound Mixing for Feature Films – Chicago Film Critics Association Awards Best Original Score – Dallas-Fort Worth Film Critics Association Awards Best Animated Film – Best Picture – Golden Globes Best Original Score - Motion Picture – Best Original Song - Motion Picture (Can You Feel the Love Tonight) – Best Motion Picture - Comedy or Musical – Best Original Song - Motion Picture (Circle of Life) – Golden Reel Awards Best Sound Editing - Music – Best Sound Editing - Animated Feature – Golden Screen Awards Golden Screen with 2 Stars – Grammy Awards Best Male Pop Vocal Performance (Can You Feel the Love Tonight) – Best Musical Album for Children – Best Instrumental Arrangement with Accompanying Vocals (Circle of Life) – Best Instrumental Composition Written for a Motion Picture or for Television –