Niervaren (Dryopteris) is een geslacht van ongeveer 225 (1986). A classification of the genus Dryopteris (Pteridophyta: Dryopteridaceae). Bull. Brit. Mus. (Natural History), Bot.Ser. 14 No 3–250 (Eds.) (1993). Flora of North America, North of Mexico 2: Ferns and Gymnosperms. Oxford University Press soorten varens uit de niervarenfamilie (Dryopteridaceae). Er is een groot aantal bastaarden bekend, waarvan veel combinaties tot een alloploïde soort hebben geleid. Een aanzienlijke groep bastaarden weet als apomictische soort in stand te blijven.
Het geslacht heeft een kosmopolitische verspreiding met nadruk op de gematigde zones in Centraal en Oost-Azië. De meeste soorten worden gevonden in bos en open vegetaties, soms op stenige plaatsen en dan vooral in montane gebieden. In België en Nederland worden zeven of acht soorten gevonden, waarvan de brede stekelvaren het algemeenst is.
Naamgeving en etymologie De Nederlandse naam niervaren slaat op het niervormige dekvliesje dat de sporenhoopjes afdekt. Dryopteris is een plantennaam uit het Oudgrieks en betekent letterlijk 'eik-varen'. Welke varen deze naam in de klassieke oudheid had is niet bekend.
Botanische beschrijving Niervarens hebben meestal een dikke, korte, rechtopstaande, nogal eens vertakte wortelstok met schubben. Ook de bladsteel is beschubt (ten minste aan de basis) en bij een aantal soorten voorzien van klieren en/of haren. De bladen of veren zijn lancetvormig, langwerpig, driehoekig, vijfhoekig of ovaalen zijn een- tot viermaal geveerd. Alle soorten hebben een veelvoud van 41 chromosomen.
Kenmerkend voor het genus zijn de sporenhoopjes die zijn afgedekt met een niervormig dekvliesje.
Beschreven soorten In Europa komen 26 soorten van nature voor, waarvan zeven of acht Nederland en België:
+ VoorkomenBotanische naamNederlandse naamNLBeafbeelding Dryopteris aemula (Ait.) Kuntze (1891) nee nee 50px|Dryopteris aemula Dryopteris affinis (Lowe) Fraser-Jenk. (1979) glanzende geschubde mannetjesvaren ja ja50px|Geschubde mannetjesvaren Dryopteris aitoniana Pic.Serm. (1951). nee nee Dryopteris ardechensis Fraser-Jenk. (1981) nee nee 50px|Dryopteris ardechensis Dryopteris azorica (Christ) Alston. (1956) nee nee Dryopteris borreri (Newm.) Newm, ex Oberh. & Tavel (1937). matte geschubde mannetjesvaren ja ja Dryopteris cambrensis (Fraser-Jenk.) Beitel & W.Buck (1988). ? ? Dryopteris carthusiana (Vill.) H.P.Fuchs (1958) smalle stekelvaren ja ja 50px|Smalle stekelvaren Dryopteris caucasica (A. Braun) Fraser-Jenk. & Corley (1972) nee nee 50px|dryopteris caucasica Dryopteris corleyi Fraser-Jenk. (1982) nee nee Dryopteris crispifolia Rasbach, Reichst. & Vida (1977) nee nee Dryopteris cristata (L.) A.Gray (1848) kamvaren ja ja 50px|Kamvaren Dryopteris dilatata (Hoffm.) A.Gray (1848) brede stekelvaren ja ja 50px|Brede stekelvaren Dryopteris expansa (C. Presl) Fraser-Jenk. & Jermy (1977) ? ja Dryopteris filix-mas (L.) Schott (1834) mannetjesvaren ja ja 50px|Mannetjesvaren Dryopteris fragrans (L) Schott (1834) nee nee Dryopteris guanchica Gibby & Jermy (1977) nee nee Dryopteris maderensis (Milde) Alston (1956) nee nee Dryopteris mindshelkensis Pavlov (1954) nee nee Dryopteris oligodonta (Desv.) Pic.-Serm. (1951) nee nee 50px|Dryopteris oligodonta Dryopteris oreades Fomin (1910) nee nee Dryopteris pallida Bory C.Chr Ex Maire & Petitmengin (1908) nee nee Dryopteris pseudodisjuncta (Tavel ex Fraser-Jenk.) Fraser-Jenk. (2007) nee nee Dryopteris remota (A. Braun ex Döll) Druce (1908) nee nee Dryopteris tyrrhena Fraser-Jenk. & Reichst. (1975) nee nee Dryopteris villarii (Bellardi) Woynar ex Schinz & Thell. (1915) nee nee 50px|D. villarii
Daarbuiten zijn er nog bijna 150 soorten elders in de wereld.
Externe links Flora of North America Checklist of World Ferns: soortenlijst
Categorie:Varens en varenachtigen