Dit is een tijdlijn van de psychologie. De studie van menselijke gedragingen en belevingen is zeer oud. Griekse filosofen zoals Aristoteles, Socrates en Plato debatteerden al over motieven voor het menselijk handelen en over wat zich in het brein afspeelt. Het gestructureerd wetenschappelijk bedrijf 'psychologie' is pas eind 19e eeuw ontstaan. Begin 20e eeuw werd de psychologie ook bij een breder publiek bekender door een van haar praktische toepassingsvormen: de testpsychologie. Na de Tweede Wereldoorlog is aan de universiteiten de psychologie los gekomen van de studie der wijsbegeerte en een afzonderlijke studierichting geworden.
In de geschiedenis van de psychologie zijn verschillende stromingen te onderscheiden, waaronder het structuralisme, het functionalisme, het behaviorisme en de gestaltpsychologie.
Voorgeschiedenis miniatuur|150px|Plato rond 1550 v.Chr. - in de Papyrus Ebers wordt depressie aangestipt. rond 390 v.Chr. - Plato onderscheidt vier stadia van de menselijke kennisverwerving, stelt dat alle kennis aangeboren is en maakt een onderscheid tussen waarneming en werkelijkheid. rond 350 v.Chr. - Aristoteles schrijft een filosofisch boek over een psychologisch onderwerp: De anima (Over de ziel). Aristoteles maakt als eerste impliciet onderscheid tussen psychologie en filosofie. Hij onderzoekt de relatie tussen ziel en lichaam. rond 100 v.Chr. - in de Dode Zee-rollen wordt het onderscheid gemaakt tussen de twee 'temperamenten' in de menselijke natuur. rond 60 – in het Nieuwe Testament wordt onderscheid gemaakt tussen de menselijke geest (waarmee men contact maakt met God), de ziel (zelfbewustzijn en persoonlijkheid) en het lichaam (als voertuig van de ziel en geest). rond 400 - Augustinus beschrijft in zijn werk zijn persoonlijke ontwikkeling en introduceert daarmee de autobiografische onderzoeksmethode. rond 1020 - De Perzische filosoof en arts Avicenna beweert dat de drie delen van de hersenen vijf aparte cognitieve processen uitvoeren: gezond verstand, voorstellingsvermogen, reflectie, schatting en geheugen. rond 1250 - Thomas van Aquino onderzoekt de onderliggende problemen van de aard van de ziel in relatie tot het lichaam (lichaam-geestprobleem). 1511 - Desiderius Erasmus publiceert zijn eerste opvoedkundige werk: De ratione studii, over het inrichten van de studie en het lezen en verklaren van auteurs. 1524 - Marko Marulić publiceert Psichiologia de ratione animae humanae (De psychologie van het menselijke denken). Dit is de oudst bekende literaire referentie naar het begrip psychologie. 1575 - Johann Thomas Freigius gebruikt de term psychologie in zijn boek Catalogue of Common Place. 1588 - In de Franstalige wereld is het de theoloog Noel Taillepied die als eerste het woord psichologie gebruikt. 1590 - De Scholastische filosoof Rudolphus Goclenius gebruikt de term psychologie. Ten onrechte is dit gebruik in het verleden aangeduid als het eerste gebruik van de term.
Zeventiende eeuw miniatuur|150px|René Descartes 1605 - Francis Bacon publiceert The Proficiency and Advancement of Learning. 1630 - De filosoof Descartes maakt het onderscheid tussen de menselijke geest als denkende substantie en het lichaam als ruimtelijke substantie. 1654 - Blaise Pascal openbaart zijn waarschijnlijkheidsberekening in zijn correspondentie met Pierre de Fermat. 1662 - William Petty en John Graunt verrichten het eerste demografische onderzoek. 1672 - In het anatomische traktaat De Anima Brutorum van Thomas Willis wordt psychologie beschreven in termen van hersenfunctie. 1690 - De Engelse filosoof John Locke publiceert An Essay Concerning Human Understanding. Hij beschrijft de menselijke geest als een onbeschreven blad (tabula rasa), die later door ervaring wordt gevuld.
Achttiende eeuw miniatuur|150px|Immanuel Kant 1709 - George Berkeley publiceert An Essay Toward a New Theory of Vision, waarin hij beweert dat de mentale ideeën die mensen hebben uitsluitend worden gevormd uit andere ideeën en niet door fysieke objecten. 1713 - Jakob Bernoulli publiceert een belangrijk werk voor de ontwikkeling van de statistiek: Ars conjectandi. 1732 - Christian Wolff gebruikt de begrippen psychologie en bewustzijn voor het eerst in zijn boek psychologia empirica. In 1734 volgt een tweede boek over psychologie genaamd psychologia rationalis. 1734 - Abraham de Moivre introduceert in een artikel de normale verdeling. 1745 - Julien Offray de La Mettrie publiceert zijn boek Histoire naturelle de l'âme, waarin hij stelt dat fysieke verschijnselen het effect zijn van organische veranderingen in de hersenen en het zenuwstelsel. 1748 - David Hume publiceert An Inquiry Concerning Human Understanding, waarin hij onder andere de betrouwbaarheid van getuigenissen behandeld. 1754 - Étienne Bonnot de Condillac houdt in zijn Traité des sensations vast aan het idee dat zintuiglijke waarnemingen de enige bron van kennis zijn. 1763 - Thomas Bayes schrijft een baanbrekend essay over kansrekening. Zijn theorie staat bekend als bayesiaanse kansrekening. 1765 - Van Gottfried Wilhelm Leibniz verschijnt postuum het boek Nouveaux essais sur l'entendement humain, een krachtig statement ten faveure van de empirische onderzoeksmethode. 1771 - Johann August Unzer onderscheid de reflex van de welbewust uitgevoerde actie. 1774 - Franz Anton Mesmer maakt melding van een eerste succesvolle genezing met behulp van dierlijk magnetisme. 1777 - De Schotse arts William Cullen publiceert het boek First Line in the practice of Physic, waarin hij de term neurosis gebruikt bij het definiëren van psychische ziekte. 1781 - Immanuel Kant publiceert zijn Kritik der reinen Vernunft, waarin hij een antwoord probeert te vinden op de vragen 'Wat weten we?' en 'Hoe weten we dat?' 1786 - Luigi Galvani rapporteert de resultaten van zijn experimenten met het stimuleren van de spieren van kikkers door het toedienen van elektrische pulsen. 1793 - Philippe Pinel haalt geestelijk zieken uit hun gevangenschap en start met een meer humane behandeling.
Negentiende eeuw 1800 - 1809 miniatuur|150px|Franz Joseph Gall 1800 - Thomas Young publiceert A Theory of Color Vision waarin hij stelt dat de retina van het oog drie verschillende soorten van kleur-sensitieve punten zitten. 1808 - Franz Joseph Gall publiceert Recherches sur le Systèm Nerveux.
1810 - 1819 1812 - Pierre-Simon Laplace publiceert Théorie analytique des probabilités over kansrekening. 1816 - Johann Friedrich Herbart publiceert een Lehrbuch zur Psychologie. 1818 - Johann Spurzheim publiceert Observations sur la phrénologie, ou la Naissance de l'Homme over de frenologie, het idee dat de vorm van de schedel persoonlijkheidstrekken verraadt.
1820 - 1829 1820 - Het Tavistock Institute of Medical Psychology werd opgericht op het Londense Tavistock Square. 1822 - George Combe brengt de frenologie naar Amerika met zijn publicatie Essays on Phrenology, Or An Inquiry into the Principles and Utility of the System of Drs. Gall and Spurzheim, and into the objections made against it. 1822 - Georges Cuvier beargumenteert het gebruik van de term l'intelligence (intelligentie) in plaats van ratio bij het praten over intelligent gedrag van dieren. 1823 - De astronoom Friedrich Bessel meet individuele verschillen in reactietijd met behulp van de Fernrohr fest.
1830 - 1839 1834 - De fysioloog Ernst Heinrich Weber ontdekt de wet van Weber die zegt dat de verandering van de prikkel gedeeld door de oorspronkelijke prikkel constant is. Onze zintuigen meten in verhoudingen, niet in verschillen.
1840 - 1849 1840 - Friedrich August Rauch publiceert in Amerika het boek Psychology, or A View of the Human Soul; including Anthropology. 1842 - James Braid ontwikkelt op basis van de ideeën van Franz Anton Mesmer de techniek hypnose. 1843 - John Stuart Mill publiceert A system of Logic. 1848 - De Franse neuroloog Jean-Baptiste Bouillard looft 500 francs uit aan degene die hem zal het brein zal tonen van iemand met een spraakgebrek die niet ook een beschadiging heeft aan de linker frontale hersenkwab.
1850 - 1859 1853 - Adolphe Quetelet verricht baanbrekend werk in de toepassing van statistiek, in eerste instantie in de biologie. 1855 - Herbert Spencer publiceert twee volumes van zijn Principles of Psychology. 1859 - Charles Darwin publiceert The origin of the species. 1859 - Alexander Bain publiceert The Emotions and the Will.
1860 - 1869 1860 - Gustav Theodor Fechner publiceert Elementen van Psychophysica. 1861 - Paul Broca ontdekt een gebied in de linkerhelft van de hersenen dat van groot belang is voor het spraakvermogen. Zijn ontdekking markeert de start van de neuropsychologie. 1867 - Henry Maudsley publiceert Physiology and Pathology of the Mind. 1868 - De Nederlandse fysioloog Franciscus Cornelis Donders publiceert Over den snelheid van psychische processen.
1870 - 1879 miniatuur|150px|Wilhelm Wundt 1872 – Charles Darwin publiceert The Expression of the emotions in the man and in the animals, de eerste wetenschappelijke studie naar non-verbale communicatie. 1874 - Wilhelm Wundt publiceert Grundzüge der physiologischen Psychologie, het eerste leerboek over de experimentele psychologie. 1875 - William James opent in Amerikaanse een laboratorium voor experimentele psychologie. In eerste instantie is het vooral bedoeld voor demonstratielessen. 1875 - Francis Galton publiceert History of twins, waarin hij de onderzoeksmethode van vergelijking tussen helften van tweelingen introduceert. 1877 - Francis Galton publiceert Regression to the mean. 1878 - Granville Stanley Hall promoveert als eerste Amerikaan op een psychologisch onderwerp aan Harvard-university. 1879 - Wilhelm Wundt opent het eerste Duitse onderzoekslaboratorium in de experimentele psychologie aan de Universiteit van Leipzig. 1879 - Lightner Witmer gebruikt voor het eerst de term klinische psychologie (clinical psychology).
1880 - 1889 miniatuur|150px|Sigmund en Anna Freud op vakantie in de Dolomieten (1913) 1883 - Granville Stanley Hall opent het eerste Amerikaanse onderzoekslaboratorium voor experimentele psychologie aan de Johns Hopkins-universiteit. 1883 - Frederick Taylor begint met het uitvoeren van experimenten in de Midvale and Bethlehem Steel plant. Later baseert hij op deze experimenten zijn wetenschappelijke bedrijfsvoering. 1884 - William James publiceert What is an emotion ? 1885 - Hermann Ebbinghaus publiceert Über das Gedächtnis, waarin hij experimenten beschrijft die hij op zichzelf deed. 1886 - Sigmund Freud opent zijn praktijk in Wenen. 1886 - Vladimir Bechterev opent het eerste Russische onderzoekslaboratorium in de psychologie. 1887 - George Trumbull Ladd publiceert Elements of physiological psychology, het eerste Amerikaanse werk waarin de resultaten van de nieuwe experimentele psychology staan. 1887 - Onder leiding van Granville Stanley Hall wordt de eerste The American Journal of Psychology gepubliceerd. 1889 - James Mark Baldwin publiceert het eerste deel van zijn Handbook of Psychology. 1889 - Het eerste internationale psychologiecongres vindt plaats in Parijs. 1889 - Het eerste Franse onderzoekscentrum voor psychologie wordt geopend aan de Sorbonne.
1890 - 1899 1890 - William James publiceert Principles of Psychology. 1890 - James McKeen Cattell publiceert Mental tests and measurements. 1890 - Yuzero Motora wordt hoogleraar in de psychologie aan de Imperial University of Tokio. 1891 - Het eerste Belgische onderzoekscentrum voor psychologie wordt geopend in Leuven. 1892 - Granville Stanley Hall richt de American Psychological Association(APA) op. 1893|1892 - Gerard Heymans richt het eerste psychologisch laboratorium in Nederland op. 1894 - James McKeen Cattell en James Mark Baldwin richten de Psychological Review op. 1895 - Gustave Le Bon publiceert The crowd: a study of the popular mind, over de hypnotische invloed die groepen uitoefenen op groepsleden.