Disneyland Paris, eerder Euro Disney Resort, Euro Disneyland Paris en Disneyland Resort Paris geheten, is een attractiepark- en recreatiecomplex gevestigd in de Franse gemeente Chessy, in het departement Seine-et-Marne.Plan de la ville. Geraadpleegd op 3 november 2009. Het park ligt ongeveer 30 kilometer ten oosten van het centrum van de hoofdstad Parijs.
Het grootste gedeelte van het complex ligt in de gemeente Chessy en een kleiner gedeelte in de gemeente Coupvray, beide onderdelen van de ville nouvelle (nieuwe stad) Marne-la-Vallée. Disneyland Paris is het vierde Disney-resort ter wereld en bestaat uit diverse onderdelen: twee themaparken (Disneyland Park en het Disney Adventure World), het uitgaansgebied Disney Village, een golfresort, zes Disney Hotels, twee Disney Nature Resorts en een aantal partnerhotels. Alle onderdelen zijn onderling verbonden met een uitgebreid wegennet en diverse gratis buslijnen. Jaarlijks heeft Disneyland Paris het hoogste bezoekersaantal onder de attractieparken in Europa.
Het recreatiecomplex werd op 12 april 1992 geopend als Euro Disney Resort. Destijds bestond alleen het eerste attractiepark, dat toen Euro Disneyland heette. In 1994 heette het complex kortstondig Euro Disneyland Paris. Later dat jaar kregen het complex en het attractiepark voor het eerst de naam Disneyland Paris. Op 16 maart 2002 werd de naam van het complex veranderd in Disneyland Resort Paris, tegelijk met de opening van het Walt Disney Studios Park, het tweede attractiepark van het complex. Het eerste park heet sindsdien Disneyland Park. Sinds 2009 is Disneyland Paris opnieuw de naam van het recreatiecomplex.
Geschiedenis 1984-1992: Plannen en ontwikkeling Al in de jaren 70 waren er plannen om een Disneypark in Europa te openen. Het in 1983 geopende Tokyo Disneyland bleek een succes en bewees dat de formule van de Disneyparken ook buiten Amerika werkt. Hierdoor groeiden de plannen voor het Europese park en halverwege de jaren 80 werd besloten om op zoek te gaan naar een goede locatie.
Zoektocht naar locatie In 1984 werd een eerste selectie van 1200 locaties, waaronder een site in de buurt van Center Parcs De Vossemeren in Lommel (België), gemaakt. Het was onder meer Disney-CEO Michael Eisner die de Lommelse site bezocht. De selectie werd uiteindelijk teruggebracht naar vier locaties: twee in Spanje en twee in Frankrijk."Monsieur Mickey or Señor Miqui?: Disney Seeks a European Site." — BusinessWeek, 15 juli 1985 De twee Spaanse locaties lagen beide dicht aan de Mediterraanse kust en hadden een vergelijkbaar klimaat met dat van de Amerikaanse Disneyparken. Een nadeel was dat men in die regio veel last heeft van de mistral.
De twee locaties in Frankrijk waren gelegen nabij Toulon en in Marne-la-Vallée, 32 km ten oosten van Parijs. De eerste viel af toen dikke lagen met grondgesteente in de bodem werden aangetroffen, wat het bouwen zou bemoeilijken. Zo werd uiteindelijk de locatie in Marne-la-Vallée uitgekozen. De centrale ligging in West-Europa en de nabijheid van de grote metropool Parijs speelde een belangrijke rol bij de keuze voor Marne-la-Vallée. Het resort is op 35 minuten gelegen van Parijs en is voor 17 miljoen potentiële bezoekers in minder dan 2 uur te bereiken (over de weg of per trein). Daarnaast is het voor nog eens 320 miljoen potentiële bezoekers bereikbaar in minder dan 2 uur per vliegtuig.Disneyland® Resort Paris in Figures
Overeenkomst In december 1985 zetten Michael Eisner, destijds bestuursvoorzitter bij The Walt Disney Company, en Franse premier Laurent Fabius hun handtekening onder een eerste overeenkomst over het gebied in Marne-la-Vallée met een oppervlakte van 1943 hectare en een prijs van $ 5.000 (ongeveer € 4.500) per hectare. Disneyland Resort Paris, DLRP Wiki De lente daarop werden de meeste financiële overeenkomsten gesloten. Op 23 maart 1987 werd het officiële, vierhonderd pagina's tellende contract ondertekend door Eisner en de toenmalige Franse minister-president Chirac. In dat contract stond onder andere dat de Franse regering de infrastructuur rond het resort zou verbeteren, met een RER- en TGV-station en een verbinding met de A4. Daartegenover zou The Walt Disney Company zorgen voor veel werkgelegenheid, iets wat in de regio van het resort zeer welkom was. Lyn Burgoyn, Walt Disney Company's Euro Disneyland Venture, artikel op "HiddenMickeys.org", 1995 Bovendien moest het resort een Europees (en in het bijzonder een Frans) karakter krijgen. Dat deed men door attracties te bouwen rond Europese futuristen, zoals Leonardo da Vinci en Jules Verne. Ook werden het themapark en het kasteel hernoemd van Magic Kingdom-Europe en Sleeping Beauty Castle naar respectievelijk Parc Euro Disneyland en Le Château de la Belle au Bois Dormant. De themagebieden in het hoofdpark behielden wel hun Engelse namen.
Ontwikkeling en bouw In 1988 werden er wereldwijd vijftien architecten uitgenodigd voor een wedstrijd. Zij moesten een plan maken voor het park en de hotels. Ze kregen de opdracht om een terrein te ontwerpen dat leek op de Europese beeldvorming van Amerika. Uiteindelijk bleven Michael Graves en Arata Isozaki over om Disney's Hotel New York te ontwerpen, Jean-Paul Viguier was er voor Hotel Cheyenne en Santa Fé werd ontworpen door Antoine Predock en Stanley Tigerman. Het uiteindelijke ontwerp kostte € 3,35 miljard, exclusief latere uitbreidingen.
Op 2 augustus 1988 werd begonnen met de bouw en in december 1990 ging het informatiecentrum Espace Euro Disney open, waar men kon zien wat de plannen waren en wat er gebouwd werd. In september 1991 ging het personeelscentrum open en begon men met de aanwerving van personeel. Reeds vanaf het begin waren er plannen voor een Disney-MGM Studios Paris-park, gebaseerd op het gelijknamige park in het Amerikaanse Walt Disney World Resort. Dat park zou in 1996 open moeten gaan, maar opende uiteindelijk pas in 2002. Het resort, dat in de beginjaren nog Euro Disney heette, werd officieel geopend op 12 april 1992.
Invloed op andere pretparken Toen bekend werd dat Disney een park in Europa ging openen, zorgde dat voor heel wat ontwikkelingen op pretparkgebied. Veel parken pakten in de jaren voorafgaand aan de opening van Euro Disney of in het openingsjaar zelf uit met nieuwe attracties, soms gebaseerd op bekende Disney-attracties. In de omgeving van het toekomstige park werden zelfs complete parken uit de grond gestampt. Voorafgaand aan 1992 openden enkele andere parken in Frankrijk, zoals Big Bang Schtroumpf en Parc Astérix, alle in de hoop te kunnen profiteren van de belangstelling voor het nieuwe Disneyland in Marne-la-Vallée.
Eerder geopende Disneyparken Voor Euro Disney werden er nog een aantal andere Disneyparken gebouwd, namelijk Disneyland in Californië (1955), Magic Kingdom in Walt Disney World Resort (Florida, 1971). In 1982 en in 1989 werden achtereenvolgens Epcot en Disney-MGM Studios geopend in hetzelfde resort. In de tussentijd opende het eerste Disney-park buiten de Verenigde Staten zijn poorten: het eerder genoemde Tokyo Disneyland (1983). Dit laatste park was een zelfstandige Japanse onderneming en onder Disney-licentie.
1992-2007: Masterplan voor Fase 1 en 2 In opdracht van Disney ontwikkelde Skidmore, Owings and MerrillSOM: Assembly (SOM) een masterplan om het oorspronkelijke idee nog groter te maken.
Het masterplan voor de tweede fase van Disneyland Resort Paris (oorspronkelijke naam van het plan was Euro Disney Master Plan) was gefocust op het ontwikkelen van themaparken en hotels en het creëren van commerciële en residentiële buurten binnen regio's van 1700 hectare. Het voorstel moest een oplossing bieden om productieve landbouwgrond en vijf Franse dorpen te integreren binnen de nieuwe ontwikkeling en om de input van lokale en regionale Franse overheden te coördineren. Een van de kritieke uitgangspunten bij het opstellen van het masterplan was het integreren van verplichtingen aan de Franse overheid, opgesteld in het oorspronkelijke ontwikkelingsplan. Met het masterplan wilde The Walt Disney Company een nieuwe structuur geven aan het vijftienjarige, gefaseerde infrastructurele en ontwikkelingsplan.
SOM's bijdrage aan dit masterplan bestond uit het ontwikkelen van een reeks alternatieven voor het faseren van de implementatie van het plan. Hiernaast evalueerde de firma de (waarschijnlijke) effecten en de kansen van de diverse gefaseerde plannen die ontwikkeld zijn voor de aangrenzende gebieden en het eerder geplande Fase I. Het Fase II-ontwerp specificeerde twee nieuwe themaparken, 20.000 hotelkamers, een conventiecentrum, 185.800 m² aan winkelcentra, 650.300 m² ruimte voor luxe kantoren en een additionele 650.300 m² voor bedrijfskantoren.
Het masterplan is in de ontwikkelde vorm nooit volledig uitgevoerd in de planning die The Walt Disney Company uiteindelijk heeft opgesteld voor het resort. De uiteindelijke planning werd intern opgesteld.
1992-1997: Eerste jaren Op 12 april 1992 werden naar traditie om 09.01 uur Euro Disney Resort en Euro Disneyland officieel geopend. Vooraf liepen de verwachtingen wat betreft bezoekersaantallen uiteen van 50.000 tot 500.000. Er werd dan ook een grote chaos verwacht op de wegen rond het park. Dat bleek echter ruim mee te vallen: het uiteindelijke bezoekersaantal werd geschat tussen de 20.000 en 50.000. Ondertussen werd het resort geteisterd door demonstranten. Voor, tijdens en ook na de opening werd er namelijk geprotesteerd tegen het resort door communisten en intellectuelen.Documentaire Disney Imagineers, aflevering 2, Disney+, 2019 Zo werd de CEO van Disney al eerder bekogeld. Tegenstanders vonden dat het Disneypark de Franse cultuur zou schaden. Demonstranten ondernamen actie door onder andere een belangrijk elektrisch circuit plat te leggen en de bewegwijzeringen te vernielen.Joris Steppe, 15 jaar Disneyland Paris: De volledige geschiedenis, artikel op "ThemeParkVision.be", 13 juni 2007 Op 26 juni 1992 blokkeerden boze Franse boeren met 300 tractoren de op- en afritten van de snelweg naar het Disneyresort, als protest tegen de Amerikaanse vraag om in de landbouwsubsidies binnen de Europese Gemeenschap te snoeien.
Aan het eind van 1992 waren 8,4 miljoen bezoekers de poorten van het park gepasseerd (ter vergelijking, in datzelfde jaar bezochten bijna 6 miljoen mensen de Eiffeltoren). Enkele maanden later, toen het park één jaar oud was, stond de teller op 10,2 miljoen bezoekers. In het tweede jaar opende in het Euro Disneyland de attractie Indiana Jones et le Temple du Péril. Het was, na Big Thunder Mountain die al vanaf de opening van het resort aanwezig was in het park, de tweede achtbaan voor het park en het resort. De bezoekersaantallen stegen echter nog niet naar grote hoogten. In 1994 werd het TGV-station van Station Marne la Vallée-Chessy in gebruik genomen. Het regionale RER-netwerk had het station twee jaar eerder al in gebruik genomen. In oktober van dat jaar veranderde Euro Disney de naam in Disneyland Paris, omdat Euro Disney te veel gelinkt is met de munt euro.
Dankzij de bouw van een van de duurste attracties van het park, Space Mountain, in 1995, gingen de bezoekersaantallen spectaculair omhoog. Ondanks dit positieve nieuws werd het plan om in 1996 een Studios-park te openen op de lange baan geschoven. In 1997 bestond het resort vijf jaar, wat onder andere gevierd werd met een nieuwe parade. Tevens werd het uitgaansgebied "Festival Disney" hernoemd in Disney Village.
2000-heden: Verdere uitbreidingen In 2000 werd het FastPass-systeem geïntroduceerd in het park. Deze gratis service maakt het voor bezoekers mogelijk om een plaatsje in de wachtrij te "reserveren" en zo veel korter te wachten. Daarnaast reden de treintjes van Indiana Jones vanaf dit jaar hun rondjes achterwaarts. Deze beslissing werd vier jaar later echter weer teruggedraaid: sinds 27 november 2004 rijden de treintjes weer vooruit.