thumb|Napoleon Bonaparte in Italië.
Het jaar 1796 is het 96e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen februari 23 - Op Sri Lanka (Brits-Ceylon) wordt Fort Galle (een voormalige handelsnederzetting van de Vereenigde Oostindische Compagnie) door de laatste Nederlandse commandant Diederich Thomas Fretz overgedragen aan de Engelse troepen.
maart 1 - In Den Haag komt de eerste democratisch gekozen Nederlandse volksvertegenwoordiging bijeen, de Nationale Vergadering. 2 - De 26-jarige Napoleon Bonaparte krijgt het opperbevel over het Franse expeditieleger, genaamd het "Leger van Italië". 9 - In de geannexeerde Zuidelijke Nederlanden wordt de eed van haat verplicht gesteld voor ambtenaren. 9 - Napoleon Bonaparte trouwt met de zes jaar oudere Josephine de Beauharnais. Zij is de maîtresse van Paul Barras, een Franse burggraaf en een van de machtigste mannen van het Directoire. 26 - Napoleon Bonaparte arriveert in Nice om het bevel over te nemen van het "Leger van Italië" (ongeveer 40.000 man en 60 kanonnen). Hij reorganiseert de Franse troepen en vraagt een lening van circa drie miljoen frank aan (gefinancierd door joodse bankiers) in Genua. Het geld wordt gebruikt voor de bevoorrading en uitrusting van het Franse leger. Napoleon nodigt zijn drie hoogste generaals uit: André Masséna, Pierre-Charles Augereau en Jean-Mathieu Sérurier, via zijn stafchef Louis-Alexandre Berthier om naar het hoofdkwartier te komen en met hem plannen te maken voor de komende veldtocht. Bij de bijeenkomst zijn ook de adjudanten Joachim Murat, Jean-Andoche Junot, Napoleon's broer Lodewijk Bonaparte en Auguste de Marmont aanwezig.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, pp. 144–145. Uitgeverij Balans, Amsterdam. . 30 - De jonge wiskundige Carl Friedrich Gauss construeert de zeventienhoek. Hij bewijst dat deze regelmatige zeventienhoek construeerbaar is met passer en liniaal.
april 12 - Oostenrijkse troepen (6.000 man) vallen bij Montenotte de Franse stellingen onder bevel van kolonel Antoine-Guillaume Rampon aan. De Fransen houden moedig stand en slaan meerdere Oostenrijkse aanvallen af. De Oostenrijkers verliezen bijna 3.000 soldaten. Napoleon Bonaparte verzameld het "Leger van Italië" en begint een veldtocht in Piëmont in het noordwesten van Italië.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, p. 152. Uitgeverij Balans, Amsterdam. . 13 - Franse troepen (9.000 man) onder bevel van Pierre-Charles Augereau worden bij Cosseria tegengehouden door Piëmontese en Kroatische grenadiers bij een oud kasteel. De Fransen lanceren frontale aanvallen en lijden honderden slachtoffers. Wanneer de kolonel van een Demi-Brigade sneuvelt, neemt de 26-jarige Louis-Gabriel Suchet het commando over. Kort daarna, wordt na heldhaftig verzet het kasteel bij Cosseria veroverd. 15 - Franse troepen (15.000 man) onder bevel van André Masséna voeren bij Dego een tegenaanval uit en verdrijven de Oostenrijkers uit Piëmont. Een bajonetaanval onder leiding van de 26-jarige kolonel Jean Lannes oogst veel lof van Napoleon Bonaparte. De Oostenrijkers verliezen 1.800 man en ruim 1.100 soldaten worden gevangengenomen. Generaal Johann-Peter de Beaulieu trekt zich terug en hergroepeert zijn leger bij Acqui. 20 - Franse troepen (18.000 man) onder bevel van Napoleon Bonaparte vallen Piëmontese stellingen bij Mondovì aan. 's Nachts beginnen de Piëmontezen aan een wanordelijke terugtocht. De gouverneur onderhandelt over de overgave van de stad; Napoleon dwingt hem grote hoeveelheden voedsel te leveren aan zijn hongerige Franse soldaten – met de belofte dat de stad niet geplunderd zal worden. De Piëmontezen verliezen bijna 1.600 man, gedood, gewond en gevangengenomen van de totaal 13.000 soldaten.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, p. 154. Uitgeverij Balans, Amsterdam. . 25 - Franse troepen trekken Cherasco binnen, slechts 50 kilometer ten zuiden van de Piëmontese hoofdstad, Turijn. Generaal Johann-Peter de Beaulieu komt de Piëmontezen te hulp, maar wanneer hij verneemt dat ze onderhandelingen zijn begonnen met Napoleon Bonaparte, trekt hij het Oostenrijkse leger terug. Beaulieu neemt nieuwe posities in langs de rivier de Po. Onderweg plunderen de Oostenrijkers vele Piëmontese dorpen. 28 - Victor Amadeus III, koning van Piëmont-Sardinië, tekent in Cherasco een wapenstilstand in het hoofdkwartier van Napoleon Bonaparte. Piëmont moet de forten bij Cuneo, Alessandria en Tortona opgeven. Er wordt afgesproken dat Piëmont al zijn voorraden en munitiedepots moet overdragen aan de Fransen. Hierdoor wordt het koninkrijk weerloos en moet zich terugtrekken uit de Eerste Coalitieoorlog.Reginald George Burton (2010). Napoleon's Campaigns in Italy 1796–97 & 1800, p. 33. .
mei 6 - Napoleon Bonaparte vormt een lichte demi-brigade (5.000 man) en geeft deze 'elite' strijdmacht het bevel om oostwaarts te marcheren langs de zuidoever van de rivier de Po. De Franse troepen leggen een afstand van 65 kilometer af in slechts 36 uur en steken bij Piacenza met boten de rivier over. Ze worden versterkt door de Franse troepen onder bevel van Pierre-Charles Augereau en de reserve cavalerie.Reginald George Burton (2010). Napoleon's Campaigns in Italy 1796–97 & 1800, p. 43. . 8 - Franse troepen (12.000 man) onder bevel van Napoleon Bonaparte vallen bij Fombio de Oostenrijkse stellingen aan. Jean Lannes leidt de eerste frontale aanvallen en overweldigd de Oostenrijkers. Ze moeten zich overhaast terugtrekken, de Oostenrijkse cavalerie dekt de terugtocht naar Codogno. Napoleon's stafchef, Louis-Alexandre Berthier, leidt twee demi-brigades en verdrijft de Oostenrijkers uit Fombio.Chandler, David (1979). Dictionary of the Napoleonic Wars, p. 153. New York: Macmillan. . 10 - Franse troepen (18.000 man) onder bevel van Napoleon Bonaparte vallen bij Lodi de Oostenrijkse achterhoede aan. Ze achtervolgen de Oostenrijkers over de brug bij de rivier de Adda. Napoleon stelt zijn artillerie (ongeveer 30 kanonnen) op, om de Oostenrijkse stellingen te beschieten. Uiteindelijk weet het grootste deel van het Oostenrijkse leger te ontsnappen. De Oostenrijkers verliezen ongeveer 2.000 man en 16 kanonnen.Chandler, David (2009). The Campaigns of Napoleon, pp. 252–253. Scriber. . 10 - De "conjuration des Égaux" (samenzwering van de evenwaardigen) van Gracchus Babeuf wordt verijdeld door Lazare Carnot. 14 - Edward Jenner verricht in Engeland pionierswerk door de eerste succesvolle vaccinatie tegen de pokken te verrichten. 15 - Napoleon Bonaparte leidt het Franse leger Milaan binnen. Hij wordt verwelkomd door een juichende menigte; maar in werkelijkheid zijn de Italianen erg verdeeld in hun houding ten opzichte van de Fransen. In de dagen daarna groeit de onrust en de bevolking komt in sommige steden in opstand tegen de Franse bezetter. Napoleon heeft de lastige opgave om de opstand te onderdrukken, door strenge represailles in te voeren.Walter Scott (1837). The life of Napoleon Bonaparte, pp. 128–130. 15 - Verdrag van Parijs: Victor Amadeus III draagt het graafschap Nice en het hertogdom Savoye over aan Frankrijk. Hij verleent een vrije doortocht voor het Franse leger, hierdoor kan Napoleon Bonaparte zijn militaire campagne tegen Oostenrijk voortzetten. Lombardije wordt een vazalstaat onder Franse heerschappij. Napoleon heeft in een maand tijd een gedemoraliseerd Frans leger omgevormd tot een geduchte strijdmacht. 30 - Napoleon Bonaparte hervat zijn militaire campagne tegen de Oostenrijkers. Hij reorganiseerd het "Leger van Italië" (38.000 man) in vier divisies. Generaal Johann-Peter de Beaulieu versterkt met Oostenrijkse troepen de verdedigingslinie langs de rivier de Mincio, met het Gardameer aan de rechterflank en het zwaar verdedigde fort van Mantua aan de linkerflank. Gezamenlijk met de forten van Peschiera, Verona en Legnano vormt het de beroemde "Quadrilateral" (de "Vierhoek") – vier strategische bastions, die de Oostenrijkse greep op Noord-Italië moet verstevigen. Beaulieu verspreidt zijn troepen en probeert vier potentiële oversteekplaatsen te verdedigen. Napoleon steekt bij Borghetto (Valeggio sul Mincio) de Mincio over en verslaat de Oostenrijkers. Beaulieu trekt zich terug naar Dolcè in de Adige-vallei. Het Oostenrijkse leger verliest ongeveer 600 soldaten, gedood, gewond of gevangengenomen.Boycott-Brown, Martin (2001). The Road to Rivoli, p. 356. London: Cassell & Co. .
juni 4 - Napoleon Bonaparte begint de belegering van Mantua in Lombardije. Hij geeft generaal Jean-Mathieu Sérurier het bevel om met een Frans leger (10.500 man), ondersteund door 180 kanonnen de vestingstad te omsingelen. Het Oostenrijkse garnizoen (ongeveer 14.000 man) voert een bekwame verdediging uit en overvalt in de nacht de Franse stellingen om voorraden te stelen. Tijdens de belegering voert Sérurier een zes uur durend artillerie bombardemnent uit op de stad. Hierbij worden meer dan duizend kanonskogels en mortiergranaten afgeschoten. De vestingmuren van Mantua worden zwaar beschadigd, maar de Oostenrijkers houden moedig stand. Het garnizoen heeft nog voor 70 dagen voedselvoorraden en stuurt een bericht aan Johann-Peter de Beaulieu voor versterkingen.Cuccia, Phillip R. (2014). Napoleon in Italy: The Sieges of Mantua, 1796–1799, pp.20–26. University of Oklahoma Press. . 15 - 20 - Napoleon Bonaparte krijgt opdracht van het Directoire om een expeditie voor te bereiden naar Midden en Zuid-Italië. Hij moet de Pauselijke Staat en het Koninkrijk Napels bedreigen met een militaire bezetting – tenzij deze staten een enorme tribuut betalen om de Franse oorlogsinspanning te financieren. Napels wordt gedwongen een wapenstilstand te ondertekenen en Rome stuurt een Spaanse diplomaat die namens paus Pius VI komt onderhandelen over vrede. Napoleon marcheert door het hertogdom Modena, de Pauselijke Staat en het groothertogdom Toscane. Hij haalt meer dan 40 miljoen frank aan tribuut op van de Italiaanse staten die machteloos staan tegenover de Franse bedreigingen.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, p. 171. Uitgeverij Balans, Amsterdam. . 17 - Na de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden, Zuid-Limburg en Staats-Vlaanderen door Frankrijk wordt daar bij decreet de burgerlijke registratie ingevoerd. 21 - Vergelijk tussen koninkrijk Pruisen en Hohenlohe-Neuenstein. Onderlinge gebiedsruil ter normalisering van de grenzen. 23 - Een kerkelijke delegatie van paus Pius VI ondertekend in Bologna een wapenstilstand met Napoleon Bonaparte. Hij steekt de Apennijnen over trekt richting Livorno om de haven te beveiligen tegen een mogelijke landing van de Britten. Vanhier maakt Napoleon een reis naar San Miniato om een bezoek te brengen aan canon Filippo Buonaparte, een laatste nog levende familielid van de Toscaanse tak van de familie Bonaparte uit Genua.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, pp. 171–172. Uitgeverij Balans, Amsterdam. .
juli 10 - Een door de Franse generaal Wirion uitgewerkte organisatie van een Belgische Rijkswacht wordt in Parijs per decreet goedgekeurd. Hiermee krijgt het Belgische gebied voor het eerst een centrale, verenigde en gecoördineerde politie. 13 - Napoleon Bonaparte keert terug naar Milaan en wordt herenigd met zijn vrouw Joséphine de Beauharnais. Zij arriveert vanuit Parijs, discreet vergezeld door haar nieuwe minnaar, de 23-jarige luitenant Hippolyte Charles.Zamoyski, Adam (2018). Napoleon: De man achter de mythe, p. 174. Uitgeverij Balans, Amsterdam. . 17 - Vergelijk tussen Pruisen en Oettingen-Spielberg. Onderlinge gebiedsruil ter normalisering van de grenzen. 22 - De stad Cleveland (Ohio) wordt gesticht door generaal Moses Cleaveland, die het gebied opmeet en het plan voor de nederzetting ontwerpt.