Olne is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Luik. De gemeente telt ruim 4.000 inwoners. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. Het dorp, gelegen aan de Vesder in het Land van Herve, is opgenomen in de lijst van de mooiste plaatsjes in Wallonië (Les Plus Beaux Villages de Wallonie).
Geschiedenis Olne maakte deel uit van het Graafschap Dalhem. Ten gevolge van het Partagetraktaat kwam het dorp in 1661 toe aan de Republiek der Verenigde Nederlanden, als meest zuidelijk gelegen enclave van het generaliteitsland Staats-Overmaas. De interesse van de Republiek voor dit dorp was niet vreemd aan het feit dat er zich een protestantse gemeente bevond. Als zodanig beschikte 'Holland' gedurende een periode van meer dan 120 jaar, midden in de huidige Belgische provincie Luik, over een stukje grondgebied dat tot aan de Vesder reikte. Pas in 1785 met het Verdrag van Fontainebleau werd deze wel erg zuidelijk gelegen Hollandse enclave afgestaan aan de Oostenrijkse Nederlanden.
Olne werd een gemeente op het eind van het ancien régime. In 1822 werd de buurgemeente Mont-Hadelin opgeheven en bij Olne gevoegd. Bij de grote fusieoperatie van 1977 werd Olne niet meer gefuseerd en bleef het een van de kleinere gemeentes van het Waalse gewest.
Economie Olne heeft zijn welvaart deels te danken aan de vruchtbare bodem, geschikt voor graanteelt, vooral in het noorden en westen, leidend tot de bouw van boerderijen met grote graanschuren. Ook de teelt van distels ten behoeve van het kaarden van de wol, ten behoeve van de lakenindustrie in Verviers, was van belang. Voorts beoefende men de veeteelt. In het nabijgelegen Vaux-sous-Olne, in het dal van de Vaux, ontwikkelde zich de metallurgische industrie, vooral de vervaardiging van geweerlopen, mede wegens de beschikbaarheid van waterkracht. Naast korenmolens stonden er ook buskruitmolens in de rivierdalen. Verder was de fabricage van faience van belang.
Tegenwoordig speelt het toerisme enige rol: Olne is een gaaf bewaard dorp.
Bezienswaardigheden Het bijzonder goed geconserveerde dorp bestaat uit een honderdtal huizen, gebouwd in kalksteenblokken, die zich bevinden langs twee assen: Aan de Rue Village staan burgerhuizen van kooplieden en kleinere huizen van ambachtslieden, meest in de 16e en 17e eeuw gebouwd, en in de 18e eeuw verbouwd, en goed bewaard. Ook de kerk staat aan deze straat. Halverwege is het Place Léopold Servais, waaraan het gemeentehuis uit 1747 staat. Tegenwoordig loopt hier de N604.
Een tweede as is de voormalige Rue Derrière le Village, tegenwoordig Rue des Combattants genaamd. Hier liggen huizen met een groter perceel, en ook boerderijen.
In het noorden ligt de Rue Falise, welke langs de Ry de Rode loopt. Deze waterloop vormt een ravijn en voedde vroeger een brouwerij.
Sint-Sebastiaankerk Gemeentehuis van Olne Het dorp Saint-Hadelin
Zie ook Lijst van beschermd erfgoed in Olne
Natuur en landschap Olne ligt in het Land van Herve, op een hoogte van ongeveer 230 meter. Het ligt op een bergrug, met in noordelijke richting een korte steile helling naar de Ry de Rode en in zuidelijke richting een flauwere helling.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 101,11994 103,01995 103,91996 105,31997 106,41998 107,61999 107,42000 109,22001 110,32002 111,42003 111,72004 111,32005 111,02006 111,02007 110,92008 110,72009 111,42010 111,82011 111,62012 111,72013 112,82014 114,02015 114,02016 115,72017 116,42018 119,62019 119,42020 118,12021 118,62022 119,12023 119,52024 121,2 2025 122,12026 122,3
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %11%13%13%13%13%13%13%15%15 PS1 / Olne EnsembleA 21,721222,571222,061216,55119,61033,37A410,45118,5310- Ent.Com.1 / LPR2 / PRL3 / Olne EnsembleA / Olne Demain4 / Pour OlneB59,451862,4311054,522838,8425 29,663534,774551,08B1081,35B13 PSC1 / IC2 / RAB3 / Pour OlneB18,831114,991123,422344,612746,143856,133941,4816 ECOLO1/ Horizons Citoyens2 - - - - 7,421010,51013,31118,171218,6522 Le Bon Sens- - - - - - - 22,223- IC- - - - 7,180- - - - 1604 19912230241226692761273529362967Opkomst % 96,3795,1595,2296,2091,8491,6990,21Blanco en ongeldig %2,68 3,874,263,074,013,732,414,197,45
thumb|Gemeentehuis van Olne
Nabijgelegen kernen Soumagne, Saint-Hadelin, Nessonvaux, Xhendelesse, Soiron
Externe links Website van de gemeente Inventaris onroerend erfgoed
Categorie:Plaats in Luik (provincie)