thumb|Jan van Essen en Hendrik Voes Jan (Johan, Johannes, Jean) van Essen, soms ook (d')Esch of Van (den) Esschen (?,? - Brussel, 1 juli 1523) was een uit 's-Hertogenbosch afkomstige monnik in het augustijner Sint-Andriesklooster te Antwerpen. Hij kwam op de Grote Markt van Brussel op de brandstapel als straf voor zijn Lutherse ketterij, samen met zijn medebroeder Hendrik Voes. Zij waren de eerste slachtoffers van de inquisitie in de Nederlanden die voor hun geloofsovertuiging op de brandstapel kwamen.
Aanvankelijk concentreerde de inquisitie zich op de orde van de Augustijnen, waartoe Luther immers behoord had. Toen na de veroordeling van Hendrik van Zutphen het augustijner klooster te Antwerpen eerst ontwijd en daarna gesloopt werd, bracht men op 8 oktober 1522 de 16 monniken naar Vilvoorde. Dertien van hen waren bereid hun ketterij te herroepen., "Vos, Hendrik" in en (red.) (1921), Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek, Deel 5, Lees on-line De overigen werden ontwijd en daarna verbrand. Het waren de eerste terechtstellingen in de strijd tegen de Reformatie, niet alleen in de Nederlanden maar in geheel Europa. (1996), De Republiek (1477-1806), , Vol. I, p. 89
Maarten Luther eerde de terechtgestelde monniken met het gedicht "ein neues Lied wir heben an":Het volledige gedicht in het Duits. Gearchiveerd op 22 maart 2023. Een nieuw lied heffen we aan Zo wil het God onze Heer Te zingen wat God heeft gedaan Tot zijn lof en eer Te Brussel in het Nederland Door twee jongelingen Heeft hij zijn wonder bekendgemaakt Dat hij met zijn zegeningen Zo rijkelijk heeft versierd
De geschiedenis van Voes en Van Essen werd al in 1523 te boek gesteld onder de titel Historia de duobus Augustensibus. Het boek werd ook vertaald in het Duits en in Erfurt uitgegeven.Voorgeschiedenis van het aartsbisdom Mechelen; door Arnaud-Jan Bijsterveld en Charles Caspers; in Het aartsbisdom Mechelen-Brussel, deel 1, 2009
Categorie:Zuid-Nederlands geestelijke (voor 1830) Categorie:Geschiedenis van Brussel Categorie:Geschiedenis van Antwerpen Categorie:Reformatie Categorie:Zuid-Nederlands geëxecuteerd persoon (voor 1830) Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw