Een speculatieve beschouwing die, op basis van aannames, verder gaat dan het feitelijk of logisch bewijsbare; speculatieve theorieën vormen het wezenskenkmerk van esoterische bewegingen Een handelsterm: zie speculatie (handel). Speculatieve fictie, een fictiegenre dat meestal draait om werelden die (sterk) verschillen van de echte wereld in een groot aantal opzichten. Oudere benaming van de koeksoort speculaas
Zie ook Speculatieve planeet