miniatuur|De Bondsbrief van 1291 miniatuur|Het Bondsverdrag dat van 1815 tot 1848 de basis was van het eedgenootschap
De Zwitserse kantons zijn de 26 deelstaten van Zwitserland. Het gaat om Aargau, Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Bern, Fribourg, Genève, Glarus, Graubünden, Jura, Luzern, Neuchâtel, Nidwalden, Obwalden, Sankt Gallen, Schaffhausen, Schwyz, Solothurn, Thurgau, Ticino, Uri, Vaud, Wallis, Zug, Zürich. De bondsstaat Zwitserland is ontstaan doordat drie staatjes, de oerkantons, in 1291 hun samenwerking bezegelden. In de loop van de eeuwen zijn er meer kantons bijgekomen en zijn de indeling en de staatsrechtelijke verhoudingen tussen de kantons vaak gewijzigd.
Instituties Elk kanton heeft zijn eigen grondwet, een eigen kantonsparlement (veel eenkamerparlementen van 58 tot 200 zetels), kantonsregering en rechtbanken. In sommige kantons houdt men openbare algemene vergaderingen, de Landsgemeinden, waar alle volwassenen van het dorp of het kanton bij wijze van directe democratie mogen deelnemen aan het openbaar debat en meestemmen over de genomen beslissingen. De deelregeringen bestaan uit vijf of zeven ministers. Volgens de Zwitserse Grondwet komt de residuaire bevoegdheid toe aan de kantons, wat betekent dat de kantons bevoegd zijn voor alles wat niet expliciet aan de Confederatie is toevertrouwd door de Zwitserse Grondwet en de federale wetten. Binnen de kantons genieten de gemeentes vaak uitgebreide autonomie, zij het dat dit verschilt per kanton.
Geschiedenis
Zwitserland ontstond toen drie kleine staatjes, Uri, Unterwalden en Schwyz, in de Bondsbrief van 1291 het Zwitsers Eedgenootschap sloten, om elkaar bij te staan in hun onafhankelijke positie t.o.v. de Habsburgers. Zo ontstond de Zwitserse statenbond. Tot aan de Franse Revolutie bestond deze statenbond uit onafhankelijke staatjes, met eventueel onderhorige gebieden. Na het falen van de napoleontische Helvetische Republiek, een eenheidsstaat, werd weer een confederatie ingericht in 1803. Nu waren de voormalige onderhorige gebieden volwaardige partners. Toen de Franse Revolutie eindigde in 1815, keerden de Franstalige kantons terug naar de confederatie. In 1848 werd Zwitserland na de Sonderbund-oorlog een federale staat. In 1979 scheidde Jura zich af van Bern, en kreeg Zwitserland zijn huidige samenstelling met 26 kantons.
Lijst
Deze tabel toont de kantons in de volgorde zoals opgenomen in de Zwitserse Grondwet. Wapen Kanton Sinds Hoofdstad Bevolking (2023) Oppervlakte Dichtheid Aantal gemeentes Taal/Talen 25px|Flag of canton ZH Zürich 1351 Zürich 1.605.508 1.729 929 160 Duits 25px|Flag of canton BE Bern 1353 Bern 1.063.533 5.959 178 335 Duits, Frans 25px|Flag of canton LU Luzern 1332 Luzern 432.744 1.493 290 79 Duits 25px|Flag of canton UR Uri 1291 Altdorf 37.931 1.077 35 19 Duits 25px|Flag of canton SZ Schwyz 1291 Schwyz 167.403 908 184 30 Duits 25px|Flag of canton OW Obwalden 1291 Sarnen 39.272 491 80 7 Duits 25px|Flag of canton NW Nidwalden 1291 Stans 45.016 276 163 11 Duits 25px|Flag of canton GL Glarus 1352 Glarus 42.056 685 61 3 Duits 25px|Flag of canton ZG Zug 1352 Zug 132.556 239 555 11 Duits 25px|Flag of canton FR Fribourg 1481 Fribourg 341.537 1.672 204 122 Frans, Duits 25px|Flag of canton SO Solothurn 1481 Solothurn 286.844 791 363 106 Duits 25px|Flag of canton BS Bazel-Stad 1501 Bazel 200.031 37 5.414 3 Duits 25px|Flag of canton BL Bazel-Land 1501 Liestal 298.837 518 577 86 Duits 25px|Flag of canton SH Schaffhausen 1501 Schaffhausen 87.111 298 292 26 Duits 25px|Flag of canton AR Appenzell Ausserrhoden 1513 Herisau 56.495 243 233 20 Duits 25px|Flag of canton AI Appenzell Innerrhoden 1513 Appenzell 16.585 173 96 5 Duits 25px|Flag of canton SG Sankt Gallen 1803 Sankt Gallen 535.114 2.028 264 75 Duits 25px|Flag of canton GR Graubünden 1803 Chur 204.888 7.105 29 100 Duits, Reto-Romaans, Italiaans 25px|Flag of canton AG Aargau 1803 Aarau 726.894 1.404 518 197 Duits 25px|Flag of canton TG Thurgau 1803 Frauenfeld 295.220 991 297 80 Duits 25px|Flag of canton TI Ticino 1803 Bellinzona 357.720 2.812 127 102 Italiaans 25px|Flag of canton VD Vaud 1803 Lausanne 845.870 3.212 263 300 Frans 25px|Flag of canton VS Wallis 1815 Sion 365.844 5.224 70 122 Frans, Duits 25px|Flag of canton NE Neuchâtel 1815 Neuchâtel 178.291 803 222 24 Frans 25px|Flag of canton GE Genève 1815 Genève 524.410 282 1.856 45 Frans 25px|Flag of canton JU Jura 1979 Delémont 74.548 838 89 50 Frans 25px|Vlag van Zwitserland CH Zwitserland Bern 8.962.258 41.291 217 2.118 Duits, Frans, Italiaans, Reto-Romaans
Bron: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/bevoelkerung/stand-entwicklung.assetdetail.32229209.html
Kaart 600px
Namen in andere talen Afkorting Engels Frans Italiaans Duits Reto-Romaans Spaans Esperanto AG Argovia Argovie Argovia Aargau Argovia Argovia Argovio AI Appenzell Inner Rhodes Appenzell Rhodes-Intérieures Appenzello Interno Appenzell Innerrhoden Appenzell dadens Appenzell Rodas Interiores Apencelo Interna AR Appenzell Outer Rhodes Appenzell Rhodes-Extérieures Appenzello Esterno Appenzell Ausserrhoden Appenzell dador Appenzell Rodas Exteriores Apencelo Ekstera BS Basle-City Bâle-Ville Basilea Città Basel-Stadt Basilea-Citad Basilea-Ciudad Bazelo-Urbo BL Basle-Country Bâle-Campagne Basilea Campagna Basel-Landschaft Basilea-Champagna Basilea-Campaña Bazelo-Kamparo BE Bern Berne Berna Bern Berna Berna Berno FR Fribourg Fribourg Friburgo Freiburg of Fribourg Friburg Friburgo Friburgo GE Geneva Genève Ginevra Genf Genevra Ginebra Ĝenevo GL Glarus Glaris Glarona Glarus Glaruna Glaris Glaruso GR Grisons Grisons Grigioni Graubünden Grischun Grisones Grizono JU Jura Jura Giura Jura Giura Jura Ĵuraso LU Lucerne Lucerne Lucerna Luzern Lucerna Lucerna Lucerno NE Neuchâtel Neuchâtel Neuchâtel Neuenburg Neuchâtel Neuchatel Neŭŝatelo NW Nidwald Nidwald Nidvaldo Nidwalden Sutsilvania Unterwalden bajo OW Obwald Obwald Obvaldo Obwalden Sursilvania Unterwalden alto SH Schaffhausen Schaffhouse Sciaffusa Schaffhausen Schaffusa Schaffhausen Ŝafhaŭzo SZ Schwyz Schwyz of Schwytz Svitto Schwyz Sviz Schwyz Ŝvico SO Solothurn Soleure Soletta Solothurn Soloturn Soleura Soloturno SG St. Gall Saint-Gall San Gallo St. Gallen Son Gagl Sankt Gallen Sankt-Galo TG Thurgovia Thurgovie Turgovia Thurgau Turgovia Turgovia Turgovio TI Ticino Tessin Ticino Tessin Tessin Tesino Tiĉino UR Uri Uri Uri Uri Uri Uri Urio VS Valais Valais Vallese Wallis Vallais Valais Valezo VD Vaud Vaud Vaud Waadt Vad Vaud Vaŭdo ZG Zug Zoug Zugo Zug Zug Zug Zugo ZH Zürich Zurich Zurigo Zürich Turitg Zürich Zuriko
Geschiedenis van de afzonderlijke kantons
Zie ook ISO 3166-2:CH