Beatrix Potter (Londen, 28 juli 1866 – Sawrey, 22 december 1943) was een mycologe, natuurbeschermster, zelfstandig onderneemster, schrijfster en illustratrice van kinderboeken. Haar doorbraak als wereldberoemd auteur begon met de publicatie van Peter Rabbit en zijn familie (1902).
Levensloop Potter groeide op in een welgesteld gezin. Zoals gebruikelijk was voor welgestelde vrouwen in het victoriaanse tijdperk werd zij thuis onderwezen door gouvernantes.Lear (2007), p.55 Hierdoor kwam ze weinig met andere kinderen in contact. In haar jeugd kwam Beatrix Potter veel in aanraking met dieren en met de natuur. Vooral in de zomer, als haar vader een landhuis huurde, eerst in Schotland en later in het Lake District. De vele kleine huisdieren in het gezin werden door haar geobserveerd en getekend.Potter, Journal, 1884–1897; Humphrey Carpenter (1985)
Beatrix Potter heeft een aantal jaren schimmels bestudeerd. Haar onderzoek heeft pas sinds 2000 deugdelijk aandacht gekregen.Lear 2007, pp. 104–25 Zij heeft onder andere een bijdrage geleverd aan de discussie over symbiose. Zij betoogde dat de symbiosetheorie van Simon Schwendener onvolledig was.M.A. Taylor and R.H. Rodger, eds. (2003) A Fascinating Acquaintance: Charles McIntosh and Beatrix Potter; Taylor, et al. (1987) Artist and Her World, pp. 71–94; Lear 2007, pp. 104–129; Nicholas P. Money, "Beatrix Potter, Victorian Mycologist", Fungi. 2:4 (Fall 2009); Roy Watling, "Helen Beatrix Potter: Her interest in fungi", The Linnean: Newsletter and Proceedings of the Linnean Society of London, 16/1 (January 2000), pp. 24–31.
In 1905 vroeg Norman Warne, Beatrix Potters redacteur en de zoon van haar uitgever, haar ten huwelijk. Warne werd echter ziek en stierf al een paar weken na zijn aanzoek.Lear 2007, pp. 198- 201 Dat jaar kocht Beatrix Potter Hill Top, een boerderij vlak bij Sawrey in het Lake District, van de royalty's van Peter Rabbit, geschreven in het ouderlijk huis in Londen, maar geïnspireerd door haar jaarlijkse vakanties in het Lake District. Ze was daar dikwijls, maar niet meer dan een aantal dagen per keer. Dan schetste ze het huis, de tuin, het landschap en dieren voor haar nieuwe boeken. Samen met het interieur van Hill Top vormt dit een herkenbaar decor voor onder andere Het verhaal van Poekie Poes (1907), Het verhaal van Ronald Rat (1908) en Het verhaal van Rosalina en Donna (1930).
In 1909 kocht ze Castle Farm. Bij de aankoop werd ze bijgestaan door William Heelis (1871–1945) een plaatselijk advocaat, met wie ze in 1913 trouwde; zij was toen 47, hij 42 jaar. Ze gingen in Sawrey wonen.Lear 2007, p. 207 Sindsdien wijdde Potter zich hoofdzakelijk aan het boerenbedrijf. Zij specialiseerde zich in het fokken van Herdwick schapen, een oeroud ras dat alleen in het Lake District voorkomt.Taylor, ed., (2002) Beatrix Potter's Letters; Hunter Davies, Beatrix Potter's Lakeland; W.R. Mitchell, Potter: Her Life in the Lake District.Judy Taylor (2002), That Naughty Rabbit: Beatrix Potter and Peter Rabbit; Lear (2007), pp. 207–247; Anne Stevenson Hobbs, ed. (1989), Beatrix Potter's Art: Paintings and Drawings. Ze zette zich in om 'haar' Lake District uit handen te houden van projectontwikkelaars. Ze kocht grote stukken oever van Lake Windermere, landerijen, boerenhoven en cottages. Ze stond bekend als "the excentric landlady". Potter heeft veel betekend voor het natuurbehoud en de landbouw in Lake District, alsmede door het beschrijven van het leven van dieren in de natuur.
Toen Beatrix Potter in 1943 stierf was ze dankzij haar boeken en handel een rijke vrouw. Ze liet Castle Cottage na aan de National Trust, samen met meer dan 1600 hectare natuur, 14 landerijen en kuddes Herdwick schapen. Dit is een van de grootste donaties aller tijden aan de National Trust.Lear 2007, pp. 405–440; Taylor, ed., Beatrix Potter's Letters; Taylor, et al., The Artist and Her World.John Heelis, (1999) The Tale of Mrs William Heelis – Beatrix Potter; Lear, Ch. 13. De Trust zette haar werk ten behoeve van natuurbehoud voort en is eigenaar van 91 landerijen in die streek, met in sommige daarvan nog de traditionele kuddes Herdwick schapen.
Artistieke en literaire carrière Potters artistieke en literaire interesses zijn sterk beïnvloed door sprookjes, elfjes en fantasy. Zij theoretiseerde over klassieke West-Europese sprookjes, net als over verhalen uit het Oude Testament en De hut van Oom Tom van Harriet Beecher Stowe. Ze groeide op met onder andere de Fabels van Aesopus, de sprookjes van Gebroeders Grimm en Hans Christian Andersen,Lear 2007, pp. 30–1 Schotse volksverhalen en mythologie, werken uit de Duitse Romantiek en van William Shakespeare: ze leerde graag zijn toneelstukken uit het hoofd.Lear 2007, p. 95. Zij genoot ook van Alice in Wonderland door Lewis Carroll, naar eigen zeggen vooral vanwege de tekeningen van John Tenniel.Lear 2007, p. 34 Sinds haar vroege jeugd bestudeerde Potter boekillustraties en ontwikkelde haar eigen smaak: de illustrators die zij bewonderde zouden een blijvende invloed op haar hebben.Lear 2007, p. 33 Toen Potter met overtuiging begon te illustreren koos ze eerst traditionele verhalen als De gelaarsde kat, Assepoester, Roodkapje en Ali Baba en de veertig rovers.Lear 2007, pp. 127–8 De meeste van haar illustraties kwamen echter voort uit haar eigen fantasie, waarin haar huisdieren, muizen, konijnen, kittens en cavia's, een belangrijke rol speelden.Taylor, et al., The Artist and her World, pp. 49–70; Potter, Journal, 1884–1897; Humphrey Carpenter (1985), Secret Gardens: The Golden Age of Children’s Literature.
Potters professionele carrière als schrijfster en tekenares van kinderverhalen begon in 1890. Zij en haar broer Bertram wilden geld verdienen met de verkoop van hun eigen kerstkaarten. Beatrix Potters kenmerkende, eigen stijl was opvallend.Taylor, Artist, Storyteller, pp. 70–95; Taylor, ed. 1989, Beatrix Potters Letters. Vanaf diezelfde tijd begonnen verschillende tijdschriften, uitgevers en bedrijven haar illustraties te kopen. Door dit succes werd Potter vastbesloten om haar verhalen en tekeningen zelf te publiceren.Taylor, et al. 1987, pp. 107–148; Katherine Chandler, "Thoroughly Post-Victorian, Pre-Modern Beatrix." Children's Literature Quarterly. 32(4): 287–307.
Het ontstaan van Pieter Konijn Potter schreef brieven naar de kinderen van een van haar gouvernantes, Annie Carter Moore. Toen zij op een dag niets meer wist om te schrijven, verzon ze een verhaal over vier konijntjes, Flopsie, Mopsie, Wipstaart en Pieter. Deze brief is een van de beroemdste literaire brieven van de wereld geworden.Judy Taylor 1992, Letters to Children from Beatrix Potter. De publicatie van het navolgende kinderboek The Tale of Peter Rabbit, in 1901 uitgegeven door Frederick Warne & Co, was direct een succes. Potter gaf het boek, en de meeste in de erop volgende Beatrix Potter-kinderboekenreeks, uit in klein formaat, zodat een kind het zelf kon vasthouden.Lear 2007, pp. 144–7 The World of Peter Rabbit - The Complete Collection of Original Tales bestaat uit 23 boekjes. +Nruitgegeventitel11902The Tale of Peter RabbitHet verhaal van Pieter Konijn2The Tale of Squirrel NutkinHet verhaal van eekhoorn Hakketak31903The Tailor of GloucesterHet verhaal van de kleermaker van Kloster41904The Tale of Benjamin BunnyHet verhaal van Benjamin Wollepluis5The Tale of Two Bad MiceHet verhaal van twee stoute muizen61905The Tale of Mrs. Tiggy-WinkleHet verhaal van Vrouwtje Plooi7The Tale of Mr. Jeremy FisherHet verhaal van Jeremias Hengelaar8The Tale of Tom KittenHet verhaal van Poekie Poes9The Tale of Jemima Puddle-DuckHet verhaal van Josefien Kwebbeleend10The Tale of the Flopsy BunniesHet verhaal van de Wollepluis-konijntjes11The Tale of Mrs. TittlemouseHet verhaal van Minetje Miezemuis12The Tale of Timmy TiptoesHet verhaal van Timmie Tuimelaar13The Tale of Johnny Town-MouseHet verhaal van Diederik Stadsmuis14The Tale of Mr. Todniet vertaald15The Tale of Pigling Bland16The Tale of Samuel Whiskers17The Tale of The Pie and the Patty-Panniet vertaald18The Tale of Ginger and Picklesniet vertaald19The Tale of Little Pig Robinsonniet vertaald20The Story of a Fierce Bad Rabbitniet vertaald21The Story of Miss Moppetniet vertaald22Appley Dapply's Nursery Rhymesniet vertaald23Cecily Parsley's Nursery Rhymesniet vertaald2016The Tale of Kitty-in Boots
Ondernemerschap Beatrix Potter verzekerde zichzelf en haar uitgever Frederick Warne dankzij haar zakeninstinct van een immens inkomen.Zie Judy Taylor 2002, That Naughty Rabbit Reeds in 1903 patenteerde zij een pop van Peter Rabbit, welke zij zelf ontworpen had. Dit markeerde de start van de verkoop van een reeks handelswaar waaronder tekenboeken, bordspelletjes, behangpapier, beeldjes, babydekentjes en porseleinen theeserviezen.Judy Taylor (2002), That Naughty Rabbit: Beatrix Potter and Peter Rabbit, in Lear (2007), pp. 207–247 De allereerste vertaling van haar werk was die in het Nederlands, reeds in 1912 verschenen bij de Rotterdamse uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, onder de titel Het Verhaal van Pieter Langoor.
Thematiek miniatuur|links|Beatrix Potter: mycologische illustratie van het voortplantingssysteem van de schimmel Hygrocybe coccineaEr bestaan vele verschillende interpretaties van Potters literaire werk, de oorsprong van haar kunst, haar leven en haar relatie tot de tijdgeest. Deze interpretaties bevatten literair kritische evaluaties van haar kinderboeken. Judy Taylor, That Naughty Rabbit: Beatrix Potter and Peter Rabbit (herzien: 2002) beschrijft de eerste publicaties en vele edities.Taylor, et al., (2009) The Artist and Her World. Considers Potter's career and life in chapters arranged thematically; The Pitkin Guide to Beatrix Potter.
Potters werk en leven op de landerijen en boerderijen wordt uitgebreid besproken door Susan Denyer en andere auteurs in de publicaties van een Engels tijdschrift van de goede doelenorganisatie The National Trust, met als doelstelling het behoud van "plaatsen van historisch belang of natuurlijke schoonheid" in Engeland, Wales en Noord-Ierland.
Potters werken als wetenschappelijk illustratrice en mycologe zijn terug te vinden in verscheidene hoofdstukken uit Linda Lears Beatrix Potter: A Life in Nature, 2007; Beatrix Potter: The Extraordinary Life of a Victorian Genius. 2008, UK.
Nalatenschap De boerderij en het landelijke gebied eromheen hebben altijd een belangrijke rol gespeeld in Potters verhalen. Vele van haar illustraties laten plekken aan het Lake District zien die onveranderd zijn gebleven. Potter schonk een aantal van haar mycologische en andere wetenschappelijke tekeningen aan het Armitt Museum. Deze worden tot op de dag van vandaag gebruikt om soorten te determineren.Walter Philip Kennedy Findlay, (1967) Wayside & Woodland Fungi Dankzij haar boerenbedrijven, een erfenis van haar ouders en de royalty's van haar boeken kon ze stukken land aankopen en schonk deze aan de overheid als beschermd natuurgebied: die landerijen maken nu deel uit van Nationaal park Lake District.
Hill Top, Potters woonhuis in Sawrey, is een toeristische bezienswaardigheid: men kan hier onder andere haar gebruiksvoorwerpen en vroege merchandise bekijken, en de delen van het huis en de tuin zien die ze natekende voor haar boeken.
Verfilming Het levensverhaal van Beatrix Potter werd verfilmd door Chris Noonan in de film Miss Potter uit 2006. De hoofdrollen werden vertolkt door Renée Zellweger en de Schotse acteur Ewan McGregor.
Trivia Beatrix Potters achtergrond als natuurwetenschapper is onder andere zichtbaar door het personage Benjamin Wollepluis, dat verdacht veel op een paddenstoel lijkt. Potters boeken worden nog steeds over de hele wereld verkocht, in vele talen. Haar verhalen worden daarnaast naverteld in muziek, film, ballet en animatie.