Mein Kampf (Nederlands: Mijn kamp of Mijn strijd) is een boek geschreven door Adolf Hitler, waarin hij zijn ideeën over Duitsland, ras en politiek uiteenzet. Het eerste deel werd grotendeels door hemzelf tijdens zijn gevangenschap in 1924 in de gevangenis van Landsberg am Lech gedicteerd. Het manuscript werd later bewerkt door Rudolf Hess (toentertijd Hitlers secretaris), medestanders zoals de tijdelijk gevluchte Ernst Hanfstaengl en de priester en journalist Bernhard Stempfle, en medegedetineerden. Het is minder bekend dat dr. Karl Haushofer, een gerenommeerde Duitse geopoliticus, ook een grote en directe invloed op het boek heeft gehad. Daarnaast zijn enkele ideeën van Henry Ford letterlijk in de tekst opgenomen. Het boek werd in 1939 in Nederland uitgegeven onder de titel Mijn kamp en in 2018 als Mijn strijd.
Inleiding Na Hitlers mislukte staatsgreep, de Bierkellerputsch, met de NSDAP in München in 1923, werd hij veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf, uit te zitten in de vesting Landsberg aan de Lech. De NSDAP werd verboden. Van zijn straf zat hij bijna tien maanden uit; hij kwam op 20 december 1924 weer vrij.
Tijdens zijn gevangenschap, dankzij de familie Wagner in alle comfort, schreef hij met behulp van medeveroordeelde oppasser en chauffeur Rudolf Hess zijn boek Mein Kampf. Het eerste deel, getiteld Eine Abrechnung (Een afrekening), werd in juli 1925 gepubliceerd; het tweede deel, Die national-sozialistische Bewegung, in 1926. De oorspronkelijke titel was Viereinhalb Jahre Kampf gegen Lüge, Dummheit und Feigheit (Vier en een half jaar strijd tegen leugens, domheid en lafheid).
Inhoud Hitler verdedigde in zijn boek de Dolkstootlegende, het vermeende complot tussen de Novemberverbrecher (communisten, Joden, pacifisten en andere zogenaamde landverraders), die in zijn ogen Duitsland de onverdiende nederlaag bezorgd hadden tijdens de Novemberrevolutie in 1918. De Joden zouden het Duitse herstel ook frustreren door middel van de große Lüge. Hitler wilde dit alsnog rechtzetten met een hervatting van de strijd om de Grote Oorlog alsnog te winnen en de schuldigen van dit verraad te vernietigen. Hitler ageerde in het boek tegen het Verdrag van Versailles. Door dit verdrag had de Duitse bevolking erg te lijden.
Ook zette hij zijn theorieën uiteen over de superioriteit van wat hij het Germaanse ras noemde. Prominent aanwezig in Mein Kampf zijn Hitlers gewelddadige antisemitisme en zijn redeneringen op de grens van het obsessionele. Zo beweerde hij dat de internationale taal Esperanto een onderdeel van een Joods complot is. Onverbloemd is ook zijn ondersteuning van het Duits-nationalistisch idee van Drang nach Osten: de noodzaak om ten oosten van Duitsland Lebensraum (leefruimte) te vergaren en dan met name in Rusland.
Hitler schreef over zijn jeugd en merkte op dat zijn ouders geen antisemieten waren. Hij deed het voorkomen alsof hij altijd al een groot-Duits denkende Duitse Oostenrijker was geweest die niets van het veeltalige en door veel volkeren bewoonde keizerrijk Oostenrijk moest hebben. Zijn loyaliteit zou nooit bij zijn geboorteland, maar steeds bij Duitsland hebben gelegen.
Van de schimmige periode tussen zijn schoolafsluiting en de Eerste Wereldoorlog maakte Hitler een studietijd. Dat deze bestond uit het lezen van kranten in koffiehuizen verzweeg hij. In deze periode is ook Hitlers ontwaken als antisemiet te plaatsen. Hitler kwam met een verhaal over Joodse jongens die erop uit waren om Arische meisjes te bezwangeren. De achtergrond zou hun geperverteerde Joodse natuur zijn die alles wat waardevol is wil besmeuren. De levendige beschrijving van een Joodse jongeman die begerig naar een blond meisje zou hebben gekeken, doet een seksuele frustratie van Hitler vermoeden.
Over de Joden komt Hitler verder met de gebruikelijke vooroordelen; zij zouden onder andere a-muzikaal zijn en tegelijk het muziekleven willen beheersen, ze zijn volstrekt ongeschikt voor de landbouw, kunnen niet marcheren en niet vechten. Joden parasiteren, zo stelde Hitler, op andere volkeren. Aan de grote prestaties van Joodse wetenschappers, kunstenaars en zakenlieden besteedde Hitler geen aandacht. Verder stelde Hitler dat Joden werkschuw zijn op het gebied van productieve arbeid en vooral uit zijn op handel en het verkrijgen van zoveel mogelijk geld ten koste van alles.
Hitler besteedde veel aandacht aan obscure theorieën over de oorsprong van de rassen en liet de eerste Joden samen met de Romeinse legioenen in Germanië verschijnen. Het voor Hitler onvermijdbare resultaat was dat de Joden handel gingen drijven en de eerlijke Germanen, die tegen de Joodse handelsgeest niet waren opgewassen, benadeelden.
Hitler gaf een uitgebreide en op machtsdenken gebaseerde analyse van de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog. Daarin is de later zo succesvolle politicus en staatsman al te herkennen. Van de oorzaken van de Duitse nederlaag had Hitler daarentegen niets begrepen, hij kon de reusachtige oorlog alleen vanuit het perspectief van de onderofficier beschouwen. Dat Duitsland moreel en economisch was geruïneerd, ontging hem. Hij lag in november 1918 tijdelijk blind in een lazaret en kon niet begrijpen dat Duitsland verslagen was alvorens er ook maar één vijand een voet op Duitse bodem had gezet. Hitler omarmde hier de dolkstootlegende.
De periode vlak na de Duitse nederlaag werd door Hitler wel beschreven, maar waarheidsgetrouw was hij daar niet. Zijn bemoeienis met de linkse Münchense Radenrepubliek worden niet genoemd. Hij beschreef zijn kennismaking met de splinterpartij Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP) en de opbouw van die partij die weinig geld of leden en slechts één typemachine bezat. De verslagen van de politieke avonden in Münchense bierhallen zijn zeer levendig geschreven. Hitler beschreef hoe hij en de zijnen aanvankelijk in het rumoer en de vechtpartijen ondergingen, maar dat zij gaandeweg meer publiek en meer aanhang verwierven. Hij ontdekte, in zijn eigen woorden, een redenaar en een politicus te zijn.
Hierna is het boek grotendeels gevuld met moeilijk leesbare beschrijvingen van een na te streven partij-organisatie.
Verspreiding Tot de verkiezingen in 1930 werden er in Duitsland 23.000 exemplaren van het eerste deel van Mein Kampf verkocht en 13.000 van het tweede. Het boek werd uitgegeven door uitgever Eher (Eher-Verlag), eigendom van de NSDAP. Eén exemplaar kostte RM 12, waarvan Hitler 10 procent ontving.ZDF-documentaire Hitler und das Geld
De inkomsten uit de auteursrechten op zijn boek vormden de hoofdmoot van Hitlers inkomen. Hij kon er al in 1924, vanuit de gevangenis, een RM 20.000 kostende Mercedes 11/40 van kopen. Op jaarbasis was Hitler nu verzekerd van een inkomen van rond de RM 15.000 (gerekend naar huidige maatstaven ongeveer € 60.000); bijna net zoveel als de Rijkskanselier van Duitsland verdiende. Vanaf 1930 sprong de verkoop omhoog ten gevolge van het verkiezingssucces van de nazi's. In 1930 verdrievoudigde Hitlers inkomen naar RM 48.472. In 1932 was dat al RM 64.639. In 1933 had Hitler een belastingschuld van RM 405.500 uit de royalty's op de verkoop van 240.000 exemplaren van Mein Kampf. Zijn totaalinkomen bedroeg dat jaar 1,2 miljoen RM. In 1939 waren al 5,45 miljoen exemplaren uitgegeven en in 1943 10 miljoen. Deze hoge oplage werd onder meer bereikt doordat bij elk huwelijk een exemplaar aan de echtelieden cadeau werd gedaan. Gemeenten waren verplicht het boek aan te schaffen.
Van het boek bestaan vijftien luxe-uitgaven. Hitler gaf deze cadeau aan onder andere Arthur Seyss-Inquart.(2008) 'Zeldzaam exemplaar Mein Kampf opgedoken in België'
Na de oorlog In maart 2012 werd Mein Kampf uitgegeven in Albanië. Volgens de uitgever wordt het boek gepubliceerd als een waarschuwing aan toekomstige generaties. Het Ministerie van Cultuur noemde de uitgave onwettig omdat ze aanzet tot haat en omdat de uitgave een schending is van het auteursrecht.
De rechtbank in München verbood op 8 maart 2012 het Duitse tijdschrift Zeitungszeugen dat kranten uit de nazitijd afdrukt met commentaar van deskundigen, om in een bijlage uittreksels uit Mein Kampf te publiceren.Verbod publicatie Mein Kampf gehandhaafd, NU.nl, 8 maart 2012 Die waren afkomstig van de Britse uitgever Peter McGee. Volgens de rechtbank schenden de uittreksels het auteursrecht van de Duitse deelstaat Beieren. De uittreksels betroffen drie delen van zestien pagina's, vergezeld van een kritisch commentaar. In januari 2012 hield de rechtbank de publicatie ook al tegen.
Mein Kampf is populair in de Arabische wereld en andere islamitische landen als Turkije, BangladeshBBS News d.d. 27 november 2009 en Afghanistan.HP/De Tijd d.d. 24 mei 2011: Mein Kampf is een hit in AfghanistanDe Volkskrant d.d. 24 mei 2011: Hitlers Mein Kampf doet het (erg) goed in Afghanistan Ook in India wordt het boek in zeer grote aantallen verkocht.On the Indian Readers of Hitler's Mein Kampf, Economic & Political Weekly, 17 november 2012 In 2005 werd het boek na een herdruk een bestseller in Turkije. Alleen al in de eerste drie maanden van dat jaar werden 50.000 exemplaren verkocht. Volgens een woordvoerder van een Turkse uitgeverij heeft de populariteit van het boek te maken met een opkomend nationalisme en antisemitisme in het land. Hieraan zouden onder andere haat jegens de Verenigde Staten om de bezetting van Irak en het huidige beleid van Israël ten grondslag liggen.NU.nl d.d. 17 maart 2005 Al in 1957 was er de nodige ophef over het feit dat Egyptische officieren in het bezit bleken van een exemplaar van Mein Kampf.Egyptian Officers, Middle East ("Mein Kampf")
In 2016 verscheen een uitgave met veel kritische kanttekeningen.https://web.archive.org/web/20161226074650/http://www.ifz-muenchen.de/aktuelles/themen/edition-mein-kampf/
Auteursrechten Hitler en de uitgeverij van Mein Kampf hebben veel geld verdiend aan het in een miljoenenoplage verkochte boek. Hitler bezat de auteursrechten en de Duitse staat schreef voor dat ieder paar dat huwde een exemplaar van Mein Kampf als geschenk kreeg.
Na de oorlog legde de Vrijstaat Beieren, waar Hitler zijn laatste officiële verblijfplaats had, op grond van de op 5 maart 1946 in werking getreden Befreiungsgesetz beslag op zijn vermogen, waaronder het auteursrecht op Mein Kampf.M. Mimler, 'On how to deal with Pandora's box – copyright in works of Nazi leaders', in: E. Bonadio & N. Lucchi (red.), Non-Conventional Copyright. Do New and Atypical Works Deserve Protection?, Cheltenham/Northampton: Edgar Elgar Publishing 2018, p. 440-442 De Beierse regering, om precies te zijn het ministerie van financiën, verzette zich tegen de verspreiding van illegale drukken (ook in andere landen, maar met minder succes). Het boek zelf was dus niet verboden en oude exemplaren konden tweedehands worden verhandeld. Het is in bezit van veel bibliotheken; al wordt de toegang meestal beperkt.
In 2016, zeventig jaar na de dood van de auteur, is de originele Duitse versie van Mein Kampf auteursrechtenvrij geworden. De Beierse regering besloot daarom in april 2012 om voor die tijd een wetenschappelijk-kritische uitgave te laten uitbrengen om rechtsradicalen voor te zijn.Het Parool d.d. 26 april 2012 Immers bestaat er al lang een documentatie van Hitlers redevoeringen en artikelen (Hitler. Reden, Schriften, Anordnungen). Er zullen een schooluitgave (selectie met wetenschappelijke commentaren) en een populaire uitgave (eveneens voorzien van kanttekeningen) verschijnen.