Hotel Des Indes (Den Haag)

thumb|De entree Hotel Des Indes is een hotel aan het Lange Voorhout in Den Haag. Het werd als woonhuis gebouwd in 1858. In 1881 werd het hotel geopend.

Geschiedenis Paleis Het stadspaleis is in 1858 gebouwd voor Thierry baron van Brienen van de Groote Lindt, een persoonlijk adviseur van koning Willem III die vaak in Den Haag verbleef. De baron kocht drie huizen aan het Lange Voorhout en de Vos in Tuinstraat en liet deze slopen. Een daarvan was het museum Willem II, dat op de hoek van de Denneweg stond. Op deze plaats liet hij voor de som van 150.000 gulden een paleis bouwen door de architect Arend Roodenburg. De baron wilde een paleis hebben in het Haagse om daar feesten te kunnen geven. Het huis beschikte over een riant binnenhof, stallen, bedienden- en privéverblijven en een prachtige balzaal. Men kon door de huidige entree met de koets naar binnen rijden, en dan kon de koets in de rotonde, waar nu high tea wordt geserveerd, draaien om het pand weer te verlaten.

Na het overlijden van de baron in 1863 kwam het gebouw in het bezit van zijn zoon Arnold, maar vier jaar later werd het pand verkocht. Het paleis kwam in handen van hotelier François PaulezVoluit heette hij: François Joseph Paulez (Bron: 's-Gravenhage Huwelijken 1874 Akte 690) die het aan zijn dochter AlegondaVoluit heette ze: Alegonda Maria Paulez (Bron: Bevolkingsregister 's-Gravenhage 1913-1939) schonk. Samen met haar man Friedrich WirtzVoluit heette hij: Friedrich Joannes Gerardus Wirtz (Bron: Bevolkingsregister 's-Gravenhage 1913-1939) maakte ze er een hotel van.

Hotel Het paleis onderging een vier jaar durende verbouwing en werd op 1 mei 1881 geopend door prins Frederik, de oom van koning Willem III. Het kreeg de huidige naam, geïnspireerd op het destijds beroemde Hotel des Indes in Batavia in de hoop reizigers uit Nederlands-Indië aan te trekken. In de gevel werd het familiewapen vervangen door het wapen van Batavia.Hotel Des Indes, monumentenzorg Den Haag. Gearchiveerd op 15 april 2023.Haagse Arabesken: de oplossing - Hotel des Indes, denhaagdirect.nl Het hotel had in de beginjaren 120 kamers; er was slechts één badkamer per verdieping, maar in die tijd was dat al een luxe. Des Indes gold toen al als een hotel met verfijnde élégance. De beginjaren brachten veel overdadige feesten en exclusieve banketten. Het hotel had ook moeilijke tijden, maar toen er in 1899, op initiatief van tsaar Nicolaas II, in Den Haag de eerste vredesconferentie werd gehouden, zorgde de komst van vele regeringsleiders en diplomaten voor een aanzienlijke opleving.

Des Indes heeft altijd geprobeerd vooruitstrevend te zijn. Zo had in 1900 al iedere kamer een directe telefoonverbinding met de receptie, en overal waren wastafels met koud én warm stromend water. In 1902 werd er een hydraulische lift gebouwd die werkte op de druk van de duinwaterleiding. In 1925 had het hotel een primeur in de vorm van een gigolo. In die tijd was het slechts een danspartner die ongehuwde dames vergezelde; pas later kreeg de term gigolo een andere - seksuele - betekenis.

In Hotel Des Indes hebben vele beroemdheden geslapen, waaronder buitenlandse staatshoofden, zoals Paul Kruger en Aristide Briand.

Overname aandelen en valsheid in geschrifte In 1896 volgde C.F. Haller directeur Wirtz op, en in 1914 werd deze opgevolgd door mevrouw M.F. Haller-Rey en haar Monegaskische broer Jean-Jacques Rey. De Eerste Wereldoorlog gooide echter roet in het eten en het hotel ging bijna ten onder. In 1918 werden de aandelen voor 1.250.000 gulden door de Nederlandsche Uitvoer Maatschappij (N.U.M.) overgenomen, die een kantoor in het gebouw wilde vestigen. Op instigatie van burgemeester J.A.N. Patijn werd het stadspaleis echter (met een kleine winst: 85.000 gulden) verkocht aan de Dienst Domeinen van de Nederlandse Staat, zodat het pand als hoogwaardig hotel kon blijven bestaan. Rey en de heer en mevrouw Haller werden als exploitant aangesteld tegen een salaris en zouden samen 1/4 van de winst ontvangen.GEMENGD NIEUWS.. "Nieuwe Haarlemsche courant". Haarlem, 22-01-1923, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023; In de periode die volgde hebben de heer en mw. Haller geknoeid met de boekhouding en hebben zij zich verrijkt ten koste van het rijk en de gemeente den Haag. De heer en mw. Haller zaten vanaf december 1922 zelfs gevangen.De gearresteerde hotel-directie.. "Eindhovensch dagblad". Eindhoven, 28-12-1922. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023, Op 13 juni 1923 begon de rechtszaak.Laatste Berichten Tweede Kamer. "Twentsch dagblad Tubantia en Enschedesche courant". Enschede, 13-06-1923. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023, Onder andere bleek een stoffeerder op verzoek van mw. Haller gefingeerde posten in rekening te brengen, die aan hem uitbetaald werden, maar die hij in contanten en mw. Haller terugbetaalde.RECHTZAKEN. De malversares aan het „Hotel des Indes”.. "De Tijd : godsdienstig-staatkundig dagblad". 's-Hertogenbosch, 14-06-1923, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023, Er werd 2 jaar gevangenisstraf geëist,RECHTZAKEN. Ontduiking van de belasting op gedistilleerd.. "Provinciale Geldersche en Nijmeegsche courant". Nijmegen, 15-06-1923. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023, maar de veroordeling was 1 jaar gevangenisstraf met aftrek van het voorarrest.Malversaties Hotel „Des Indes".. "De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad". Hilversum, 28-06-1923, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 27-11-2023,

Verbouwing met uitbreiding na brand thumbnail|upright|right|alt=A 3 augustus 1930|3 augustus 1930 na de brandEr is geen sluitend verhaal omtrent de oorzaak van de brand te vinden. Volgens de geschiedenispagina van het hotel (gearchiveerd 2022-11-12) draait het om de feestverlichting in de vorm van een cursieve letter "E" met kroon aangebracht ter viering van de 73-ste verjaardag vankoningin-moeder Emma in 1931. Deze zou vlam hebben gevat door kortsluiting in de bedrading. Deze tekst klopt geheel - of gedeeltelijk niet. De brand was niet in 1931, maar in 1930. Als kortsluiting al de oorzaak van de brand is dan moet dat in de elektrische bedrading op zolder zijn geweest waar de brand uitbrak. Dat kan gerelateerd zijn aan de feestverlichting, maar deze verlichting zelf is onbeschadigd: Op de foto is duidelijk te zien dat deze versiering geen brandschade heeft en lager dan de zolder hangt, namelijk voor het raam op de tweede étage. Onmiddellijk na de brand werd door politieonderzoekers aan ongeoorloofd roken op zolder als oorzaak gedacht, zoals in de kranten te lezen is. Personeel heeft bevestigd daar gerookt te hebben. thumbnail|upright|right|alt=A Lange Voorhout 58 (Esher Surrey) en 58A (Hotel Des Indes)|Lange Voorhout 58 (Esher Surrey) en 58A (Hotel Des Indes) Nadat in 1892 al een vleugel was aangebouwd aan de zuidzijdeDe gevel is aan de zuidzijde verlengd. BINNENLAND "Het vaderland" 's-Gravenhage, 1892-03-22. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-15 werd het hotel opnieuw te klein bevonden. Begin 1904 was een uitbreiding van het hotel gepland die "wegens onvoldoende tijdsruimte" werd uitgesteld.FINANCIEELE BERICHTEN.. "De nieuwe courant". 's-Gravenhage, 1904-06-16, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-15 In 1905 werden uiteindelijk twee vleugels bijgebouwd aan de Vos in Tuinstraat en Kazernestraat volgens een ontwerp van de architect Foeke Kuipers.Gemengde Berichten.. "De courant". Amsterdam; Amsterdam, 1905-01-03, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-15

Vanaf circa 1925ESHER SURREY "Het Vaderland", 's-Gravenhage, 1924-10-09, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-06 werden de bovenverdiepingen van de galerie Esher Surrey op Lange Voorhout 58 als "flats" gehuurd bij de dependance van het hotel daarnaast op Lange Voorhout 58A. Toen in de nacht van zaterdag 2 - op zondag 3 augustus 1930 brand uitbrak op de zolder van het hotel,Zware, uitslaande brand in Hotel des Indes. In den nacht van Zaterdag op Zondag. "Haagsche courant". 's-Gravenhage, 1930-08-04. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-06 konden gasten in de dependance worden ondergebracht. De herstelwerkzaamheden na de brand werden ook aangegrepen voor een verbouwing met uitbreiding. Foeke Kuipers werd opnieuw ingehuurd. Hij voegde de vleugel aan het Lange Voorhout toe, samen met de eerder door hem gerealiseerde nieuwbouw. Ook werd de voorgevel verhoogd om een extra verdieping aan te brengen.De gevolgen van den brand in Hotel des Indes. Verbouwing, uitbreiding, verhooging, moderniseering en verfraaiing binnen den kortst mogelijken tijd.. "Haagsche courant". 's-Gravenhage, 1930-11-15, Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-06 Het verbouwde hotel met meer kamers werd in september 1931 opgeleverd.Het hotel des Indes geheel gerestaureerd en uitgebreid. "Haagsche courant". 's-Gravenhage, 18-09-1931. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-06 Vermoedelijk is de dependance eind 1931 opgeheven. Aangezien de schade van de brand vooral de zolder betrof en de waterschade in het hotel kennelijk snel hersteld was, is het hotel grotendeels in bedrijf gebleven tijdens de verbouwing. Zo overleed op 23 januari 1931 de beroemde balletdanseres Anna Pavlova tijdens haar verblijf in het Hotel Des Indes.Krauss, Ernst,"Anna Pavlova : haar leven en haar kunst", Meulenhoff, 1931. Geraadpleegd op Delpher op 2022-11-11, pagina 201 "Anna Pavlova's laatste dagen"

Opvallend is dat het pand in 1930 al op de monumentenlijst stond, staatsbezit was, en aan het begin van de crisisjaren exploitant Rey met de Rijksgebouwendienst een overeenkomst kon sluiten waarbij hij het hotel kon verbouwen en de volledige kosten van de verbouwing droeg in ruil voor een langlopend huurcontract.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte manager Rey naar Engeland; zijn vrouw kwam daarbij om het leven. Op 1 mei 1940 werd de Duitse ambassadeur, Julius graaf Von Zech-Burkersroda, samen met zijn staf en hun families naar het hotel gebracht, waar ze tot 15 mei 1940 door 30 Nederlandse soldaten werden bewaakt. Op die dag bracht Henri Winkelman hem op de hoogte van de capitulatie. Tijdens de oorlog was Hotel Des Indes een geliefde ontmoetingsplek van de Duitse bezetters in Den Haag. Op de bovenste verdieping van het hotel hield het management van het hotel Joodse onderduikers verborgen in de duiventil op het dak. Zij hebben allemaal de oorlog overleefd. Tijdens de televisie-uitzending "Verborgen verleden van Nederland" bleek echter dat de onderduikers in de kelder van het hotel verbleven en niet op het dak.

Na de Tweede Wereldoorlog In 1971 dreigde het hotel – inmiddels wederom geleid door Jean Jacques Rey – te moeten sluiten.Sluiting des Indes een schok, Leidse Courant, 28 oktober 1971. Gearchiveerd op 16 juni 2018. Minister-president Biesheuvel, die er net als Schmelzer en Tilanus bijna wekelijks at, zou er met zijn ministers voor het laatst dineren op 27 oktober 1971. Zij besloten in te grijpen en in 1972 nam Julius Verwoerdt de exploitatie ter hand. Spoedig daarna kocht Verwoerdt het onroerend goed van de Staat der Nederlanden voor 1.380.000 gulden. Onder leiding van een oude relatie van Verwoerdt, bouwcoördinator Altkemper en directeur Hans Haan, vond de jaren daarna een intensieve renovatie plaats. Het verouderde kolenfornuis in de restaurantkeuken werd vervangen, alsmede de nog nauwelijks functionerende centrale (stoom) verwarming. De totale elektrische bedrading werd vernieuwd waarna met de resterende financiële middelen de beroemde centrale hal en de kamers werden opgeknapt.

In 1979 verkocht Verwoerdt zijn aandelen in de inmiddels tot 13 hotels gegroeide en onder leiding van Gerard van der Veen staande hotelimperium aan de Britse hoteldochter van Bass Breweries, Crest Hotels.