thumb|Herinnering aan FC Wageningen Business Club, in het verlaten stadion. FC Wageningen was een Nederlandse betaaldvoetbalclub. De club is in 1978 opgericht toen de proftak van het op 27 augustus 1911 opgerichte WVV Wageningen ondergebracht werd in een aparte stichting.

Geschiedenis FC Wageningen kwam voornamelijk uit in de eerste en de tweede divisie. In 1974 wist de club via de nacompetitie voor het eerst te promoveren naar de Eredivisie. FC Wageningen werd in het debuut seizoen in de Eredivisie 18e en degradeerde direct weer naar de eerste divisie, in datzelfde seizoen werd de halve finale van de KNVB Beker gehaald. In 1980 wist de club opnieuw te promoveren, maar wederom belandde het team op de laatste plaats en degradeerde direct weer naar de eerste divisie.

FC Wageningen was een echte cupfighter. In de periode voor het profvoetbal won de club tweemaal de KNVB Beker (1939 en 1948). In 1939 was Wageningen de eerste Gelderse club die de beker wist te winnen, in de finale werd PSV verslagen. In 1948 werd de finale na strafschoppen gewonnen van het Amsterdamse DWV. Na de invoering van het profvoetbal werd vier keer de halve finale gehaald, waarvan drie keer als eerste divisionist.

FC Wageningen leefde na de overgang naar betaald voetbal enkele jaren financieel op het randje, doordat commerciële veranderingen te laat werden doorgezet. Zo was het een van de laatste clubs die een businessclub oprichtten. Het werd weliswaar een succes met inkomsten van zo'n 100.000 gulden per seizoen, maar het kwam te laat om de club financiële zekerheid te garanderen. De hoofdsponsor - Schoenenreus - kwam zelf ook in financiële problemen en verliet de club. Uiteindelijk wist FC Wageningen de schulden nog terug te brengen tot 500.000,- gulden, waarvan het meeste bij de fiscus lag. De gemeente Wageningen en de KNVB waren echter niet van plan om de club de helpende hand toe te steken. De gemeenteraad vond in meerderheid een lening ongeoorloofd. FC Wageningen ging uiteindelijk failliet in 1992 en verdween toen samen met VCV Zeeland uit de Eerste divisie. Er waren nog wel plannen om met FC Wageningen een doorstart te maken in het betaalde voetbal. Door gebrek aan potentiële sponsors en medewerking van de KNVB strandden de wanhoopspogingen van de initiatiefnemers.

De amateurtak bestaat nog steeds onder de naam WVV Wageningen en voetbalt op het sportterrein De Zoom in Wageningen.

Grootste triomf Op woensdagavond 21 december 1977 speelt eerstedivisionist FC Wageningen in Eindhoven tegen PSV een wedstrijd voor de KNVB beker. PSV is op dat moment ongeslagen lijstaanvoerder van de eredivisie met acht tegendoelpunten in achttien wedstrijden. Tegen alle verwachtingen in wint Wageningen de uitwedstrijd met 6-1, waarin Jan Menting driemaal scoorde. Dit was de grootste thuisnederlaag die PSV ooit geleden had tot PSV van Arsenal verloor op 4 maart 2025 met 1-7 in eigen stadion in de achtste finales van de Champions League.

Aartsrivaal De aartsrivaal van Wageningen is SBV Vitesse uit Arnhem. De derby’s tegen Vitesse waren reeds voor de invoering van het betaalde voetbal, en later vooral in de jaren zestig en zeventig, zeer beladen en trokken zowel in Wageningen als in Arnhem altijd heel veel toeschouwers. Sinds de invoering van het betaalde voetbal in 1954 speelde FC Wageningen in competitieverband 39 keer de derby tegen Vitesse.

Stadion Wageningse Berg thumb|Verlaten stadion de Wageningse Berg, juni 2009. Sinds het faillissement kregen de tribunes en gebouwen van Stadion de Wageningse Berg lange tijd geen onderhoud meer. In 2011 werd om gevaarlijke situaties te voorkomen het dak van de westelijke tribune gesloopt. Het stadion wordt momenteel opgeknapt door enkele fans. Dit werk wordt vrijwillig gedaan, de gemeente Wageningen draagt nog altijd zorg voor het grasveld. De oude kassa's, tribunes en enkele sponsorborden zijn nog aanwezig. De reden dat het stadion in al die jaren niet is afgebroken heeft te maken met de ligging in een beschermd natuurgebied waardoor huizenbouw uit den boze is. Door de jaren heen zijn er plannen geweest om het bijvoorbeeld om te toveren tot een evenemententerrein of een ijsbaan, maar vooralsnog is het daar niet van gekomen. Zo nu en dan is het stadion nog wel gebruikt voor evenementen zoals de introductiedagen van Wageningen Universiteit.

Er kwam een plan om op de plaats van of in de buurt van het voormalige stadion een Future Center Wageningen (afgekort F.C. Wageningen) te realiseren. Dit moet een expertisecentrum op het gebied van voeding, beweging, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling worden. Activiteiten die plaats zouden moeten vinden in het Future Center Wageningen zijn onder andere een gezondheids-/kenniscentrum, evenementen en congressen, trainingsfaciliteiten, test- en oefenwedstrijden en een Hall of Fame. De plannen liggen echter al enkele jaren stil.

Ook de grasmat wordt nog steeds in perfecte staat gehouden. Er wordt al enige jaren gebruik van het veld gemaakt door buitenlandse ploegen, meestal logeren die in het naastgelegen hotel.

Overzichtslijsten Competitieresultaten 1955–1992

1954 – 1978: Wageningen 1978 – 1992: FC Wageningen

Seizoensoverzichten Resultaten van Wageningen sinds de toetreding in het betaald voetbal in 1954SeizoenCompetitieKwalificatieKNVB bekerBijzonderheid Divisie GW W G V PNT DV DT POS 1954/55 Eerste klasse A 9 1 3 5 5 7 18 13e – Geen bekertoernooi Wageningen treedt toe tot het betaald voetbal treedt toe tot het betaald voetbalDe competitie werd na de fusie van de KNVB en de NBVB niet afgemaakt. Alle teams werden opnieuw ingedeeld. Eerste klasse B 26 6 2 18 14 33 60 14e Eerste klasse 1955/56 Eerste klasse B 26 13 7 6 33 48 34 2e Eerste divisie Geen bekertoernooi 1956/57 Eerste divisie A 30 8 10 12 26 55 60 11e – 1e ronde – 1957/58 Eerste divisie B 30 9 10 11 28 67 69 10e – Kwartfinale – 1958/59 Eerste divisie A 30 8 6 16 22 59 88 13e – 2e ronde – 1959/60 Eerste divisie A 30 12 8 10 32 50 49 6e – Geen bekertoernooi – 1960/61 Eerste divisie B 34 14 4 16 32 70 76 10e – Groepsfase – 1961/62 Eerste divisie B 34 12 9 13 33 69 75 10e Rechtstreekse degradatie Halve finale – 1962/63 Tweede divisie A 32 11 8 13 30 56 59 9e – 2e ronde – 1963/64 Tweede divisie B 30 7 8 15 22 49 73 15e – 2e ronde – 1964/65 Tweede divisie A 30 16 5 9 37 60 47 3e Nacompetitie 3e ronde Promotiewedstrijd tegen Xerxes (1–2) 1965/66 Tweede divisie A 28 10 8 10 28 49 56 8e – Groepsfase – 1966/67 Tweede divisie 44 21 11 12 53 67 46 7e – Geen deelname – 1967/68 Tweede divisie 38 21 9 8 51 75 45 1e – Groepsfase – 1968/69 Eerste divisie 34 9 6 19 24 34 52 17e Rechtstreekse degradatie 1e ronde – 1969/70 Tweede divisie 32 19 6 7 44 70 29 2e Rechtstreekse promotie 1e ronde – 1970/71 Eerste divisie 30 9 11 10 29 42 49 8e – 1e ronde – 1971/72 Eerste divisie 40 17 12 11 46 54 51 6e – Halve finale – 1972/73 Eerste divisie 38 17 10 11 44 57 52 8e Nacompetitie 1e ronde Promotiewedstrijden tegen De Graafschap (0–1 & 1–2), PEC Zwolle (2–2 & 2–2) en Volendam (2–0 & 1–7) 1973/74 Eerste divisie 38 18 10 10 46 48 36 4e Nacompetitie 2e ronde Promotiewedstrijden tegen SC Amersfoort (2–1 & 6–1), Fortuna SC (1–1 & 0–0) en Vitesse (1–1 & 2–2) 1974/75 Eredivisie 34 7 9 18 23 39 74 18e Rechtstreekse degradatie Halve finale – 1975/76 Eerste divisie 36 17 10 9 44 52 27 3e Nacompetitie 3e ronde Promotiewedstrijden tegen Fortuna SC (3–3 & 1–3) en Vitesse (2–2 & 0–2), FC VVV (1–2 & 0–2) 1976/77 Eerste divisie 36 16 10 10 42 62 45 6e – 3e ronde – 1977/78 Eerste divisie 36 16 15 5 47 50 23 3e Nacompetitie Kwartfinale Promotiewedstrijden tegen Excelsior (3–0 & 3–1), FC Groningen (0–0 & 1–4) en MVV (1–0 & 2–3) 1978/79 Eerste divisie 36 17 10 9 44 59 44 6e – 3e ronde – 1979/80 Eerste divisie 36 19 13 4 51 68 40 3e Nacompetitie 1e ronde Promotiewedstrijden tegen SC Cambuur (4–0 & 1–3), De Graafschap (2–1 & 1–4) en FC Volendam (1–0 & 1–0) 1980/81 Eredivisie 34 6 9 19 21 33 63 18e Rechtstreekse degradatie 3e ronde – 1981/82 Eerste divisie 34 4 14 16 22 33 52 17e – 1e ronde – 1982/83 Eerste divisie 30 9 5 16 23 43 62 13e – Kwartfinale – 1983/84 Eerste divisie 32 11 13 8 35 42 46 8e – 1e ronde – 1984/85 Eerste divisie 34 9 8 17 26 47 61 16e – Halve finale – 1985/86 Eerste divisie 36 12 6 18 30 48 61 14e – 1e ronde – 1986/87 Eerste divisie 36 11 1 24 23 53 84 18e – 1e ronde – 1987/88 Eerste divisie 36 11 9 16 31 51 67 14e – 2e ronde – 1988/89 Eerste divisie 36 6 6 24 18 41 83 19e – 2e ronde – 1989/90 Eerste divisie 36 11 13 12 35 44 49 10e Nacompetitie 3e ronde Promotiewedstrijden tegen Emmen (4–0 & 0–2) en SC Heracles '74 (0–0 & 1–1) 1990/91 Eerste divisie 38 10 10 18 30 71 82 15e – 3e ronde – 1991/92 Eerste divisie 38 15 11 12 41 43 36 9e – 3e ronde FC Wageningen werd na het seizoen failliet verklaard

Bekende en prominente (oud-)spelers

Spelers die voor FC Wageningen hebben gespeeld zijn onder anderen Jan van Osenbruggen, Bert van Geffen, Jan van Halst, Jan Oosterhuis, Jan Menting, Dick Schoenaker, Gerdo Hazelhekke, Richard Budding, Rob McDonald, Martin Laamers en Willem Leushuis. Echte Wageningers die de FC Wageningen dienden zijn onder meer Epi Drost, Charley van de Weerd, Frits van de Klift, Marcel van Brakel, Ton van Drumpt, Henk Looijs en Johan Homan.

Charley van de Weerd werd verkozen tot voetballer van de eeuw van de club Wageningen.

Topscorers

Trainers