De 3. Liga ofwel Dritte Liga is de op twee na hoogste afdeling van het Duitse profvoetbal. Deze divisie bestaat sinds de aanvang van het seizoen 2008/09. In de nieuwe competitie-opzet mogen maximaal vier reserveteams van profclubs meespelen, die geen promotierecht hebben. Het oude derde niveau was de Regionalliga, waarin geen beperkingen golden ten aanzien van het aantal reserveteams, behalve het feit dat ze niet mochten promoveren naar de 2. Bundesliga. In de 3. Liga spelen 20 teams.
Geschiedenis Op 8 september 2006 kondigde de DFB, Duitse voetbalbond, de 3. Liga aan. Oorspronkelijk was de naam 3. Bundesliga, maar werd veranderd in 3. Liga, omdat de bond de competitie zelf beheert, in tegenstelling tot de 1. Bundesliga en de 2. Bundesliga, die beide door de Deutsche Fußball Liga worden beheerd. Het beheren van de competitie door de DFB is te vergelijken met Frankrijk en Japan, waar de bonden de Championnat National en de Japan Football League, beheren. In 2018 degradeerde Rot-Weiß Erfurt uit de 3. Liga. Het was de enige club die tot dan toe alle seizoenen in de competitie had gespeeld.
Overgangsregeling In het seizoen 2007/08 spelen de clubs uit de beide Regionalliga's om kwalificatie voor de Derde Bundesliga. Net zoals voorheen promoveren echter ook de vier beste teams naar de 2. Bundesliga. De acht overige, bestgeklasseerde teams uit beide Regionalliga's, samen met de vier degradanten uit de Tweede Bundesliga, vormen de 20 teams in het eerste seizoen. De overige teams uit de huidige Regionalliga's worden ondergebracht in de nieuwe opzet van de Regionalliga. Voor de kampioenen uit de diverse Oberliga's bestaat geen kans zich te kwalificeren voor de 3. Liga.
Alhoewel het strikt genomen geen promotie betekent voor de zestien teams uit de Regionalliga (deze blijven immers actief op het derde niveau in het Duitse voetbalsysteem), zal het in de praktijk een beduidend sterker deelnemersveld opleveren, aangezien het derde niveau niet langer uit twee regionale divisies bestaat. De 3. Liga is een landelijke competitie en zal vermoedelijk een grotere media aandacht krijgen. Ook de beperking van het aantal reserveteams zal de kwaliteit in de praktijk ten goede komen. In het eerste seizoen mochten slechts maximaal 4 tweede elftallen van verenigingen uit de Bundesliga deelnemen. Deze regeling was in de volgende jaren niet van kracht, maar als het tot een ongewenste ontwikkeling had geleid (namelijk een overvloed aan tweede elftallen op het derde niveau) dan was de zaak opnieuw geevalueerd. In de eerste 3 seizoenen waren er echter nooit meer dan 4 tweede elftallen tegelijkertijd actief in de 3e Liga. De verenigingen hebben ook het recht opgegeven om met hun tweede elftallen aan het DFB-Pokal toernooi deel te nemen en ze delen ook niet mee in de verdeling van de tv-gelden die de 3e Liga weet te genereren.
De invoering van de 3. Liga, een compleet nieuwe laag in de piramide, en de uitbreiding van de Regionalliga's (van twee naar drie) heeft grote gevolgen voor de diverse Oberliga's. De status die deze ooit hadden zal behoorlijk afnemen aangezien de topteams doorstromen naar de Regionalliga's, die grotendeels opnieuw moeten worden ingevuld.
Licentievoorwaarden Om in de 3. Liga te kunnen spelen, moeten clubs voldoen aan enkele licentievoorwaarden. Voor een promotie-aanvraag naar de 3. Liga wordt er een toelatingsprocedure gestart waarin economische en organisatorische aspecten aan bod komen. Pas aan het einde van het seizoen wordt er over de licentie-aanvraag geoordeeld. Een club die niet voldoet aan de vereisten, wordt naar de Regionalliga verwezen.
Een van de belangrijkste vereisten is een stadioncapaciteit van minstens 10.000 plaatsen.https://www.liga3-online.de/zulassungsverfahren-zur-3-liga-warum-10-000-plaetze-pflicht-sind/. Gearchiveerd op 25 september 2022. In de loop der jaren zagen meerdere Regionalliga-clubs af van een toelatingsprocedure, aangezien zij niet aan deze licentie-eis konden voldoen, hoewel zij sportief klaar waren voor de 3. Liga. In 2021 besloot de DFB dat de stadioncapaciteit te verlagen naar minstens 5.000 plaatsen. Daarentegen moeten clubs wel aan strengere eisen voldoen zoals mediafaciliteiten, fair play en lichtsterkte.https://www.dfb.de/3-liga/news-detail/nach-task-force-praesidium-beschliesst-massnahmenpaket-fuer-3-liga-233869/. Gearchiveerd op 29 november 2021.
Voor de belofteploegen geldt een gewijzigde licentieprocedure, aangezien de economische stabiliteit al wordt onderzocht bij het standaardelftal dat speelt in de 1. of 2. Bundesliga.
Promotieregeling naar de 3. Liga In september 2019 besloot het DFB-parlement een hervorming van de promotieregels: Vanaf het seizoen 2020/21 zijn er voortaan nog 4 promovendi naar de 3. Liga, waarbij de regionalliga's West en Südwest elk een vaste promotieplaats krijgen. De 3e promotieplaats wordt, via het rotatieprincipe, toebedeeld aan de regionalliga's Nord, Nordost en Bayern. De vertegenwoordigende teams van de beide resterende regionalliga's spelen een Play-off met thuis- en uitwedstrijd om de 4e promotieplaats. Na het seizoen 202/21 promoveerde de kampioen van Nordost rechtstreeks, na het seizoen 2021/22 de kampioen van Bayern en na het seizoen 2022/23 de kampioen van Noord. Dit schema loopt op deze manier verder.
Statistieken Eeuwige ranglijst
/18 = aantal seizoenen in de 3. Liga Vetgedrukte teams spelen in (2026/27) in de 3. Liga
Club Stad Periode (2008-2026) SV Wehen Wiesbaden Wiesbaden 16 2009-2018, 2020-2023, 2024-.... SpVgg Unterhaching Unterhaching 13 2008-2015, 2017-2021, 2023-2025 VfL Osnabrück Osnabrück 13 2009-2010, 2011-2019, 2021-2023, 2024-2026 Hansa Rostock Rostock 13 2010-2011, 2012-2021, 2024-.... Hallescher FC Halle 12 2012-2024 SC Preußen Münster Münster 11 2011-2020, 2023-2024, 2026-…. VfB Stuttgart II Stuttgart 11 2008-2016, 2024-.... 1. FC Saarbrücken Saarbrücken 11 2010-2014, 2020-.... MSV Duisburg Duisburg 10 2013-2015, 2016-2017, 2019-2024, 2025-.... Rot-Weiß Erfurt Erfurt 10 2008-2018 SSV Jahn Regensburg Regensburg 9 2008-2012, 2013-2015, 2016-2017, 2023-2024, 2025-.... Dynamo Dresden Dresden 9 2008-2011, 2014-2016, 2020-2021, 2022-2025 TSV 1860 München München 8 2018-2026 Chemnitzer FC Chemnitz 8 2011-2018, 2019-2020 Borussia Dortmund II Dortmund 8 2009-2010, 2012-2015, 2021-2025 FC Viktoria Köln 1904 Keulen 8 2019-.... SV Waldhof Mannheim Mannheim 8 2019-.... FC Ingolstadt 04 Ingolstadt 8 2009-2010, 2019-2021, 2022-.... FC Erzgebirge Aue Aue 7 2008-2010, 2015-2016, 2022-2026 FSV Zwickau Zwickau 7 2016-2023 FC Carl Zeiss Jena Jena 7 2008-2012, 2017-2020 Werder Bremen II Bremen 7 2008-2012, 2015-2018 VfR Aalen Aalen 7 2008-2009, 2010-2012, 2015-2019 SV Meppen Meppen 7 2017-2023 2026-…. SV Wacker Burghausen Burghausen 6 2008-2014 Sonnenhof Großaspach Aspach 6 2014-2020, 2026-…. 1. FC Magdeburg Maagdenburg 6 2015-2018, 2019-2022 Eintracht Braunschweig Braunschweig 6 2008-2011, 2018-2020, 2021-2022 SV Sandhausen Sandhausen 6 2008-2012, 2023-2025 SC Verl Verl 7 2020-.... DSC Arminia Bielefeld Bielefeld 5 2011-2013, 2014-2015, 2023-2025 Bayern München II München 5 2008-2011, 2019-2021 Holstein Kiel Kiel 5 2009-2010, 2013-2017 1. FC Heidenheim 1846 Heidenheim an der Brenz 5 2009-2014 Kickers Offenbach Offenbach am Main 5 2008-2013 Stuttgarter Kickers Stuttgart 5 2008-2009, 2012-2016 SC Fortuna Köln Keulen 6 2014-2019, 2026-… FC Würzburger Kickers Würzburg 6 2015-2016, 2017-2020, 2021-2022, 2026-…. Energie Cottbus Cottbus 5 2014-2016, 2018-2019, 2024-2026 1. FC Kaiserslautern Kaiserslautern 4 2018-2022 Rot-Weiss Essen Essen 5 2022-.... SC Freiburg II Freiburg im Breisgau 3 2021-2024 KFC Uerdingen Krefeld 3 2018-2021 SC Paderborn 07 Paderborn 3 2008-2009, 2016-2018 SV Babelsberg 03 Potsdam 3 2010-2013 1. FSV Mainz 05 II Mainz 3 2014-2017 SV Darmstadt 98 Darmstadt 3 2011-2014 Sportfreunde Lotte Lotte 3 2016-2019 Karlsruher SC Karlsruhe 3 2012-2013, 2017-2019 Alemannia Aachen Aken 4 2012-2013, 2024-.... Wuppertaler SV Borussia Wuppertal 2 2008-2010 VfB Lübeck Lübeck 2 2020-2021, 2023-2024 SV Elversberg Spiesen-Elversberg 2 2013-2014, 2022-2023 Türkgücü MünchenTürkgücü München speelde in 2021/22 26 wedstrijden alvorens uit de competitie gezet te worden na een faillissement, de resultaten werden geschrapt München 2 2020-2022 TSV Havelse Garbsen 3 2021-2020, 2025-.... SSV Ulm 1846 Ulm 2 2023-2024, 2025-2026 FC Viktoria 1889 Berlin Berlijn 1 2021-2022 SpVgg Bayreuth Bayreuth 1 2022-2023 VfB Oldenburg Oldenburg 1 2022-2023 FSV Frankfurt Frankfurt am Main 1 2016-2017 RB Leipzig Leipzig 1 2013-2014 Rot-Weiß Oberhausen Oberhausen 1 2011-2012 TuS Koblenz Koblenz 1 2010-2011 Rot-Weiss Ahlen Ahlen 1 2010-2011 1. FC Union Berlin Berlijn 1 2008-2009 Fortuna Düsseldorf Düsseldorf 2 2008-2009, 2026-…. Kickers Emden Emden 1 2008-2009 Hannover 96 II Hannover 1 2024-2025 TSG 1899 Hoffenheim II Sinsheim 2 2025-.... 1. FC Schweinfurt 05 Schweinfurt 1 2025-2026
Uitslagen JaarKampioenRunner-upEventueel na play-offs 2026 VfL Osnabrück Energie Cottbus 2025 Arminia Bielefeld Dynamo Dresden geen 2024 SSV Ulm 1846 SC Preußen Münster SSV Jahn Regensburg 2023 SV Elversberg SC Freiburg-IISC Freiburg II heeft geen promotierechtVfL Osnabrück SV Wehen Wiesbaden 2022 1. FC Magdeburg Eintracht Braunschweig 1. FC Kaiserslautern 2021 Dynamo Dresden FC Hansa Rostock FC Ingolstadt 04 20202020: Kampioen FC Bayern München-II heeft als tweede team geen promotierecht, daarom schuiven alle rechten een plaats op FC Bayern München II FC Würzburger KickersEintracht Braunschweig geen 2019 VfL Osnabrück Karlsruher SC SV Wehen Wiesbaden 2018 1. FC Magdeburg SC Paderborn 07 geen 2017 MSV Duisburg Holstein Kiel SSV Jahn Regensburg 2016 Dynamo Dresden FC Erzgebirge Aue Würzburger Kickers 2015 DSC Arminia Bielefeld MSV Duisburg geen 2014 1. FC Heidenheim 1846 RB Leipzig SV Darmstadt 98 2013 Karlsruher SC Arminia Bielefeld geen 2012 SV Sandhausen VfR Aalen SSV Jahn Regensburg 2011 Eintracht Braunschweig Hansa Rostock Dynamo Dresden 2010 VfL Osnabrück FC Erzgebirge Aue FC Ingolstadt 04 2009 1. FC Union Berlin Fortuna Düsseldorf SC Paderborn 07
Meeste wedstrijden #SpelerVerenigingWed. 1. Robert Müller KFC Uerdingen, Hansa Rostock, Energie Cottbus, FC Carl Zeiss Jena, Holstein Kiel, SV Wehen Wiesbaden, VfR Aalen, SpVgg Unterhaching 348 2. Tim Danneberg Eintracht Braunschweig, VfL Osnabrück, SV Sandhausen, Holstein Kiel, Chemnitzer FC 332 3. Thomas Geyer VfB Stuttgart II, SV Wehen Wiesbaden, VfR Aalen, SSV Ulm 1846 331 4. Markus Schwabl SpVgg Unterhaching, VfR Aalen 326 5. Alf Mintzel SV Sandhausen, SV Wehen Wiesbaden 325 t/m seizoen 2025/2026
Topscorers JaarSpelerClubGoals 2026 Lars Gindorf Alemannia Aachen 28 2025 Fatih Kaya SV Wehen Wiesbaden 20 2024 Jannik Mause FC Ingolstadt 04 18 2023 Ahmet Metin Arslan Dynamo Dresden 25 2022 Marcel Bär TSV 1860 München 21 2021 Sascha Mölders TSV 1860 München 22 2020 Kwasi Wriedt FC Bayern München-II 24 2019 Marvin Pourie Karlsruher SC 22 2018 Manuel Schäffler SV Wehen Wiesbaden 22 2017 Christian Beck 1. FC Magdeburg 17 2016 Justin Eilers Dynamo Dresden 23 2015 Fabian Klos DSC Arminia Bielefeld 23 2014 Dominik Stroh-Engel SV Darmstadt 98 272013 Anton Fink Chemnitzer FC 20 Fabian Klos DSC Arminia Bielefeld 20 2012 Marcel Reichwein FC Rot-Weiß Erfurt 172011 Dominick Kumbela Eintracht Braunschweig 19 Patrick Mayer 1. FC Heidenheim 1846 19 2010 Régis Dorn SV Sandhausen 22 2009 Anthony Fink SpVgg Unterhaching 21
Bundesliga 3