Claudia Pechstein (Oost-Berlijn, 22 februari 1972) is een Duitse langebaanschaatsster, de succesvolste Duitse schaatsster op de Olympische Winterspelen ooit en na de Olympische Winterspelen 2022 de tweede sporter in de geschiedenis die voor de achtste keer aan de Olympische Winterspelen heeft meegedaan. Tevens was de toen 49-jarige de oudste vrouwelijke deelnemer aan Olympische Winterspelen ooit. Pechstein is gespecialiseerd in de lange afstanden (3000 en 5000 meter).
Pechstein is geboren in Oost-Berlijn in de toenmalige DDR. Gedurende zestien jaar was ze de pupil van Joachim Franke, de coach met wie zij al haar Olympische succes boekte. Na het seizoen 2006/2007 kwam aan deze samenwerking een einde en ging ze bij Peter Mueller trainen, die de nationale selectie van Noorse schaatsers trainde. Bij wedstrijden wordt ze bijgestaan door een Duitse coach op de ijsbaan.
Pechstein is werkzaam als sergeant bij de Duitse federale politie, de Bundespolizei.
Kampioenschappen thumb|Claudia Pechstein in 2004 Aanvankelijk was Pechstein vanaf 1976 kunstrijdster, maar vanwege haar afkeer van de ballettraining stapte ze in 1982 over op de langebaan, bij club Eisbären Juniors Berlin. Het eerste succes van Pechstein was in 1986 toen ze in de JWdF-wedstrijd in Sanjon als 14-jarige de 3000 meter won in 4.52,00. Destijds werd ze getraind door oud-wereldkampioene Ruth Schleiermacher.
WK Junioren Haar eerste internationale succes was een tweede plaats bij het wereldkampioenschap voor junioren van 1988 in Seoul. In de twee daaropvolgende jaren, 1989 en 1990 werd ze vierde op dit kampioenschap.
Olympische Spelen Pechstein won op vijf achtereenvolgende Olympische Spelen (1992-2006) een medaille op de 5000 meter (respectievelijk brons, 3× goud en zilver). Ze is daarmee de tweede sporter op de Winterspelen die vijf medailles wist te behalen op een discipline, haar landgenoot Georg Hackl was haar bij het rodelen hierin voorgegaan. Op de spelen van Turijn in 2006 won zij ook haar vijfde gouden medaille, op de ploegenachtervolging, eerder won ze er één op de 3000m (2002) en drie op de 5000m (1994, 1998 en 2002). In 2010 nam ze door omstandigheden niet deel; in 2014 greep ze op de 3000 meter net naast een podiumplaats. In 2022 nam ze voor de achtste keer deel aan de Winterspelen, waar ze uitkwam op het onderdeel massastart samen met landgenote Michelle Uhrig.Claudia Pechstein officieel geselecteerd voor haar achtste Winterspelen Nieuwsblad, 11 januari 2022. Gearchiveerd op 30 juli 2022. Bij de openingsceremonie op 4 februari droeg ze namens Duitsland de vlag. Uiteindelijk werd ze als reserve ook ingeschoven op de 3000 meter, ze eindigde op deze afstand als laatste. Op de massastart eindigde ze in de finale als negende.
WK Allround Pechstein nam in de periode van 1992 tot en met 2022 een recordaantal van 25 keer deel aan de WK Allroundtoernooien. Van 1996 tot en met 2006 stond ze elf opeenvolgende jaren op het erepodium bij WK Allround (1-8-2) en daarmee is zij de enige vrouw die dit heeft bereikt, Gunda Niemann (10x) en Stien Kaiser (8x) kwamen het dichtst bij deze prestatie. Na vier keer tweede te zijn geworden achter Niemann pakte Pechstein in 2000 op de Amerikaanse ijsbaan van Milwaukee haar enige titel, ten koste van Niemann. Ze veroverde 28 afstandsmedailles op het WK Allround (5-18-5), 6 op de 1500m, 11 op zowel de 3000m als 5000m.
Voor het WK Allround 2008 in haar geboortestad Berlijn vroeg ze haar voormalige coach Franke om de rol van coach nog één keer op zich te nemen, ze hoopte met hem haar gewenste succes om de wereldtitel in eigen stad te veroveren te volbrengen. Het resultaat, de zevende plaats, was een grote teleurstelling voor haar. Haar zeventiende WK Allround kon ze niet voltooien, wegens een blessure kwam ze op de tweede dag niet aan de start.
EK Allround left|thumb|Pechsteins derde Europese titel in 2009 Aan het EK Allround nam ze van 1992 tot en met 2017 21 keer deel. De EK van 1998, 2006 en 2009 sloot ze af als Europees kampioene. Ze werd zes keer tweede (1999, 2001, 2002, 2003, 2004, 2012) en twee keer derde (1996, 2005).
Op 11 januari 2009 werd ze, 36 jaar en 324 dagen oud, de oudste winnares van een Europees kampioenschap. Ze won de drie kilometer in 4.04,41 en werd op de overige drie afstanden tweede.
WK Afstanden thumb|Pechstein met tekst op vlag: "Bedankt! I Love Thialf" op 13 februari 2015 tijdens het WK afstanden Sinds de invoering van dit toernooi nam ze, op 2009 na, elke editie deel op de 3000 en 5000 meter. Op de 1500 meter nam ze vijf keer deel. Ze won hier individueel 27 medailles (5-13-9), op de 1500 meter drie (1-1-1), op de 3000 meter acht (2-5-2) en op de 5000 meter vijftien (2-7-6). Haar laatste medaille was zilver op de 5000 meter op 11 februari 2017 op de Gangneung Science Oval, achter de toen negenvoudige wereldkampioen SáblíkováNegende wereldtitel Sábliková, 44-jarige Pechstein verrast met zilver NOS, 11 februari 2017. In 2007 en 2008 won ze met de ploegenachtervolging beide keren de bronzen medaille. Op 16 maart 2003 won ze na de Olympische Spelen van 2002 goud op de 5000 meter in haar eigen geboorteplaats.
Wereldbeker In de wereldbekercyclus won ze 21 wedstrijden (5× de 1500, 12× de 3000 en 4× de 5000 meter). In de seizoenen 2002/03, 2003/04 en 2004/05 werd ze eerste in het eindklassement van de 3000/5000 meter. Op dezelfde afstanden werd ze acht keer tweede en één keer derde in het klassement, de laatste keer in 2015 (tweede). Op de 1500 meter werd ze vijf keer tweede en één keer derde in het klassement.
Op 22 november 2008 won ze in Moskou tijdens de derde wereldbekerwedstrijd de 5000 meter. Met haar 36 jaar en 274 dagen werd ze de oudste winnares van een wereldbekerwedstrijd. Vier jaar later, op 25 november 2012, won ze in Kolomna tijdens de tweede wereldbekerwedstrijd de 3000 meter met haar 40 jaar en 277 dagen."Pechstein zorgt voor nieuw record" schaatsen.nl, 25 november 2012 Ook haar eigen baanrecord in Seoul op de 5000 meter verbeterde ze; op 21 november 2014 reed ze naar 7.07,77. Drie jaar later, op 19 november 2017, won ze in Stavanger de enige 5000 meter in WB-verband in een baanrecord: 6.56,60, haar 7e overwinning op deze afstand.Pechstein (45) verrast met goud Telegraaf, 19 november 2017 Het was haar 111e wereldbekermedaille.Pechstein (45) grijpt de macht op de 5.000 meter NOS, 19 november 2017. Gearchiveerd op 25 januari 2022. Hiermee scherpte ze haar eigen record verder aan en staan er in de lijst met vijftig oudste World Cup-overwinningen veertien zeges op naam van Pechstein, waaronder de volledige top elf.Top 50 oudste World Cup winnaars vrouwen SchaatsStatistieken.nl
DK Allround en Afstanden Ze werd dertien keer nationaal kampioene. Zeven keer werd ze Duits allround kampioene (1996, 2000, 2002, 2004, 2006, 2009 en 2013) en vijf keer eindigde ze als tweede. Ze werd zeven keer afstandskampioene (2× op de 1500 en 5× op de 3000 meter) en won twee keer zilver op de 1000 meter, één keer zilver op de 3000 meter en twee keer brons op de 1500 meter. In het laatste weekend van juli 2012 leidden na de eerste dag van de Sommer-Premiere Jenny Wolf en Pechstein op een deelnemersveld van acht dames. Pechstein noteerde op de 500m 40,80 en de drie kilometer in 4.09,95."Pechstein leidt na dag één zomertoernooi" schaatsen.nl, 27 juli 2012 Hiermee behaalde ze op haar 40e haar zevende allroundtitel."Wolf en Pechstein pakken Duitse titel" schaatsen.nl, 29 juli 2012 Ook een jaar later, in 2013, werd ze allroundkampioene; haar achtste titel."Pechstein opnieuw de beste in Duitsland" schaatsen.nl, 27 juli 2013
Doping De tuchtcommissie van de internationale schaatsunie ISU maakte op 3 juli 2009 bekend Pechstein te hebben betrapt op bloeddoping naar aanleiding van een controle begin februari 2009 tijdens de wereldkampioenschappen allround in Hamar. Op de tweede dag van dit toernooi meldde Pechstein zich af. De straf, een schorsing van twee jaar -per 9 februari 2009-, vloeide voort uit een serie onderzoeken, waarbij sprake was van abnormale bloedwaarden en abnormale wijzigingen in de bloedwaarden. De dopingzaak wordt in hoger beroep beoordeeld door het sporttribunaal CAS in Lausanne.
De bloedwaarden De exacte bloedwaarden die bij de betrokken dopingtests in Hamar zijn gemeten, zijn samen met een beperkt aantal eerder gemeten bloedwaarden (4-2-2000 tot en met 18-2-2009) openbaar gemaakt, en daarna gepubliceerd door Bild (zie deze grafiek met meetwaarden en dit artikel). De originele Bild-grafiek, gebaseerd op de WADA-gegevens, toont dat er eerder meerdere overschrijdingen van de toegestane waarde zijn geweest, maar dat pas op het wereldkampioenschap in Hamar is overgegaan tot schorsing. Uit gegevens zoals vermeld op de website van Pechstein blijkt dat slechts een deel van de in deze 9 jaar uitgevoerde bloeddopingtesten (29 van de 114) gebruikt is voor deze grafiek. Grafiek 4 hieronder toont dat er meer bloedcontroles zijn geweest. Dat zijn dus vooral bloedcontroles (85 controles) waarvan de meetwaarden niet bekend zijn gemaakt en niet zijn opgenomen in de Bild-grafiek. Voor sporters waarbij schommelende of (te) hoge waarden van nature al voorkomen - iets waar Pechstein zich op beroept, zie hieronder - is het van belang dat óók in de zomer gemeten wordt, zodat een vergelijking mogelijk is met de winterperiode, waarbij deze sporters ook voordeel zouden kunnen hebben van het eventuele dopinggebruik. De waarden die Pechstein mogelijkerwijs vrij zouden kunnen pleiten, óf juist het dopingbewijs tegen haar sterker zouden kunnen maken, worden niet gemeten en/of niet gevisualiseerd in de originele Bild-grafiek. Grafiek 1 en 2 hieronder tonen dezelfde gegevens als die in de originele Bild-grafiek staan, echter met een andere tijdas, waardoor de variabele tijdsduur tussen de metingen door in de juiste verhouding wordt weergegeven. Te zien is dat de bloedwaarden van Pechstein flink schommelen, zowel bij trainingen als bij wedstrijden.
Het vervolg Pechstein eiste op 3 november 2009 het vertrek van het hoofd van de Medische Commissie van de ISU, Harm Kuipers, omdat naast Pechstein nog een schaatser verdacht werd van abnormale bloedwaarden, maar die persoon in tegenstelling tot Pechstein een medisch attest kreeg."Pechstein eist vertrek arts Kuipers" NUsport, 3 november 2009. Gearchiveerd op 16 maart 2014. Deze eis werd niet ingewilligd; Kuipers bleef in functie.
Het CAS bevestigde op 25 november het oordeel van de ISU waardoor de schorsing van Pechstein gehandhaafd bleef en ze de Olympische Spelen zou missen. Op 29 november kondigde Pechstein aan deze beslissing aan te vechten bij de Zwitserse burgerrechter.De Telegraaf (29-11-2009). Pechstein denkt niet aan stoppen. Geraadpleegd op 16-03-2010. Die bepaalde dat de schorsing opgeheven moest worden en dat Pechstein mocht starten tijdens de wereldbekerwedstrijden in Salt Lake City."Claudia Pechstein mag weer schaatsen" SchaatsENZO.nl, 8 december 2009 Pechstein startte op de 3000 meter via een wildcard en eindigde als 13e. Een plaats bij de beste acht was nodig om te voldoen aan de Duitse kwalificatie-eis voor de winterspelen."Pechstein toch aanwezig in Salt Lake City" NU.nl, 8 december 2009. Gearchiveerd op 17 januari 2022.
Op 15 maart 2010 stelden artsen van de Duitse vakvereniging van hematologen en oncologen (DGHO) dat Claudia Pechstein een milde vorm van sferocytose heeft. Ze zou deze ziekte hebben geërfd van haar vader. Bij sferocytose worden volwassen rode bloedcellen vervroegd afgebroken door de milt, waardoor het beenmerg meer reticulocyten aanmaakt. Volgens de artsen was niet doping maar deze ziekte de reden dat Pechstein meermalen de toegestane waarde van 2,4% aan reticulocyten overschreed.NOS (15-03-2010). Medici: erfelijke ziekte Pechstein. Geraadpleegd op 16-03-2010.