Systeembiologie (Engels: systems biology) is de wetenschap die biologische systemen op het niveau van de cel bestudeert als een geheel. Hoewel de term systems biology vaak gebruikt wordt in wetenschappelijke literatuur, is er nog geen eenduidige, algemeen aanvaarde definitie van systeembiologie.
Biologische systemen bestaan uit vele componenten, zoals genen, eiwitten en metabolieten. In de systeembiologie gaat het niet alleen om de functies van al deze componenten, maar vooral ook om de dynamische interacties tussen al deze componenten.
Ieder biologisch systeem kan worden gezien als een hiërarchisch georganiseerd netwerk van interacties. Bijvoorbeeld: eiwitten hebben interacties met andere eiwitten, en vormen eiwitcomplexen. Verschillende eiwitcomplexen hebben interactie met elkaar, en vormen samen met andere componenten een celorganel. Ook celorganellen kunnen allerlei interacties met elkaar hebben, en maken deel uit van een cel, et cetera. Systeembiologie probeert al deze interacties in kaart te brengen.
Hoewel de gedachte achter systeembiologie al vrij oud is (en in zekere mate afkomstig is van het holisme), is systeembiologie als wetenschap nog maar vrij recent in opkomst. Het Institute for Systems Biology in Seattle werd in 2000 opgericht en was het eerste van dergelijke instituten. Dit heeft vooral te maken met de sterke opkomst van onderzoeksgebieden als genomica, proteomica en andere gebieden. De ontwikkeling van high-throughput-biologie, chiptechnologie als DNA-microarrays en technieken als massaspectrometrie dragen hieraan bij. Dankzij al deze methoden en technieken is het mogelijk de duizenden componenten waaruit een biologisch systeem bestaat enigszins in kaart te brengen.
Lijst met systeembiologiegroepen in België en Nederland Universiteit / Instituut Faculteit / Centrum / Programma DeelnemersKU LeuvenCentrum voor Computationele SysteembiologieKU Leuven, Centrum voor Computationele SysteembiologieVIB/PSB GentPlant Systems BiologyPSB Gent, Plant System BiologyNetherlands Genomics Initiative (NGI)Netherlands Consortium for Systems Biology (NCSB)Netherlands Consortium for Systems BiologyCancer Genomics Centre (CGC), Centre for BioSystems Genomics (CBSG), Centre for Medical Systems Biology (CMSB), Kluyver Centre for Genomics of Industrial Fermentation, Netherlands BioInformatics Centre (NBIC), Netherlands Institute for Systems Biology (NISB), Top Institute Food&Nutrition (TIFN), Top Institute Pharma (TIP)Technische Universiteit EindhovenFaculteit Biomedische Technologie, Computational Biology Group (CBio)Technische Universiteit Eindhoven, Faculteit Biomedische Technologie Universiteit MaastrichtMaastricht Centre for Systems BiologyWageningen University and ResearchLaboratory of Systems and Synthetic Biology
Zie ook bio-informatica systeemtheorie
Verwijzingen