Het negenbandgordeldier (Dasypus novemcinctus) is een zoogdier uit de familie Dasypodidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus in de tiende editie van Systema naturae. (1758). Systema naturae ed. 10: 51Gardner, A.L. (2005). "Order Cingulata". In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.) Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 94-95. .
Taxonomie In 2025 werden 3 soorten van het negenbandgordeldier afgesplitst als aparte soorten:Barthe, M., Rancilhac, L., Arteaga, M. C., Feijó, A., Tilak, M. K., Justy, F., ... & Delsuc, F. (2025). Exon capture museomics deciphers the nine-banded armadillo species complex and identifies a new species endemic to the Guiana Shield. Systematic Biology, 74(2), 177-197. Dasypus fenestratus die voorkomt van Costa Rica tot in Ecuador (ten westen van de Andes) Dasypus mexicanus die voorkomt van Nicaragua tot in de Verenigde Staten Dasypus guianensis uit het Guianaschild. Hierdoor omvat het negenbandgordeldier (Dasypus novemcinctus) alleen nog de Zuid-Amerikaanse populaties ten oosten van de Andes.
Kenmerken Bij deze soort bestaat het pantser op zijn rug uit acht tot tien (meestal negen) gordels, verbonden door buigzaam weefsel. De hoornplaten en de leerachtige huid nemen een zesde deel van het lichaamsgewicht voor hun rekening. De lichaamslengte bedraagt 35 tot 57 cm, de staartlengte 24 tot 45 cm en het gewicht 2,5 tot 6,5 kg.
Voorkomen Het negenbandgordeldier komt voor in Zuid-Amerika, ten oosten van de Andes. Hun biotoop bestaat uit bossen, grasland en voorstedelijk gebied. Ze zijn slecht bestand tegen kou, aangezien ze weinig behaard zijn en geen winterslaap houden. Ze leven in ondergrondse burchten.
Voortplanting Bij het negenbandgordeldier komt polyembryonie voor. Het vrouwtje krijgt meestal twee of vier jongen: een eeneiige twee- of vierling. De vrouwtjes zijn na één jaar vruchtbaar.
Voeding Negenbandgordeldieren zijn omnivoor en voeden zich met mieren, vogels, vruchten en wortels.
Aanrijdingen Deze solitaire dieren worden in de Verenigde Staten veel door auto's doodgereden. Ze hebben de eigenaardige eigenschap om in de lucht te springen als er gevaar dreigt. Als de wielen van de auto's ze niet raken, springen ze vaak zelf tegen de voor- of onderkant van de auto.
Overbrenging van ziekten Lang is gedacht dat het gordeldier, buiten de mens, het enige dier is dat aan lepra kan lijden. Ondertussen weet men dat de ziekte ook kan voorkomen bij chimpansees, eekhoorns en mangabey-apen.
Categorie:Gordeldieren Categorie:Dasypodidae Categorie:Dier uit het Neotropisch gebied Categorie:Dier uit het Nearctisch gebied Categorie:IUCN-status niet bedreigd