thumb|300px|Oude Abdij, oostelijke gevel thumb|300px|Abdij van Drongen op de Ferrariskaart thumb|300px|Ingang De Abdij van Drongen is een voormalige premonstratenzerabdij aan de Leie in Drongen, een deelgemeente van de Belgische stad Gent. De abdij, waarvan de conventsgebouwen bewaard zijn, speelde eeuwenlang een belangrijke religieuze en economische rol in de regio. Het huidige domein, met inbegrip van de tuin, is sinds 1998 als monument beschermd. De abdij herbergt thans een bezinningscentrum, enkele jezuïeten, een arkgemeenschap en enkele andere bewoners. De na een brand heropgebouwde abdijkerk uit 1734, achtkantig, in witte steen met een busvormige, kleine koepel, doet dienst als parochiekerk van Drongen-Centrum als Sint-Gerolfkerk.
Geschiedenis In de middeleeuwen circuleert de legende dat de abdij gesticht werd in de 7e eeuw. Er bestaan twee versies van deze stichtingslegende. Volgens de ene wordt de abdij gebouwd door ene Basinus, koning van Basotes, de andere legende laat de abdij teruggaan op de H. Amandus van Gent. Deze stichtte in die tijd de Sint-Baafs- en de Sint-Pietersabdij in Gent. De eerste geestelijken waren seculiere kanunniken (koorheren). De Noormannen verwoestten de abdij maar onder Boudewijn II de Kale, graaf van Vlaanderen en heer van Drongen, werd zij heropgericht.
Premonstratenser abdij In 1136 stichtte Iwein, graaf van Aalst, heer van Waas, Drongen en Liedekerke, een abdij te Salegem (Vrasene, Beveren). Twee jaar later, in 1138, werd de abdij overgebracht naar Drongen, waar de kanunniken de regels van de premonstratenzers of de norbertijnen overnamen. De prelaten verkregen de rang van ongemijterde abt. In opdracht van graaf Thomas van Savoye en zijn gemalin Johanna van Constantinopel werden in het Maldegemveld woeste gronden aan de abdij van Drongen verkocht.
In 1566 had de abdij te lijden onder de Beeldenstorm en in 1578, tijdens de Gentse Republiek, werden de paters verdreven naar een refugehuis Hof van Drongen te Gent. De bezittingen kwamen in handen van Willem van Oranje maar werden door diens erfgenamen in 1609 teruggegeven.
In de 17e eeuw werd de abdij voltooid, ongeveer zoals ze er nu nog staat.
Abt De Stoop stapte in 1740 af van het plan om van het Maldegemveld een landbouwgebied te maken, dat bleek onmogelijk door de harde kleigrond. Hij liet er dreven volgens dambordmotief aanleggen voor bosontginning in het huidige Drongengoedbos. In 1746 bouwde hij er de nieuwe Drongengoedhoeve. Lijst van Abten miniatuur|Portret van Claudius Steuperaert, abt van Drongen. De abten van Drongen verkregen in 1540 het recht om de mijter te dragen, toegekend bij pauselijke bul aan Petrus de Block (†19 sept. 1544), die als eerste gemijterde prelaat het bestuur over de abdij uitoefende. In deze periode was de invloed van de abt aanzienlijk, waardoor hij in de regio zijn feodale rechten effectief kon doen gelden.grafschrift: in het jaar des Heren 1544, op 19 september; hij was de eerste die tot eer van God de mijter heeft gedragen. Vermeldenswaardig is het succes van abt Steuperaert, die de monastieke gemeenschap naar Drongen terugbracht en de nieuwe conventsgebouwen inwijdde.De oude Abdij van Drongen: Elf eeuwen geschiedenis. -Patricia Quaghebeur, Paul Trio. + Bijschrift abbatiaat Naam Wapenspreuk varia -1514 Willem Huigs laatste ongemijterde abt 1514-1544 Petrus de Block 1e gemijterde abt 1544-1559 Egidius Baers Dominus opem ferat 2e gemijterde abt 1559-1584 Livinus Baers Vive ut Vivas 3e gemijterde abt 1584-1602 Franciscus Schautheet Vita, si scias uti longa 4e gemijterde abt 1602-1625 Livinus vander Meulen a Domine factum 5e gemijterde abt, verdronk in de schelde 1625-1647 Jacobus Goethals Meditare sapientas 6e gemijterde abt 1647-1661 Augustinus Merlijn justitia et lenitate 7e gemijterde abt 1661-1672 Norbertus van de Kerckhove et omnia unde 8e gemijterde abt 1672-1693 Augustinus Mackoen Cor Date 9e gemijterde abt, laatste abt in Drongenhof 1693-1731 Claudius Steuperaert Non sine Spines 10e gemijterde abt, herstelde de abdij in Drongen 1731-1740 Petrus de Caesemaecker corda probat dominus 11e gemijterde abt 1740-1767 Antonius De Stoop Corda juncta cordibus 12e gemijterde abt 1767-1791 Rainerus Heye Spes mea deus 13e gemijterde abt 1791-1797 Adrianus de Coninck Laatste gemijterde abt, Overleden in ballingschap
Afschaffing In 1796, tijdens het abbatiaat van Adrianus de Coninck en onder de Franse bezetting, werden de abt en de kanunniken opnieuw verdreven. De pastorale zorg van de parochianen ging over naar diocesane priesters. Desondanks bleven de conventsgebouwen gespaard, maar werd de abdij verkocht. Lieven Bauwens installeerde er in 1804 een katoenspinnerij, maar die ging failliet in 1836. Er kwam ook een fabriek voor kleurstoffen uit meekrapwortel.
Jezuïeten In 1837 kochten de jezuïeten een deel van de abdij en vestigden er hun noviciaat; in 1848 kochten zij ook de rest van het domein. De opleidingen blijven er meer dan een eeuw tot hun verdwijning in 1968. De bezinningen en de retraites, individueel of in groep, blijven. Zo wordt de abdij een bezinningscentrum en het enig overblijvend Jezuïetenklooster van Gent.
Drongen Categorie:Jezuïetenklooster Drongen Categorie:Onroerend erfgoed in Gent Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen