Kenneth Earl Wilber Jr. (Oklahoma City, 31 januari 1949) is een Amerikaans filosoof. Zijn werken richten zich vooral op het maken van een 'integrale theorie van het bewustzijn' en zijn gevuld met inzichten uit de psychologie, mystiek, postmodernisme, empirische wetenschap en systeemtheorie, waarmee hij een samenhangend beeld schetst van het heelal.
Karakterisering In zijn werken tracht Wilber een groot aantal ideeën uit de westerse psychologie en filosofie, en uit de oosterse spiritualiteit te integreren. Essentieel zijn de zogeheten structureel stage-theory zoals die door Piaget en Kohlberg is toegepast, en door onder andere LoevingerEgo Development : the nine stages theory of Loevinger. Gearchiveerd op 20 juni 2023. en KeganThe evolving self. Gearchiveerd op 16 april 2015. verder is uitgewerkt; Hegels filosofie, en het werk van Aurobindo.
In zijn vroege werkThe Atman Project: A Transpersonal View of Human Development, 1980, 2nd ed. ligt de nadruk op de menselijke ontwikkeling: van ongedifferentieerd pre-persoonlijk via persoonlijk bewustzijn naar transpersoonlijk eenheidsbewustzijn.De negen scharnierpunten van de persoonlijkheidsontwikkelingDe dynamiek tussen cultuur en bewustzijn In zijn latere werkSex, Ecology, Spirituality: The Spirit of Evolution, 1st ed. 1995, 2nd rev. ed. 2001: ligt de nadruk op een holistisch model waarin alles, van eencellige wezens tot de kosmische evolutie, een plaats krijgt.
In zijn werken komt hij met ideeën als holons, AQAL, Spiral dynamics, absolute en relatieve waarheid, het 'pre/trans-misverstand', Integral post-metafysica en Wilber-Combs raamwerk. Verder geeft hij z'n commentaren op wetenschap en Darwinisme.
Kritieken Wilbers werk is populair en ontvangt veel bijval, maar oogst ook veel kritiek.Integral World, website van Frank Visser Essentieel zijn de volgende twee methodologische kritieken.
Mystieke ervaring als metafysisch bewijs Wilber stelt voor om mystieke ervaring als uitgangspunt te nemen voor het beschrijven van een metafysische werkelijkheid. Maar meer dan een voorstel is het niet; waarom mystieke ervaring zou verwijzen naar een metafysische werkelijkheid, en niet naar menselijke ervaring waar betekenis aan wordt gegeven,Berger, peter L. (1990), The sacred canopy. Elements of a sociological theory of religion. New York: Anchor Books wordt niet duidelijk.Are mystical experiences metaphysical evidence?.
Opeenvolgende ontwikkelingsstadia Wilber stelt dat mystieke ervaringen volgen op het voltooien van de persoonlijke ontwikkeling, zoals die bijvoorbeeld door Loevinger wordt beschreven. Maar mystieke ervaringen komen ook bij kinderen voor. De bekende advaita-heilige Ramana Maharshi was als jongeman reeds volledig verlicht, nog voordat hij een volledige persoonlijke ontwikkeling had kunnen doormaken. En anderzijds zijn er te veel verhalen van verlichte meesters die tot zeer aards en onverlicht gedrag in staat blijken te zijn.Zen meesters in Amerika Wilber lost dit op door deze ervaringen te zien als een tijdelijk binnendringen van transpersoonlijke ervaring. Uitgaande van een transcendente werkelijkheid, waar we in deze wereld op verschillende wijzen iets van kunnen ervaren, is dat een prima oplossing. Maar het is niet in lijn met de theoretische aannames van structurele ontwikkeling, waarbij de verschillende ontwikkelingsstructuren elkaar in een vaste volgorde opvolgen, concreet in deze wereld.
Literatuur Werken van Ken Wilber Inleiding Het werk van Wilber is zeer uitgebreid. Een goede inleiding vormen: No Boundary: Eastern and Western Approaches to Personal Growth, 1979, reprint ed. 2001: Grace and Grit: Spirituality and Healing in the Life of Treya Killam Wilber, 1991, 2nd ed. 2001:
Verder lezen Essentieel zijn de volgende drie werken: The Atman Project: A Transpersonal View of Human Development, 1980, 2nd ed. Integral Psychology: Consciousness, Spirit, Psychology, Therapy, 2000, Sex, Ecology, Spirituality: The Spirit of Evolution, 1st ed. 1995, 2nd rev. ed. 2001:
En daarna The Spectrum of Consciousness, 1977, anniv. ed. 1993: Up from Eden: A Transpersonal View of Human Evolution, 1981, new ed. 1996: The Holographic Paradigm and Other Paradoxes: Exploring the Leading Edge of Science (editor), 1982, A Sociable God: A Brief Introduction to a Transcendental Sociology, 1983, new ed. 2005 subtitled Toward a New Understanding of Religion, Eye to Eye: The Quest for the New Paradigm, 1984, 3rd rev. ed. 2001: Quantum Questions: Mystical Writings of the World's Great Physicists (editor), 1984, rev. ed. 2001: Transformations of Consciousness: Conventional and Contemplative Perspectives on Development (co-authors: Jack Engler, Daniel Brown), 1986, Spiritual Choices: The Problem of Recognizing Authentic Paths to Inner Transformation (co-authors: Dick Anthony, Bruce Ecker), 1987, A Brief History of Everything, 1st ed. 1996, 2nd ed. 2001: The Eye of Spirit: An Integral Vision for a World Gone Slightly Mad, 1997, 3rd ed. 2001: The Essential Ken Wilber: An Introductory Reader, 1998, The Marriage of Sense and Soul: Integrating Science and Religion, 1998, reprint ed. 1999: One Taste: The Journals of Ken Wilber, 1999, rev. ed. 2000: Integral Psychology: Consciousness, Spirit, Psychology, Therapy, 2000, A Theory of Everything: An Integral Vision for Business, Politics, Science and Spirituality, 2000, paperback ed.: Speaking of Everything (2 hour audio interview on CD), 2001 Boomeritis: A Novel That Will Set You Free, 2002, paperback ed. 2003: Kosmic Consciousness (12 hour audio interview on ten CDs), 2003, With Cornel West, commentary on The Matrix, The Matrix Reloaded and The Matrix Revolutions and appearance in Return To Source: Philosophy & The Matrix on The Roots Of The Matrix, both in The Ultimate Matrix Collection, 2004 The Simple Feeling of Being: Visionary, Spiritual, and Poetic Writings, 2004, (selected from earlier works) The Integral Operating System (a 69 page primer on AQAL with DVD and 2 audio CDs), 2005,
Integral Spirituality: A Startling New Role for Religion in the Modern and Postmodern World, 2006, The Many Faces of Terrorism, (forthcoming) Kosmic Karma and Creativity: Volume Two of the Kosmos Trilogy (forthcoming)
Literatuur over Ken Wilber Donald Jay Rothberg and Sean Kelly, Ken Wilber in Dialogue: Conversations With Leading Transpersonal Thinkers, 1998, Joseph Vrinte, Perennial Quest for a Psychology with a Soul: An inquiry into the relevance of Sri Aurobindo's metaphysical yoga psychology in the context of Ken Wilber's integral psychology, Motilal Banarsidass, 2002, Frank Visser, Ken Wilber: Thought As Passion, SUNY Press, 2003, , (first published in Dutch as Ken Wilber: Denken als passie, Rotterdam, Netherlands, 2001) Brad Reynolds, Embracing Reality: The Integral Vision of Ken Wilber: A Historical Survey and Chapter-By-Chapter Review of Wilber's Major Works, 2004, Lew Howard, Introducing Ken Wilber, May 2005, Raphael Meriden, Entfaltung des Bewusstseins: Ken Wilbers Vision der Evolution, 2002,
Categorie:20e-eeuws filosoof Categorie:Amerikaans filosoof Categorie:New age Categorie:Amerikaans esotericus