De Sint Maartenskliniek is een van oorsprong katholiek Nederlands ziekenhuis, gespecialiseerd in aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Het is het enige Nederlandse ziekenhuis met een specialisatie in deze specifieke aandoeningen.
Het ziekenhuis heeft in 2026 tien vestigingen. De oudste is aan Hengstdal 3 op de Hengstberg aan de zuidwestelijke rand van Ubbergen (gemeente Berg en Dal) en met de entree aan de Berg en Dalseweg (de gemeentegrens met Nijmegen). Sinds 2005 is er in Woerden een dependance van de kliniek. Daarnaast zijn of waren er vestigingen in Alphen aan den Rijn, Barneveld, Boxmeer, Ede, Geldrop, Nijmegen en Veenendaal.
Het ziekenhuis heeft een eigen afdeling voor wetenschappelijk onderzoek.
Geschiedenis van locatie Ubbergen Het grondgebied op de Hengstberg werd in 1932-1933 opgekocht door de Stichting R.K. Paedologisch Instituut, die een jaar eerder was opgericht en in 1934 uiteenviel in drie stichtingen. In 1935 maakte de architect Willem Maas het definitieve plan voor het nieuw te bouwen ziekenhuis, in samenwerking met J.J.M. van Halteren. In 1936 werd ook villa De Marsch nog erbij gekocht. Het ziekenhuis kwam nog in datzelfde jaar tot stand, met medewerking van de Zusters van de Choorstraat uit 's-Hertogenbosch. Op 15 oktober ging de vestiging open.
De Sint Maartenskliniek was destijds een aanvulling op twee al langer bestaande ziekenhuizen in deze omgeving: het Canisiusziekenhuis in de Nijmeegse binnenstad en Dekkerswald net ten zuiden van Nijmegen. Het was een combinatie van het Paedologisch Instituut St. Joseph en een orthopedische kliniek. De Villa Willemsheuvel werd omgevormd tot zusterhuis.
Op 11 mei 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland, eiste het Duitse leger de gebouwen van de Sint Maartenskliniek op als noodhospitaal. Op 18 september van dat jaar, tijdens Operation Market Garden, namen de Amerikanen de gebouwen van de kliniek in. Ze vormden het pand in eerste instantie om tot een krijgsgevangenenkamp. Op 23 oktober waren de laatste Duitsers hier vertrokken, waarna de Amerikanen het pand zelf in gebruik namen als ziekenhuis. Veel later, in 2007, zijn bij opgravingen op deze plek afvalkuilen teruggevonden uit de tijd dat het ziekenhuis dienstdeed als noodhospitaal, met daarin veel glaswerk, zowel bier- en wijnflessen als glazen ampullen. Daarnaast werden er op deze plek Romeinse overblijfselen gevonden.
Brand In de middag van 27 augustus 1990 brak er een zeer grote brand uit in de kliniek. Er vielen geen slachtoffers doordat alle patiënten tijdig konden worden geëvacueerd, maar het hoofdgebouw werd wel verwoest en er gingen meer dan 100 bedden verloren. De schade bedroeg zo'n 11 miljoen gulden. Hierna is het pand volledig vernieuwd, nadat eerst was overwogen om de Sint Maartenskliniek (die er financieel toch al slecht voor stond) op te heffen. Het nieuwe gebouw ging in 1999 open.
Architectuur Naast de hoofdkliniek in Ubbergen staan de kapel en het voormalige rectoraat. Beide zijn in 1958 ontworpen door de Tilburgse architect Jos Schijvens. De glas-in-loodramen zijn van de hand van Marius de Leeuw.
Behandelingen 260px|thumb|De kliniek in Ubbergen, aanzicht vanuit het noodoosten De Sint Maartenskliniek focust op orthopedie, reumatologie, revalidatiegeneeskunde en pijnbestrijding.
Orthopedie De orthopedie-afdeling is de grootste afdeling van het ziekenhuis. Jaarlijks vinden hier 6600 klinische opnames plaats. De zorg omvat voornamelijk heup-, wervelkolom- en knieoperaties. Daarnaast worden er zeldzamere aandoeningen behandeld, zoals groeistoornissen.
Reumatologie Het reumacentrum behandelt jaarlijks 10.000 patiënten, waarmee dit het grootste reumacentrum van Nederland is. De Sint Maartenskliniek heeft daarnaast een praktijk voor het behandelen van sclerodermie, in samenwerking met het Nijmeegse Radboudumc.
Revalidatiegeneeskunde In het revalidatiecentrum revalideren gemiddeld zo’n 4.000 kinderen en volwassenen na een ongeluk, hersen- of hartaandoening of een amputatie. Bovenregionaal vervult dit revalidatiecentrum een spilfunctie op het gebied van prothesiologie en het behandelen van patiënten met een dwarslaesie of niet-aangeboren hersenletsel.
Statistieken In 2011 telde de Sint Maartenskliniek 317 bedden, en waren er 1699 mensen werkzaam. In 2012 brachten ongeveer 42.000 mensen er hun eerste poliklinische bezoek.Ubbergen, Hengstdal (straat), Nijmeegs Glorie
Samenwerking en uitbreiding naar andere locaties De Sint Maartenskliniek werkt samen met diverse andere instellingen in de regio, waaronder revalidatiecentrum RMC Groot Klimmendaal in Arnhem. Verder participeert de kliniek in de Euregio Rijn-Waal en neemt zij deel aan een samenwerkingsproject met het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis en het Radboudumc te Nijmegen en met het Rijnstateziekenhuis (CARS) te Arnhem. De Sint Maartenskliniek is tevens aangesloten bij de International Society of Orthopaedic Centres (ISOC) en werkt in dit verband samen met het Universitair Ziekenhuis Leuven.
In de zomer van 2005 opende de Sint Maartenskliniek een nieuw centrum binnen het gebouw van het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis in Woerden (later opgegaan in het St. Antonius Ziekenhuis), met orthopedie en reumatologie als specialisaties. Pogingen van de kliniek om vestigingen in Zeist en Den Haag te krijgen waren een jaar eerder mislukt.
Tot 1 juli 2025 bood de kliniek ook reumabehandelingen aan op de locatie van het CWZ, aan de Weg door Jonkerbos.
Externe links Website Sint Maartenskliniek Website ISOC
Categorie:Bouwwerk in Ubbergen Categorie:Ziekenhuis in Gelderland Categorie:Bouwwerk in Woerden