350px|right Links en rechts zijn relatieve richtingen en posities en zijn afhankelijk van de kijkrichting en het bekend zijn van wat onder en boven is. Over het algemeen is de rechterkant van een persoon, de rechterkant bekeken vanuit het perspectief van die persoon. Bij voertuigen gelden rechts en links ten opzichte van de normale rijrichting, bij rivieren ten opzichte van de stroomrichting. Bij gewone voorwerpen die een voorkant hebben en waar alleen tegenaan gekeken kan worden is de rechterkant vanuit het perspectief van de toeschouwer.
Er zijn volkeren en talen bekend die geen termen voor links en rechts gebruiken. Daar is iets bijvoorbeeld aan de kant van de bergen of aan de kant van de boom. De plaats en de omgeving bepalen dan hoe de positie ten opzichte van de beschouwer of toehoorder wordt beschreven.
Etymologie Het woord rechts is afgeleid van recht in de betekenis van zonder bochten. Links heeft een soortgelijke afleiding, want het komt van een woord dat duidt op buigen. Tevens is het verwant met link (gevaarlijk). Links werd van oudsher verbonden met gevaar, ongunstigheid. Dat blijkt ook duidelijk uit het Italiaanse woord voor links, sinistra.
Etiquette Uit de etymologie blijkt al dat rechts vanouds als goed werd beschouwd en links als verkeerd.
Begroet men iemand met een handdruk, dan gebruikt men de schone rechterhand. Evenzo geldt het als beleefd de rechterhand (of desnoods beide handen) te gebruiken als men iemand iets aangeeft of iets van iemand aanneemt.
De vuile linkerhand wordt gebruikt om in te hoesten, de neus te snuiten of het onderlichaam te reinigen.
Het laatste wordt in de westerse wereld vaak vergeten, maar geldt in de Arabische wereld nog als zeer belangrijk. Een Arabier zal ook steeds met zijn rechterhand eten.
Een kelner draagt de borden of het dienblad op zijn linkerarm, zodat hij de borden en glazen met de rechterhand op tafel kan zetten. Een ouderwetse conducteur heeft de kniptang in zijn linkerhand, zodat hij het kaartje met de rechterhand kan aannemen.
Bij een plechtig moment, zoals een diploma-uitreiking, ontstaat er weleens een conflict. De kandidaat moet het diploma in ontvangst nemen en op dit officiële ogenblik doet deze dat natuurlijk volgens de regels met de rechterhand. Daarna moet echter de hand van de voorzitter geschud worden. De correcte werkwijze is dat het diploma in de linkerhand wordt genomen voor het schudden van de hand.
Van de andere kant gezien thumb|300px|De afgebeelde personen kunnen op verschillende manieren benoemd worden:• Van links naar rechts: Stafford, Schirra• Stafford (links) en Schirra• Stafford (met hand op de heup) en Schirra Als de oogarts naar een rechteroog kijkt, is dat nog steeds een rechteroog, maar voor de oogarts links. De oogarts en de opticien schrijven de gegevens op vanuit hun eigen gezichtspunt, dat wil zeggen dat ze de gegevens van het rechteroog aan de linkerkant van het papier schrijven. Hetzelfde geldt voor het gebit en andere delen van het lichaam.
De rechterkoplamp van een auto zit rechts in de rijrichting, hoewel deze voor de monteur die onder de motorkap kijkt links zit. Bij andere onderdelen kan er weleens verwarring ontstaan: zegt de monteur dat de accu rechts zit, dan is niet altijd duidelijk wat bedoeld wordt.
De rechterkant van een schilderij zit rechts als er tegenaan gekeken wordt. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de heraldiek is dat anders. Staan er personen op een afbeelding, dan worden ze in het onderschrift vaak van links naar rechts benoemd. Dat is dan voor de beschouwer links en rechts.
Heraldiek 150px150pxDe ontwerper van het logo van Connexxion heeftheraldische regels toegepast en goed begrepenhoe het logo aan de linker- en rechterkant van debus moet worden getoond. In de heraldiek is rechts de rechterzijde vanuit het standpunt van degene die het schild draagt. Dit is voor de duidelijkheid heraldisch rechts (of dexter) en heraldisch links (of sinister). Voor de beschouwer is het heraldische rechts dus links. Links heeft in de heraldiek een negatieve betekenis. Een dier op een wapenschild zal naar heraldisch rechts kijken. Een leeuw die naar links kijkt (dit heet 'omgewend') zal vaak een bastaard aanduiden. Schuinstrepen en balken vanuit de linkerbovenhoek van het schild duiden eveneens op bastaardij. Er zijn uitzonderingen op deze regels bekend.
Er is ook nog een esthetische reden waarom de dieren op een wapenschild naar rechts kijken. Een rechtshandige draagt het schild aan zijn linkerarm, het dier kijkt dan naar voren. Een linkshandige ridder (die de lans in de linkerhand draagt en dus het schild aan de rechterarm) behoort dan ook een schild te hebben waarop het dier andersom staat. Tegenwoordig is dit niet zozeer meer van toepassing, omdat wapenschilden alleen nog maar als ornamenten worden gebruikt, maar als twee schilden naast elkaar worden afgebeeld, dan is het correct dat een van de twee wordt omgekeerd zodat de dieren elkaar aankijken. Ook andere wapenfiguren worden op deze wijze gespiegeld. Een dergelijk alliantiewapen is respectant.
Wenteltrappen In kastelen draaien de wenteltrappen in torens vaak met de klok mee als men omhoog gaat. De trappen werden zo gebouwd opdat de aanvallers - die meestal rechtshandig waren en de trap op moesten gaan - in het nadeel waren; ze stootten met hun zwaard tegen het middelste deel van de trap. De verdedigers, die van boven kwamen, waren als rechtshandigen bij het afdalen in het voordeel en konden met hun zwaard een groot oppervlak bestrijken. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de ridders (Tielt: Uitgeverij Lannoo, 2016) p.58
Andere aanduidingen van richting Soms is het lastig dat de betekenis van de woorden links en rechts afhangen van de stand van de spreker of de luisteraar. Daarom zijn er andere aanduidingen die uitgaan van een referentiekader los van de kijkrichting.
Stuurboord, bakboord Aan boord van schepen, is bakboord de linkerkant, als in het vaartuig naar de boeg wordt gekeken. De andere kant is stuurboord. Hierdoor wordt verwarring vermeden. Zo zit in een roeiboot de roeier met zijn rug naar de boeg en heeft in de linkerhand de riem van stuurboord en in de rechterhand de riem van bakboord.
Ook in vliegtuigen en ruimteschepen worden deze termen gebruikt. Schepen en vliegtuigen hebben aan bakboord een rood navigatielicht en aan stuurboord een groen navigatielicht. Mocht een schip geen onderscheidbare voor- of achterzijde hebben, dan ligt de virtuele boeg aan de zijde waar de stuurman heenkijkt tijdens de bediening van de stuureenheid.
Een handig memotechnisch middel is het woord GRAS = Groen Rechts aan Stuurboord. (Indien de kleur niet benoemd hoeft te worden, kan men volstaan met het ezelsbruggetje dat in "stuur" de R van rechts zit, en in "bak" niet.)
Windrichtingen Op een landkaart is het tegenwoordig gebruikelijk dat het noorden bovenaan is. Het oosten is dan vanzelf rechts en het westen links. Sommige mensen gebruiken zelfs de woorden links, rechts, boven en onder als de windrichtingen bedoeld worden. Dat kan weleens verwarrend werken als bij de linker- en rechteroever van rivieren die naar het zuiden stromen. De windrichtingen zijn echter onafhankelijk van hoe men staat, evenals bakboord en stuurboord.
Hot, haar Koetsiers spreken van hot (rechts) en haar (links). Hiervan afkomstig is de uitdrukking "van hot naar her/haar lopen".https://onzetaal.nl/schatkamer/lezen/uitdrukkingen/van-hot-naar-haar#:~:text=Van%20hot%20naar%20haar%20(variant,ander%2C%20zonder%20resultaat')
Jardin, cour In het Franse en Belgische theaterjargon wordt vanuit de zaal gekeken: jardin (tuin) is de linkerkant van het toneel, de rechterkant van het toneel is cour (binnenplaats). Zo blijkt het verschil tussen het gezichtspunt van de regisseur of het publiek en dat van de spelers of de machinisten (decorbouwers). Het publiek gebruikte ook het geheugensteuntje Jésus-Christ voor Jardin-Cour. De Franse acteurs hebben als geheugensteuntje coté cour, coté coeur: de binnenplaats ligt links zoals het hart links in het lichaam ligt en dus rechts voor de toeschouwer.
Deze termen ontstonden toen Molière zijn stukken opvoerde in de Salle des Machines, die zich tussen het Louvre (cour) en de Tuilerieën (jardin) bevond. Voor de Franse Revolutie in 1789 werden in Frankrijk ook de termen côté du roi voor jardin gebruikt en côté de la reine voor cour. Deze aanduidingen gaan terug op de toneelvoorstellingen op het voorhof van het Kasteel van Versailles.
Stage-left, stage-right In het Verenigd Koninkrijk worden in het theater de termen stage-left en stage-right gebruikt. Het standpunt is dat van de acteurs op het podium: stage-left is dus voor het publiek in de zaal rechts en stage-right links.
In de theaters in Nederland wordt meestal gepraat over links en rechts en dit wordt gezien vanuit de zaal (het publiek). Dus wanneer een speler die kijkt in de richting van de zaal het heeft over links dan bedoelt deze links volgens het publiek. Steeds vaker wordt echter ook in Nederland gebruikgemaakt van de termen stage-left en stage-right, aangezien hierdoor geen verwarring kan ontstaan omtrent de kijkrichting. Ook door het altijd groter aantal internationale producties worden de Engelse termen mee overgenomen.
Kleurcodes thumb|Stereobrilthumb|Cinch(tulp)kabel voor audio Zoals vliegtuigen en schepen aan de rechterzijde een groene en aan de linkerzijde een rode lantaarn voeren, worden dezelfde kleuren gebruikt in de stereofotografie. Moet een stereofoto worden bekeken door een bril met een rood en een groen (of blauw) glas, dan komt het rode glas links. Het is voor een stereofotograaf belangrijk dat deze de dia's markeert en hiervoor wordt dezelfde kleurcode gebruikt: een rode stip op de linkerdia en een groene stip op de rechterdia.
Bij de kabelverbindingen voor audioapparatuur gelden andere kleurcodes. Bij moderne stereokabels (meestal tulpstekkers) is het: rechts rood, links wit. Bij oudere kabels komen andere kleuren voor, onder andere rood en zwart, grijs en zwart. Zie verder Kleurcodering.
Verkeer Links en rechts in het verkeer
thumb|150px|Sticker uit de I love... campagne Napoleon Bonaparte voerde in heel zijn rijk de regel in dat het verkeer rechts moest houden. Een mogelijke verklaring voor de voorkeur voor rechts rijden is, dat koetsiers van wagens met meerdere paarden bij voorkeur links op de bok (of op het paard linksachter) zaten, zodat ze hun zweep, die bijna alle koetsiers in hun rechterhand hielden, gemakkelijker konden gebruiken. In deze zitpositie hadden de koetsiers een beter zicht als ze tegenliggers aan de linkerzijde lieten passeren.
Vanaf 1938 beval Adolf Hitler hetzelfde. Daardoor wordt er rechts gereden in alle landen die door de Duitsers bezet zijn geweest. Tot 1938 werd er onder andere in Hitlers geboorteland Oostenrijk links gereden.
Het links rijden, zoals dat vandaag nog in het Verenigd Koninkrijk wordt toegepast, kwam voort uit het gebruik van ridders, die hun zwaard of lans het gemakkelijkste met de rechterhand hanteerden, en daarom een tegenligger het liefst aan die kant hielden.
Op 3 september 1967 schakelde Zweden over van het links rijden naar het rechts rijden. Op 2 april 1972 gebeurde hetzelfde in Nigeria en op 4 augustus 1974 in Ghana. Het tegenovergestelde gebeurde in Samoa op 7 september 2009.
Het wegverkeer op aarde thumb|400px|thumb|400px|
De volgende tabel geeft aan in welke landen het verkeer links moet houden en waar rechts.
Links verkeer is er onder andere in de landen die vanouds onder Brits bestuur staan, met Canada en de Verenigde Staten als uitzondering.
De eilanden in het Caraïbisch gebied en de Grote Oceaan zijn een lappendeken van links en rechts verkeer, wat te verklaren is door de verschillende kolonisatoren, maar ook door het feit dat er geen wegen tussen de eilanden zijn, zodat de verschillen weinig hinder opleveren.