thumb|David verslaat de reus Goliat uit de Hebreeuwse Bijbel, Caravaggio, 1600. Reus of reuzin is de aanduiding voor een bijzonder groot mythisch wezen met een antropomorf uiterlijk. Uitzonderlijk grote mensen worden ook weleens reuzen genoemd.
Aard en voorkomen Reuzen komen voor in de folklore van culturen over de hele wereld. Ze worden vaak afgeschilderd als monsters en antagonisten, maar er zijn uitzonderingen. Sommige reuzen hebben magische krachten en mengen zich op een vriendelijke manier met mensen en kunnen zelfs deel uitmaken van menselijke families, waarbij hun nakomelingen worden afgeschilderd als gewone mensen. In oude geschriften, zoals de Edda en de Hebreeuwse Bijbel, worden in een aantal passages reuzengeslachten beschreven.
Historische reuzen thumb|Een standbeeld voor Grote Pier door Anne Woudwijk in Kimswerd thumb|Drie botfragmenten van de zogeheten "Reus van Castelnau", vergeleken met een normaal opperarmbeen (in het midden). Volgens Georges Vacher de Lapouge, de ontdekker, kan de reus 3,5 m lang zijn geweest. Er bestaan grote mensen die als reus werden aangeduid. Enkele voorbeelden zijn: Grote Pier of Grutte Pier (Pier Gerlofs Donia). In diverse bronnen worden hem een reusachtige gestalte en een bovenmenselijke kracht toegeschreven. Ook zou Grutte Pier veldslagen domineren met zijn reusachtige zwaard. Dit stalen slagzwaard was 2,13 meter lang en woog 6,6 kilo. Volgens de overlevering kon hij met dit zwaard de hoofden van meerdere vijanden tegelijkertijd afhakken. Wijerd Jelckama was ook bekend als Groote Wierd. Rigardus Rijnhout (2,38 m) stond bekend als de Reus van Rotterdam. Robert Wadlow (2,72 m, 1918-1940) Petrus van Gorp (2,18 m) stond bekend als Klein Peerke of de Reus van Turnhout. Sesokhris (Neferkasokar), de zevende Egyptische farao van de 2e dynastie, de opvolger van Nepherkheres (Neferkare I), was volgens Manetho 5 el en 3 palm hoog (2,59 m).G.P. Verbrugghe & J.M. Wickersham (1996), Berossos and Manetho, The University of Michigan Press, p. 133, 189 Van de reus van Castelnau zijn in 1890 drie botfragmenten gevonden door Georges Vacher de Lapouge, mogelijk uit het neolithicum en volgens de ontdekker kan de reus 3,5 m lang zijn geweest. Kamehameha I, koning van Hawaï. Men zegt dat Kamehameha ongeveer 1,98 meter groot was. Volgens Hawaiian Folklore Tales (1975) van C. Alexander Stames was Kamehameha zelfs 2,39 m.C. Alexander Stames (1975), Hawaiian Folklore Tales, p. 79: 'Although King Kamehameha was reputed to be 7 feet 10 inches in height, 8 foot 3 inch skeletons have been unearthed on various parts of Hawaii.' (Al had koning Kamehameha de reputatie 2,39 m lang te zijn geweest, er zijn skeletten van 2,51 m opgegraven op verschillende plekken van Hawaï) Eind 19e, begin 20e eeuw verschenen er in kranten in de Verenigde Staten talloze berichten over vondsten van lange beenderen en grote schedels, toen de graven van de oorspronkelijke Amerikaanse bewoners werden geruimd, onder meer de mounds.Als voorbeeld, The New York Times, 5-4-1886, Monster Skulls and Bones: De Tumlin Mound Field komt overeen met Etowah Indian Mounds Vaak werd er melding van gemaakt dat de botten, als ze al niet in de open lucht tot stof vergingen, naar het etnologische Smithsonian Institution werden overgebracht. Ook werd de verbeelding van de gilded age of hoaxes geprikkeld door gefabriceerde versteende en gemummificeerde reuzen, als de Cardiff Giant en San Diego Giant. Volgens Henry Schoolcraft waren de Alleghan (een vroeg indiaans volk) de Mound Builders en waren er reuzen onder hen.
Kenmerken van mythische reuzen thumb|De naamloze reus en zijn reuzenpaard Svadilfari uit de Noordse mythologie bouwen de muur rond Asgaard, Robert Engels, 1919. In mythen, volksverhalen en sprookjes zijn reuzen grote antropomorfe wezens die gevreesd worden om hun kracht. Desondanks zijn ze niet altijd agressief.
Opmerkelijk is dat hun manieren ongepolijst zijn en dat ze zeer weinig spreken, hoewel ze dat meestal wel kunnen. Anders dan kabouters en elfen, die men nog in het bos of elders in de natuur kan aantreffen, zijn reuzen in de volksverhalen bijna altijd uitgestorven, uitgemoord of verdwenen.
Vaak hebben ze mensen geholpen bij het bouwen van grote bouwwerken. Zo worden ze in veel culturen beschouwd als de bouwers van megalieten. Ook heuvels, zeker in het vlakke Nederland en Vlaanderen, of eilanden, zoals in Denemarken, worden wel aan reuzen toegeschreven. Voornamelijk in Scandinavië en Duitsland komen veel verhalen voor over reuzen die het landschap bewerken. Ze worden in de typologie van J.R.W. Sinninghe als één typenummer gezien: SINSAG 0131, Die Entstehung der Hügel. Soortgelijke verhalen komen voor in heel Europa, maar zijn dan soms overgenomen door goden en heiligen.Nederlandse volksverhalenbank; reus die een heuvel maakt
Mythische reuzen thumb|'Uju ibn Unuq' (Og) draagt een berg waarmee hij Mozes en zijn mannen wil doden, 1717, Walters Art Museum. thumb|Enceladus is een van de Giganten die begraven is onder de vulkaan de Etna, hier uitgebeeld in een fontein in de Tuinen van Versailles. In de Hebreeuwse Bijbel komen verschillende reuzen voor. De reusachtige nefilim worden vaak geïnterpreteerd als de kinderen van gevallen engelen. "In die tijd en ook daarna nog, zolang de zonen van de goden gemeenschap hadden met de dochters van de mensen en kinderen bij hen kregen, leefden de giganten [nefilim] op aarde. Dat zijn de befaamde helden uit het verre verleden" (Genesis 6:1-4). De Enakieten bewoonden delen van Kanaän in de tijd dat de Israëlieten die streek veroverden en werden als reuzen beschreven (Numeri 13:33). Koning Og van Basan wordt als een reus beschreven, een van de laatste Refaïeten; zijn bed zou bijna 4 meter lang zijn geweest (Deuteronomium 3:11). De strijd tussen David en de reus Goliat (1 Samuel 17:4-7) is spreekwoordelijk geworden en duidt op een situatie waarbij een zwakkere of kleinere underdog een veel sterkere tegenstander verslaat. Werken over de Griekse en Romeinse mythologie en over de geschiedenis van Griekenland en de geschiedenis van het Romeinse Rijk: algemeen wordt er in vele werken, voornamelijk in de mythologische, vermelding gemaakt van de Titanen, de Cyclopen en de Giganten. Aan bepaalde goden wordt ook vaak een groot formaat toegekend. Er worden verschillende reuzen beschreven, zoals Antaios, Iapetus en Argus Panoptes. Odyssee: dit epos van Homeros vertelt over Odysseus' aanvaringen met verscheidene figuren. Zo ontmoet hij de Cycloop Polyphemos, een zoon van Poseidon. Ook wordt Odysseus geconfronteerd met de Laestrygonen, mensenetende reuzen. Enkel Odysseus' eigen schip kon ontsnappen aan hun slechte verwoestende natuur en hun vreselijke honger. Odysseus wordt op het eiland Scheria ontvangen door Alcinoüs, koning der Faiaken. Alcinoüs' overgrootvader, Eurymedon heerste over een volk van reuzen.F. v. Oldenburg Ermke (1959), Homeros, p. 514 Historiën van Herodotus: in Boek 1:67-68 wordt het verhaal verteld, dat in verband met de strijd tussen de Spartanen (Lacedaemonen) en Tegeanen in Croesus' tijd, de Spartanen op advies van het orakel van Delphi op zoek gingen naar de beenderen van Orestes, de zoon van Agamemnon. Lichas, een van de Agathoërgi (ridders) van Sparta, hoorde in de werkplaats van een smid in Tegea, dat er in de smidse een graf was gevonden en een skelet van 7 el lang (3,11 m). Lichas huurde de ruimte, groef het graf op en nam de beenderen mee naar Sparta, waarna de Spartanen de Tegeanen de baas waren. Metamorphoses: in deze verhalenbundel van Publius Ovidius Naso wordt in het begin bij de schepping van de wereld gesproken over een godheid. Aangezien deze de Aarde in zijn vorm kneedde, kunnen we zeker aannemen dat deze ongelooflijk groot was, buiten de vele Goden en Titanen wordt er ook vermelding gemaakt van de strijd van de Giganten met de Goden. Uiteindelijk worden de Giganten verpletterd door hun eigen gewicht en moeder Aarde wordt doordrenkt door het bloed van haar eigen zonen. Om nog enig aandenken van haar kinderen te bewaren, schenkt zij weer nieuw leven aan het bloed en doet er mensen uit ontstaan. Argus wordt vaak als een reus weergegeven, hij was een zonderling wezen met honderd ogen waarvan er om de beurt twee rustten terwijl de andere waakten. Aegaeon wordt kort vermeld bij een beschrijving van een aantal van de bewoners van de zee. Aegaeon is een van de Hecatonchiren, reuzen met honderd armen. Ook wordt er verwezen naar Odysseus' aanvaring met de eenogige reus Polyphemus, een der zonen van Neptunus. Het leven van Apollonius van Tyana: in dit levensverhaal van de pythagorese filosoof Apollonius van Tyana laat Philostratus, de auteur, Apollonius zeggen: 'Ik ben van mening dat er wel giganten zijn geweest - en op veel plaatsen op aarde komen zulke grote lichamen tevoorschijn, wanneer er graven openbarsten - maar dat ze vast geen strijd met de goden hebben gevoerd.'Het leven van Apollonius van Tyana, Nederlandse vertaling 2013, Simone Mooij-Valk, boek 5, p. 184 Typhon was een reus, die in Cilicië, in het land van de Arimoi, bedolven lag onder de grond, die Zeus op hem had geworpen. thumb|Ysbaddaden heeft grote vorken nodig om zijn oogleden te ondersteunen, John D. Batten, 1892. In de Keltische mythologie zijn de Fomóiri mismaakte reuzen. Ysbaddaden Bencawr is de belangrijkste antagonist van de Welshe Culhwch en Olwen. Een gemene reus die in een bijna onbereikbaar kasteel woont, hij is de vader van Olwen. In deze verzameling mythische verhalen en liederen van de oude inwoners van Centraal en Noordwest-Europa is sprake van twee grote reuzengeslachten, de Thursen (vuur- of lichtreuzen uit Múspellsheimr) en de Jötun (die uit het koude duistere Niflheimr voortkomen). Ze worden beschreven in de Edda (Noordse mythologie). Beide vertegenwoordigen ze de gigantische chaoskrachten die in strijd zijn en in botsing komen met de ordenende krachten van de kosmos, zie ook Thursen en Joten. Ze zijn ouder dan de heersers over deze krachten, de goden, die zelf van hen afstammen. Er zijn ook vorstreuzen, Ymir is een rijpreus.
Siegfried (Sigurd) was een 'reus': 'Zijn schild was met rood goud bekleed en een draak was erop afgebeeld. (..) Zijn haar was bruin van kleur en mooi om naar te kijken en het viel in lange lokken. Zijn baard was dik en kort en had dezelfde kleur. Hij had een krachtige neus, een breed voorhoofd en sterke jukbeenderen. Zijn ogen waren zo doordringend, dat weinigen hem onder zijn wenkbrauwen aan durfden te kijken. Zijn schouders waren zo breed dat het was alsof je twee mannen zag. Zijn lichaam was wat grootte en breedte [betreft] zo geschapen, dat je het je niet beter kon voorstellen. Een aanwijzing voor zijn lengte was dat als hij zijn zwaard Gram, dat meer dan anderhalve meter lang was, had omgord en dwars door een volgroeid korenveld heenliep, hij de halmen met de punt van zijn schede er afsloeg. De kracht van zijn lichaam overtrof zijn lengte. (..) Hij was wijs, wist wat er stond te gebeuren en hij kende de taal van de vogels.' (Völsunga-saga, de sage van de VölsungenOtten, M. (1994), Edda, Nederlandse vertaling, Ambo, Amsterdam, p. 182,183) De Si-Te-Cah is een legendarisch reuzenras dat door de Paiute-indianen zou zijn uitgeroeid. thumb|left|Een groep inwoners doodt een reus in Mexico. thumb|De twee mythische reuzen/demonen Thotsakan en Sahatsadecha bewaken de oostelijke poort van Wat Arun, een tempel voor Aruna in Bangkok. Een groot deel van de Centraal-Amerikaanse geschiedenis zou, volgens Donnelly in zijn AtlantisDonnelly,I. Atlantis: The Antediluvian World (1882), p. 204: 'A great deal of the Central American history is taken up with the doings of an ancient race of giants called Quinames.' (1882), te maken hebben met het reuzengeslacht de Quinames.