thumb|Borstbeeld van Marcus Aurelius in de Glyptothek München
Ta eis heauton (Grieks: , 'Aan zichzelf'; Meditaties, Overpeinzingen) is een oorspronkelijk titelloos en in het Grieks geschreven egodocument van de Romeinse keizer Marcus Aurelius, waarin hij bondig filosofische notities heeft verzameld, die gebaseerd zijn op stoïcijnse ethiek en Marcus' belangrijkste overtuigingen bevatten. Hij schreef de notities in zijn laatste levensjaren en reflecteert over het overwinnen van emotionele problemen, de (vergankelijke) rol van de mens in de samenleving en de nietigheid van de mens en zijn bekommernissen binnen de kosmos en de eeuwigheid.
Aurelius pleit ervoor om zijn plaats in het universum te vinden en ziet dat alles uit de natuur komt, en dus zal alles er te zijner tijd naar terugkeren. Een ander sterk thema is het behouden van focus en het zonder afleiding zijn, terwijl je sterke ethische principes behoudt, zoals "een goed mens zijn".
Het boek werd voor het eerst in het Nederlands vertaald door Jan Hendrik Glazemaker onder de titel Zedige gedachten (Amsterdam 1658). De dichter en classicus Jan Hendrik Leopold vertaalde de boeken 5, 9 en 11 (Marcus Aurelius tot zichzelven, samen met het Handboekje van Epictetus opgenomen in Stoïsche wijsheid (Rotterdam 1904). Hij bezorgde tevens de uitgave van de Griekse tekst in de reeks Oxford Classical Texts (1908).
Van Ta eis heauton verschijnen nog frequent vertalingen en bloemlezingen. Het is in het Nederlands ook verschenen onder de volgende titels: Voor eigen gebruik, Persoonlijke notities, Overpeinzingen, Van Marcus Antoninus keizer 'Voor zichzelf''' en Zelfbespiegelingen.
Nederlandse vertalingen Voor eigen gebruik, vertaald door Ben Schomakers, Amsterdam, Boom, 2025, Persoonlijke notities, vertaald door Simone Mooij-Valk, Amsterdam, Ambo|Anthos, 1994, (13de druk 2016) Overpeinzingen, vertaald door Stichting School voor Filosofie en verzorgd door Ananto Dirksen, 1997 (herdrukt 2003, 2013 en 2023) Leven in het heden: overpeinzingen van een Romeinse keizer, verzorgd door Mark Forstater, 2001 (herdrukt 2009) Aan mijzelf: filosofische overpeinzingen van een Romeinse keizer, verzorgd door Bert Natter, 2006 Van Marcus Antoninus keizer 'Voor zichzelf', vertaald door H.W.F. Stellwag, in eigen beheer, 1992 Overpeinzingen, vertaald door Stichting School voor Filosofie, Amsterdam, De Driehoek, 1979 Keizer Marcus Aurelius Antoninus aan zichzelf, vertaald door Maria Costanza, Antwerpen, De Nederlandsche boekhandel, 1942 Zelfbespiegelingen, vertaald door Nico van Suchtelen, Amsterdam, Wereldbibliotheek, 1938 Gesprekken met zichzelf door Keizer Marcus Aurelius, vertaald door A. van der Hegge Zijnen, Brugge, De Garve, 1937 Marcus Aurelius tot zich zelven; Boek V, IX en XI, vertaald door J.H. Leopold, Rotterdam, Brusse, 1907 Zedelyke gedachten van Markus Aurelius Antoninus, vertaald door Jan Hendrik Glazemaker, Amsterdam, Rieuwertsz., 1658
Literatuur Pierre Hadot, La Citadelle intérieure. Introduction aux Pensées de Marc Aurèle, 1992, (Eng. vert.: The Inner Citadel'', 2001)
Externe link Overpeinzingen op Ars floreat (vertaling door de Stichting School voor filosofie)
Categorie:Oudgriekse literatuur Categorie:Filosofisch boek