Met de verzadigde dampdruk wordt de partiële druk bedoeld die hoort bij een gas dat in evenwicht is met de gecondenseerde fase (dat wil zeggen zijn vloeistof of vaste stof). Deze druk is afhankelijk van de temperatuur. Men kan dus niet spreken van de verzadigde dampdruk.
Deeltjesbeschrijving Bij evenwicht tussen gas en gecondenseerde fase condenseren per tijdseenheid van de stof evenveel gasmoleculen als dat er vloeistof of vaste-stofmoleculen verdampen. In die situatie is de chemische potentiaal voor de moleculen in de gasfase gelijk aan die van de gecondenseerde fase. De temperatuurafhankelijkheid van de verzadigde dampdruk wordt beschreven met de vergelijking van Clausius-Clapeyron.
Verzadigde damp / Onverzadigde damp / Overzadigde damp Een damp die zijn verzadigingsdampdruk heeft noemt men verzadigde damp. Een damp met een lagere druk noemt men onverzadigde damp.
De verzadigingsgraad is de verhouding van de druk uitgeoefend door damp tot de verzadigingsdampdruk van die damp bij de heersende temperatuur. Een in de meteorologie belangrijke toepassing van verzadigde en onverzadigde damp wordt gevormd door het begrip relatieve vochtigheid:
Bij verdampende vloeistoffen in evenwicht met hun damp wordt het evenwicht alleen bepaald door de verdampingswarmte van de stof en de absolute temperatuur. BINAS geeft de waarden voor deze 'dampdruk van de zuivere stof' of 'verzadigingsdruk' voor enkele stoffen in tabellen.
Het is mogelijk dat de actuele (partiële) dampdruk groter is dan de verzadigde dampdruk. Dit treedt op bij het snel afkoelen van een gasmengsel. In die situatie kan makkelijk rijp
Triplepunt De verzadigde dampdruk is afhankelijk van de temperatuur. Bij de waarde ervan moet dus naast de betreffend estof ook de temperatuur vermeld worden, en is daarom geen sprake van de verzadigde dampdruk. Een uitzondering wordt gevormd door de dampdruk in het tripelpunt. In het tripelpunt is er sprake van evenwicht tussen gas, vloeistos en vaste stof. Voor water geldt bij het tripelpunt een verzadigde dampdruk van 0,61173 kP bij een temperatuur van 273,1598 K.
Geschiedenis De Britse onderzoeker John Dalton (1766-1844) toonde in 1802 aan dat de hoeveelheid waterdamp die nodig is om lucht te verzadigen sterk afhangt van de temperatuur. Dit leidde tot de begrippen dampdruk, verzadigde dampdruk en relatieve vochtigheid.
Categorie:Natuurkunde Categorie:Thermodynamica Categorie:Fysische chemie