Toon Brouwers (Antwerpen, 4 april 1943) is een Vlaamse ere-hoogleraar, essayist, dichter, acteur, literatuurcriticus en vertaler. miniatuur|Toon Brouwers
Hij promoveerde tot doctor in de rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven, studeerde in 1966-67 Theaterwissenschaft aan de Universität Wien (Oostenrijk), volgde een acteursopleiding aan het Koninklijk Conservatorium te Antwerpen (eerste prijs toneel 1970, hoger diploma voordracht 1972) en werd licentiaat (master) in de theaterwetenschap ('drama en theater', Universiteit Gent). Van 1970 tot 1991 was hij dramaturg bij de Koninklijke Nederlandse Schouwburg te Antwerpen, en van 1991 tot 1995 directeur van de theaterschool Studio Herman Teirlinck, waar hij onder meer Jan Decleir als 'artistiek leider' engageerde. Toen deze kunsthogeschool in 1995 bij de fusie van de hogescholen in Vlaanderen ophield te bestaan (de opleidingen werden ondergebracht en samengevoegd met de theateropleiding van het Antwerpse Conservatorium) werd Brouwers in januari 1996 hoogleraar aan de Artesis-Hogeschool Antwerpen (van 2013 af Artesis-Plantijn Hogeschool) waar hij aan de departementen Koninklijke Academie voor Schone Kunsten en Koninklijk Conservatorium onder meer theatergeschiedenis, dramaturgie en theateranalyse doceerde, en actief was op het gebied van het onderzoek over en in de dramatische kunst. Tussendoor was hij ook nog actief als acteur voor theater, film en televisie. Verder was hij medestichter en medewerker van verscheidene theatergroepen en -instellingen, zoals het Nieuw Vlaams Theater (Antwerpen 1972), het Raamtheater (Antwerpen 1978), de beroepsvereniging voor toneelkunstenaars BETON (1987) en het Vlaams Theater Instituut (Brussel 1984). Hij publiceerde enkele honderden artikels over theater, onder meer in het tijdschrift Documenta en in het maandblad De Scène waarvan hij vele jaren hoofdredacteur was. Verder schreef hij essays over onder meer het Jeugdtheater, de geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Schouwburg / Het Toneelhuis, de theateropleidingen te Antwerpen, en over de regisseur Walter Tillemans en de actrice Jet Naessens. Aan diverse wetenschappelijke publicaties verleende hij zijn medewerking, onder meer aan enkele encyclopedieën. Hij was ook recensent voor het bibliografisch tijdschrift De Leeswolf. Als literair auteur schreef hij een aantal toneelstukken en scenario’s, vertaalde en bewerkte hij een twintigtal toneelstukken voor diverse beroepsgezelschappen. Hij publiceerde gedichten in diverse literaire tijdschriften en gaf vier dichtbundels uit. Als essayist schreef hij meerdere boeken en honderden artikels over uiteenlopende theateronderwerpen. In 2014 publiceerde hij Antwerpen Theaterstad (Leuven, uitgeverij LannooCampus): een standaardwerk over de geschiedenis van het theater in Antwerpen in al zijn vormen (toneel, jeugdtheater, poppentheater, opera, dans & ballet, etc.), van de Tweede Wereldoorlog tot het begin van de een en twintigste eeuw.
Acteur (selectie) Beroepstheater Puck in Midzomernachtsdroom van William Shakespeare (ACT) Mistoris in De Bokkenrijders van Tone Brulin (Nieuw Vlaams Theater) Mijnheer Moortgat in Trijntje van Saardam van Eugeen Winters (KNS) Vakbondsleider in De Minerva van Jan Christiaens (KNS) Pater Thomas in 1585 van Jan Christiaens (KNS)
Langspeelfilms 1991: Elias (Elias of het gevecht met de nachtegalen). Regisseur/director: Klaas Rusticus. Rol: Vader 1996: Alles moet weg (Everything Must Go). Regisseur/director: Jan Verheyen (1996). Rol: Professor 1995: De Ooggetuige (A perte de vue). Regisseur/director: Emile Degelin (1995). Rol: Professor Thomas
Televisieseries 1978: De Collega’s (TV serie), aflevering: De Stoel. Rol: Klasseerder 1992 (ca.): De Kotmadam (TV serie). Rol: gastrol 1993: F.C. De Kampioenen (TV serie), aflevering 4-4: Rode Vlekjes. Rol: Willem Corthout 1995: Ons Geluk (TV serie), Rol: inspecteur BOB 1997-1998: Wittekerke (TV serie), afleveringen 5-16, 5-17 en 6-9. Rol: Dokter 1999: Heterdaad (TV serie), aflevering 4-3. Rol: Politicus 2002: Sedes & Belli (TV Serie), aflevering 1-2: Partners. Rol: Frits Andriessen 2002-2003: Spoed (TV Serie), afleveringen: Een nieuw begin (2002), Oekraïne 2 (2003). Rol: Arts 2003: Droge voeding, kassa 4 (TV Serie), aflevering 3-29: Korte kussen lange jassen. Rol: klant 2004: Witse (TV Serie), aflevering: De Tipgever, deel 2. Rol: Zaakvoerder immokantoor 2005: Kinderen van Dewindt (TV Serie), aflevering: De een zijn brood. Rol: Dokter 2005: De wet volgens Milo (TV Serie): aflevering 1-4. Rol: Dokter Vonk 2016: Auwch (TV Serie): Aflevering 1-7 Rot Fruit. Rol: Manager 'The Fruit Company'
Verder: diverse rollen in educatieve en instructieve films voor o.m. Generale Bank, Fidelitas, Mevipro, Gemeentekrediet, Rhône-Poulenc, Zabriski-Films, Aurorix, Belgisch Ministerie van Europese Zaken, Belgisch Ministerie van Binnenlandse Zaken, CERA-Bank, ORBID, Sandoz, Brugge Culturele Hoofdstad, e.a.
Regisseur (toneelregies, selectie) Leonce en Lena (Georg Büchner), ACT, Antwerpen, 1968 De Kontrabas (Patrick Süskind), Raamtheater Antwerpen, 1983 Krapps laatste Band (Samuel Beckett), Koninklijke Nederlandse Schouwburg, Antwerpen, 1985 Het Proces Vincente Villalba (Fernand Auwera), Amnesty International, Gent, 1994
Publicaties In boekvorm De lange Wandeling (dichtbundel): ’s Gravenhage, Nijgh & Van Ditmar, 1974 Landelijke Gedichten (dichtbundel): Antwerpen, Soethoudt, 1977 KNS 125 Antwerpen, KNS, 1978 Vlaams Theaterjaarboek: jaarlijks van 1983/84 tot 1998. Antwerpen, Uitg. De Scène 1983-95, Uitg. Vlaams Theater Instituut 1995-98 (ed.) De Pen van de Planken Interviews met Vlaamse toneelauteurs. Antwerpen, Uitg. De Scène, 1990 Weer Vertrekken (dichtbundel). Antwerpen, Facet Internationaal, 1991 Ghetto, drama van Joshua Sobol (vertaling Toon Brouwers). Antwerpen, Theaterwinkel, 1987> Het laatste Glas, thriller van Francis Durbridge. (vertaling Toon Brouwers). Antwerpen, Theaterwinkel, 1988 Open venster-Open deur (Jaarboek HIDK); Antwerpen, HIDK, 1992 (ed.) Prinselijk Vertoon (Jaarboek HIDK). Antwerpen, HIDK, 1993 (ed.) Wachten op GodHOBU (Jaarboek HIDK), Antwerpen 1994 (ed.) Hard en Ziel (Jaarboek HIDK). Antwerpen, HIDK, 1995 (ed.) Steden, de Stad (dichtbundel). Antwerpen, Facet, 1996 Walter Tillemans. Brussel,Vlaams Theater Instituut, 1997> Van declameren naar spelen. Van het Conservatorium en de Studio tot het Herman Teirlinck Instituut. Antwerpen, Hogeschool Antwerpen, 2003 Toon Brouwers, Jozef De Vos, Frank Peeters, Luk Van den Dries, Jaak Van Schoor: Tussen De Dronkaerd en Het kouwe Kind. 150 Jaar Nationael Tooneel, Koninklijke Nederlandse Schouwburg en Het Toneelhuis. Gent, Ludion, 2003. Jet Naessens: de charme op het toneel. Antwerpen, Hogeschool Antwerpen, 2005. Toon Brouwers & Daniëlle De Regt: Synergieën tussen Kunstopleidingen, Kunststudies en Kunstpraktijk. Antwerpen, Artesis Hogeschool, 2009 Gastvoorstellingen door Elckerlijc Genootschap en KNS-Antwerpen 1957-1986. Antwerpen, AP Hogeschool, 2014 Antwerpen Theaterstad. Aspecten van het theaterleven in Antwerpen in de tweede helft van de twintigste eeuw. Leuven: LannooCampus / Antwerpen: Koninklijk Conservatorium, 2015
In brochurevorm Vademecum voor Auteur en uitgever Praktische handleiding voor het opstellen van een contract. Antwerpen, VVL, 1979 (in samenwerking met dr. jur. Albert Van Hoeck) De Koninklijke Nederlandse Schouwburg te Antwerpen: een visie over het te voeren beleid. Antwerpen, s.ed., 1986. Wandelen met Eva (scenario voor danstheater). Antwerpen, Dansproject, 1988 De Fusillade (typoscript): filmscenario, 1990, 1995(2) Jeugdtheater te Antwerpen 1940-1945. Gent, Universiteit Gent, 1991 (masterscriptie) Inleiding tot de geschiedenis van de Dramatische Kunst. (Westerse Theatergeschiedenis. 1: Van de klassieke oudheid tot de romantiek. 2: Van de barok tot de romantiek. 3: Het realisme en andere moderne stromingen. 4: Van de 2de wereldoorlog tot vandaag). Antwerpen, HA, 1995 Van Zonnebloem tot Jeugdtheater. Antwerpen, HIDK, 1995 Naar een Symbiose van Theorie en Praktijk? Een samenwerking tussen Universitair en Hoger Kunstonderwijs. Hogeschool Antwerpen Dpt. D en B, 2005 Patricia Beysens & Toon Brouwers: Onderzoek naar een methodologie voor nieuwe vormen van kleinschalig hedendaags muziektheater. Antwerpen, Hogeschool Antwerpen dep. D, 2006 Toon Brouwers & Danielle de Regt: Onderzoek naar synergieën tussen UA-kunststudies en HA-kunstopleidingen, en Actoren in het werkveld. Antwerpen, Hogeschool Antwerpen, 2007
Oorspronkelijke toneelstukken (in brochurevorm uitgegeven, auteursbureau ALMO, Antwerpen) Het gulden Vlies, dramatisch spel (1 V), creatie Antwerpen, Fakkelteater, 1992 Twee Zusters, dramatisch spel (2 V, 1 M), creatie Hasselt, De Eenhoorn, 2005 Hundertwasser, dramatisch spel (2 V, 2 M), creatie Turnhout, Benego, 1998
Literaire vertalingen (in brochure- of boekvorm uitgegeven door de vermelde theaters of instellingen) Leonce en Lena (Leonce und Lena), satire door Georg Büchner. (Antwerpen, KCA, 1969) De Reis naar Pitsjepatsj (Die Reise nach Pitchepatch), jeugdmusical door Rainer Hachfeld & Volker Ludwig. (Antwerpen, KJT, 1973) Zeven in één Slag (Sieben auf einem Streich), jeugdmusical door Heinz Wunderlich & Josef Breuer (Antwerpen, KJT, 1973) Minna von Barnhelm (Minna von Barnhelm), blijspel door Gotthold E. Lessing (Antwerpen, KNS, 1974) South Pacific (South Pacific), musical door Rodgers & Hammerstein (Antwerpen, KVO, 1974) Arme Moordenaar (Ubohy Vrah), dramatisch spel door Pavel Kohout (Antwerpen, KNS, 1974) Feest bij Papadakis (Ein Fest bei Papadakis), jeugdstuk door Volker Ludwig & Chr. Sorghe (Antwerpen, KJT, 1975) Oom Vanja (Dyadya Vanya), toneelspel door Anton Tsjechov (Antwerpen, KNS, 1976) Het Dievenbal (Le bal des voleurs), komedie door Jean Anouilh (Brussel, BRT, 1977) Het Geld ligt op de Bank (Das Geld liegt auf der Bank), blijspel door Curth Flatow (Antwerpen, KNS, 1977) Voor Vorst en Vaderland (For King and Country), dramatisch spel door John Wilson (Antwerpen, KNS, 1978) Amerika (Amerika), toneelspel door Pavel Kohout en Ivan Klima, naar Kafka (Antwerpen, KNS, 1980) De zaterdagse Vrij-dag (The Pomeroy Plan), komedie door Gene Stone (Antwerpen, KNS, 1981) De Kontrabas (Der Kontrabass), toneelspel door Patrick Süskind (Antwerpen, Raamtheater, 1983) De Speler (Der Spieler), toneelspel door Pavel Kohout, naar Dostojevski (Antwerpen, KNS, 1983) Romantische Komedie (Romantic Comedy), blijspel door Bernard Slade (Antwerpen, KNS, 1985) Ghetto (Ghetto), drama door Joshua Sobol (Antwerpen, KNS, 1987) Het laatste Glas (Nightcap), thriller door Francis Durbridge (Antwerpen, KNS, 1988) Burgerman en de Brandstichters (Biedermann und die Brandstifter), satire door Max Frisch (Antwerpen, Ensemble KNS-RaamTeater, 1991) Nonkel Vanja (Dyadya Vanya), toneelspel door Anton Tsjechov (Antwerpen, ALMO, 1996)
In tijdschriften en verzamelpublicaties Gedichten: in diverse tijdschriften o.m.: Ons Leven, Nieuwe Stemmen, Impuls, De Spectator, Kruispunt- Summier, Dimensie, Actietribune, Den Hopsack, Poëziekrant, Deus ex Machina etc.; en in verzamelbundels o.m.: De kortste verhalen en gedichten, Poëzie over Brussel, Ontzette Stad. Honderden (+500) literaire, wetenschappelijke, informatieve en kritische artikels in dagbladen, tijdschriften, boeken etc., o.m. in: Ons Leven, Brug, De Scène, Het Toneel, Programmabrochures Vlaamse Opera, Programmabrochures KNS, Toneel- en Muziekleven, Europalia, De Nieuwe, Gazet van Antwerpen, De Morgen, De Vlaamse Elsevier, Theaterkrant, Tijdschrift Sabam, Tijdschrift VVT, Tijdschrift Sodipa, Fonds Informatief, Uitkrant Antwerpen, Raamkrant, Jongerenagenda, Facts and Info, Theaterkrant Maastricht, Tijdschrift van de Stad Antwerpen, Cultureel Jaarboek Stad Antwerpen, Dramatisch Akkoord, Tribune, Vlaams Theaterjaarboek, Yang, Antwerp Art Info, Teater, Etcetera, Forum, Mededelingen VVL, Leesidee, De Leeswolf, De Auteur, PEN-Tijdingen, Documenta, e.a.
Kleine selectie