Martin Florian van Amerongen (Amsterdam, 8 oktober 1941 – aldaar, 11 mei 2002) was een Nederlandse publicist, columnist en journalist. Hij was ook jarenlang hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer.
Levensloop Van Amerongen werd aan het begin van de Tweede Wereldoorlog geboren als zoon van een Joodse Nederlandse vader en een christelijke Duitse moeder, die hem evangelisch-luthers lieten dopen. Tijdens de oorlog was het gezin ondergedoken in de Noord-Hollandse gemeente Huizen. Na het behalen van zijn MULO-diploma werd Van Amerongen een autodidact, die grote kennis verwierf over klassieke muziek en de schone letteren en daarover later veel zou publiceren. Hij was getrouwd met verpleegkundige Anneke Woudstra (1938-1994) uit Akkrum met wie hij twee kinderen kreeg.Hans Schoots, Van Amerongen, letterknecht (1997), blz. 27
Na enkele baantjes begon hij in 1962 als journalist op de Leeuwarder redactie van Het Vrije Volk en werd in 1965 redacteur bij Vrij Nederland. Op 1 mei 1984 legde hij die functie neer naar aanleiding van een intern redactieconflict over het Midden-Oosten. In 1984 werd hij hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, tot hij in 1997 werd vervangen door Gerard van Westerloo, maar de fakkel terug overnam in 1999 tot aan zijn dood in 2002. Sinds 1992 was hij ook enige jaren hoofdredacteur van de Amsterdamse Uitkrant. Hij schreef ook columns voor NRC Handelsblad.
Naast dit redactionele werk schreef hij boeken over de componisten Richard Wagner en Wolfgang Amadeus Mozart, over de Matthäus-Passion van J.S. Bach, de dichter Heinrich Heine, William Shakespeare en over Joodse personages. Ook de polemiek schuwde hij niet. Bijvoorbeeld onder het pseudoniem Ir. H.A. Schuringa schreef hij in 1981 brieven aan bekende Nederlanders en bedrijven om een reactie uit te lokken over allerlei op dat moment relevante onderwerpen. Al deze correspondenties kwamen in een 'brievenboek' terecht dat eind 1981 werd uitgegeven. In 1996 was hij een van de oprichters van het Republikeins Genootschap.
In het academisch jaar 1998-1999 was Van Amerongen gastschrijver van de Rijksuniversiteit Groningen.
In 2002 overleed hij op 60-jarige leeftijd aan de gevolgen van slokdarmkanker en werd begraven op Zorgvlied. Na het overlijden van Prins Bernhard in 2004 werd postuum een geruchtmakend interview gepubliceerd dat hij met de prins had gehad.De Groene Amsterdammer, interviews met Prins Bernhard. Gearchiveerd op 9 juli 2023.
Bibliografie Eins zwei drrrei... rechts!: op mars naar het Vierde Rijk? (1967) De roerige wereld van Pistolen Paul: tien monologen over de smokkel, het zakenleven, het horecabedrijf... (1968) (over Paul Wilking) Tegen de revolutie: het evangelie!: het kerkvolk in de Nederlandse politiek, of het einde van een christelijke natie (1972; met Igor Cornelissen) Het gekwelde leven van die snelgeklede, rapgekapte, fraaibesnorde, goedgebekte sherrydrinkers: of, De reclameman tussen kassa, kunst en koning klant (1975) Tien krullen op een kale kop: portretten van Simon Carmiggelt, Otto Klemperer, Pierre de Coubertin, Franz Kafka, Jószef [sic] Mindszenty, W.F. Hermans, Hanns Eisler, Bertolt Brecht, Robert van Genechten, De Stem des Volks, Fedde Schurer (1975) De Baader-Meinhof groep: een documentaire (1975; met Carola Mulder) (over de Rote Armee Fraktion) De samenzwering tegen Simon Wiesenthal (1976) (over Simon Wiesenthal) Kreisky und seine unbewältigte Gegenwart (1977) (vertaling van De samenzwering tegen Simon Wiesenthal) De muichelmoordenaar: artikelen en polemieken (1978) Deutschland und seine Juden (1979) De ongelooflijke geschiedenis van het krijgsgevangenkamp Prins Bernhard (1979) Persmuskieten (1981) De brieven van Ir. H.A. Schuringa (1981) (onder pseudoniem) De buikspreker van God (1983) (over Richard Wagner) Uren met Jeanne: in het spoor van de Maagd van Orléans (1984) Het matrassengraf: Heine's sterfbed 1848-1856 (1985) Over de doden niets dan goeds: necrologieën van politici (1986) De moord op Mozart van Nazareth (1988) Een kleine dondersteen (1989) Gullit (1990; met Gerlof Leistra) (over Ruud Gullit) Hoop doet leven: over de rol van de reclame in een dynamische, snel veranderende samenleving (1990) De Nacht van Schmelzer: politieke burlesque in één bedrijf (1991) Mahlers Mater Dolorosa (1992) Mozart brevier: 52 voetnoten bij de Engel van Salzburg (1992) Van Kooten & De Bie: 25 jaar narren op de kansel (1992; met René Zwaap) Een helleveeg en andere kritische notities (1993) Mijn leven zijn leven: over biografieën, autobiografieën, hagiografieën en anti-biografieën (1993) PJV (1995) (over Pierre Vinken) Heine en Holland (1997) Zijn bliksem, zijn donder: over de Mattheus-Passie van Johann Sebastian Bach (1997) Zwierige passie (1997) Don Juan hield niet van vrouwen: controversen en contrasten (1998) Nooit komen rampen: artikelen (2001) Reidans: komedie (2001) (vertaling van Arthur Schnitzlers Reigen) Rook doet leven: over het recht op een hedonistisch bestaan (2001) Willem Mengelberg tussen licht en donker (2001; met Philo Bregstein) Shylock, woekeraar (2002) Bernhard, zakenprins (1911-2004) (2005)
Literatuur Hans Schoots, Van Amerongen, letterknecht (1997) Ben Haveman: 'Levensbericht Martin Florian van Amerongen'. In: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 2021-2022, pag. 41-57
Categorie:Nederlands columnist Categorie:Nederlands Holocaustoverlevende Categorie:Nederlands journalist Categorie:Hoofdredacteur Categorie:Nederlands republikein