Hilbert van der Duim (Beetsterzwaag, 4 augustus 1957) is een voormalig Nederlands langebaanschaatser en marathonschaatser.

Met vallen en opstaan naar de top Hilbert van der Duim was als schaatser een kleurrijk figuur en werd bij velen bekend door zijn valpartijen over vogelpoep en later een kroonkurk, zowel als door een ronde te vroeg een race beëindigen.

Zijn reputatie als brokkenpiloot begon al vroeg. Al in 1979 nam hij – officieel nog junior – deel aan het EK voor mannen. Na de eerste dag stond hij nog verrassend vierde, maar op de tweede dag ging hij onderuit op de 1500 meter.

Tijdens het EK van 1981 viel hij op de 10 kilometer en liep daardoor de titel mis. Achteraf verklaarde Van der Duim gevallen te zijn over vogelpoep. Een bewering die, zo verklaarde hij later, niet waar was geweest.

Bij het wereldkampioenschap van datzelfde jaar zette Van der Duim op de 5 kilometer de achtervolging op zijn tegenstander Amund Sjøbrend te vroeg in. Hij achterhaalde hem en ging zegevierend als eerste over de eindstreep, om pas na 15 seconden, nadat zijn coach hem gewaarschuwd had er achter te komen dat hij een ronde te vroeg gestopt was. Een dag later vergooide Van der Duim definitief zijn kansen op de wereldtitel door tijdens de 1500 meter op een blokje te stappen en onderuit te gaan.

Vermaard werd ook zijn optreden tijdens het WK van 1983 in Oslo. Van der Duim was kort daarvoor Europees kampioen geworden en op dat moment nog regerend wereldkampioen. Naar het voorbeeld van het wielrennen verscheen hij in een regenboogpak op de baan. Zijn 500 meter was nog uitstekend (tweede), maar op de 5000 meter had hij "pap in de benen", eindigde als zeventiende en verspeelde zo een startplaats op de afsluitende tien kilometer.

Successen thumb|left|Van der Duim op de 10 kilometer van het WK allround van 1982. Van der Duim was ondanks die strapatsen een succesvol schaatsenrijder die tweemaal wereldkampioen (1980 en 1982) en tweemaal Europees kampioen (1983 en 1984) allround schaatsen werd. In 1980 versloeg hij, tot verrassing van iedereen, de onverslaanbaar geachte Amerikaan Eric Heiden. Het weer speelde een grote rol tijdens dat toernooi, maar Van der Duim bewees beter dan anderen in de storm overeind te kunnen blijven en won de 1500 meter, die heel vaak beschouwd wordt als een sleutelafstand. In dat toernooi was dat zeker het geval.

De ijsmeester van Heerenveen verklaarde overigens jaren later met de dweilpauzes te hebben gemanipuleerd, waardoor op de 10.000 meter Van der Duim op goed ijs en Heiden op aangeslagen ijs moest rijden.

Merkwaardig is dat juist de 1500 meter zijn lastigste afstand was: op die afstand had hij ook zijn minst tot de verbeelding sprekende persoonlijke toptijd staan. Echter, op drie van de vier toernooien waar hij de titel pakte, won hij die afstand: alle drie de keren tijdens een stevige storm. Waarschijnlijk zou Van der Duim op moderne, overdekte, snelle schaatsbanen minder succesvol zijn geweest; de omstandigheden zijn daar gewoon niet zwaar genoeg.

Zijn beste seizoen was 1981-1982, toen hij derde werd tijdens het EK in Oslo en wereldkampioen werd voor eigen publiek in Assen. Hij verbeterde diverse persoonlijke en Nederlandse records en stond gedurende bijna een maand derde op de Adelskalender. (z.d.). Evolution of Adelskalendern 1 July 1979 – 1 July 1989.

De Olympische Winterspelen 1984 in Sarajevo kwamen voor hem waarschijnlijk iets te laat: op alle afstanden waar hij aan deelnam bleven medailles buiten bereik. (2022). Kampioen zonder olympische roem. Schaatsen.nl. Niet onvermeld mag echter blijven dat Van der Duim zevenmaal Nederlands kampioen werd, van 1979 tot 1985; dat is een record. Ook een record is dat het zevenmaal op rij is gebeurd.

Na het allroundschaatsen In 1986 debuteerde hij in het peloton van marathonschaatsers en maakte daar direct indruk door het hoge tempo dat hij het peloton oplegde. In de veertiende Elfstedentocht, op 26 februari van dat jaar, behaalde hij de achtste plaats. Op 28 november 1986 verbeterde Van der Duim het werelduurrecord tot 39.492,8 meter. Op 16 januari 1987 werd hij Nederlands kampioen marathonschaatsen op natuurijs. Van der Duim stopte in datzelfde jaar noodgedwongen met schaatsen ten gevolge van een ernstig auto-ongeluk. Tijdens de Heineken Zesdaagse 1987 werd hij benoemd tot erelid van het gewest Friesland. Hij was de tweede Fries na Atje Keulen-Deelstra.

Van der Duim is nu opleidingsmanager aan het Drenthe College in Assen.. (2007). Leerlingen Drenthe College runnen met V&D outlet‑store. Ook zette hij zich in voor de lokale politieke partij Plop in Assen, waarvoor hij in 1994 als lijstduwer bij gemeenteraadsverkiezingen door vele voorkeurstemmen voor een periode van vier jaar een plaats in de raad wist te verwerven. (1994). Schaatskampioen probeert gevestigde politiek te doorbreken. NRC Handelsblad.

Records Persoonlijke records

Wereldrecords Nr. Afstand Tijd/Afstand Datum Baan jr1. 1000 meter (junioren) 1.19,41 8 maart 1977 Savalen 1. Werelduurrecord 39.492,80 m* 28 november 1986 Heerenveen * = officieus wereldrecord

Resultaten langebaanschaatsen JaarNK AllroundNK SprintEK AllroundOlympische SpelenWK AllroundWK SprintWK Junioren1976 DQ3(6e, 20e, DQ, -)1977 (, 6e, 7e, )1978(, , , ) 11e(6e, 12e, 18e, 9e) 9e(7e, 7e, 14e, 6e)-16e(33e, 6e, , )1979(, , , ) 6e(4e, 7e, 11e, 12e)16e(10e, 5e, 32e, 14e)-1980(, , , ) 5e(4e, 9e, 6e, 9e)28e 500 m21e 1000 m11e 1500 m4e 5000 m6e 10.000 m(5e, , , 9e)-1981(, , , ) (, , 5e, 8e)16e(6e, 9e, 33e, ) 7e(9e, 4e, 10e, 15e)1982(, , , ) ( 9e, 4e, )(4e, , , 4e)-1983(, , 5e, ) (4e, 4e, , ) (5e, 13e, , ) NC17(, 17e, 10e, -)(11e, , 9e, 1984(, , 4e, ) (, 7e, , 7e)7e 1000 m7e 1500 m9e 5000 m10e 10.000 m(, , 8e, 11e)-1985(, , , ) (6e, , 5e, ) 4e(4e, 7e, 11e, ) (4e, , 11e, 6e)8e(13e, 9e, 22e, 7e) - = geen deelname DQ3 = gediskwalificeerd bij de 3e afstand NC17 = niet gekwalificeerd voor de laatste afstand, maar wel als 17e geklasserd in de eindrangsschikking

Medaillespiegel KampioenschapGoudZilverBrons NK Allround Klassement 7 1 0 NK Allround Afstanden 12 15 3 NK Sprint Klassement 0 0 2 NK Sprint Afstanden 1 2 1EK Allround Klassement 2 1 1EK Allround Afstanden 4 3 1Olympische Spelen 0 0 0WK Allround Klassement 2 0 2WK Allround Afstanden 3 4 2WK Sprint Klassement 0 0 1WK Sprint Afstanden 0 1 1WK Junioren Klassement 0 0 1WK Junioren Afstanden 0 3 1

Resultaten marathonschaatsen JaarNKkunstijsNKnatuurijsJaap EdenTrofeeKNSB CupklassementHeinekenZesdaagseElfstedentocht19856e1986opgave18e8e8e1987opgave4e Medaillespiegel KampioenschapGoudZilverBronsNK natuurijs100KNSB Cup klassement010Meerdaagse100Wedstrijden op kunstijs883

Categorie:Nederlands langebaanschaatser Categorie:Nederlands marathonschaatser Categorie:Nederlands olympisch deelnemer Categorie:Wereldkampioen langebaanschaatsen Categorie:Gemeenteraadslid van Assen Categorie:Geschiedenis van Assen