Catharina Pieternella (Ella) Vogelaar (Steenbergen, 23 december 1949 – Utrecht, 7 oktober 2019) was een Nederlands politica. Ze was van 22 februari 2007 tot en met 14 november 2008 minister zonder portefeuille van Wonen, Wijken en Integratie in het kabinet-Balkenende IV en werd bekend als naamgever van de Vogelaarwijken. Vogelaar was lid van de Partij van de Arbeid (PvdA).
Levensloop Vogelaar groeide op in een gereformeerd gezin in Sint Philipsland in de provincie Zeeland, waar haar ouders een veeteeltbedrijf hadden.https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/zeventien-kilometer-op-de-fiets-naar-zierikzee~b8aef2ac/. Gearchiveerd op 16 oktober 2019. Als driejarige peuter maakte ze de watersnood van 1953 mee. Ze doorliep de hbs in Zierikzee. Zij volgde van 1967 tot 1972 een opleiding aan de Sociale Academie De Horst in Driebergen. Tijdens die periode was Vogelaar actief lid van de Communistische Partij van Nederland (CPN). In 1983 gaf ze dit lidmaatschap op. Later werd ze lid van de PvdA. thumb|left|150px|Ella Vogelaar (1988) Na haar opleiding was zij werkzaam als vormingswerker voor werkende jongeren. In 1980 stapte ze over naar de vakbond FNV, als bestuurslid voor de Algemene Bond voor Onderwijzend Personeel (ABOP). Na het halen van het doctoraalexamen in onderwijskunde aan de Universiteit van Amsterdam werd ze in 1988 voorzitter van de ABOP.
Van 1994 tot 1997 was ze vicevoorzitter van de FNV, vervolgens werkte ze als procesmanager voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en als projectleider van de Taskforce Inburgering, die in 2000 werd ingesteld door minister Roger van Boxtel. Ze was tevens zelfstandig adviseur en voorzitter van de brancheorganisatie voor re-integratiebedrijven.
Daarnaast bekleedde ze een groot aantal nevenfuncties. Vogelaar was onder meer voorzitter van de Raad van Commissarissen van Unilever Nederland, bestuurslid bij de Jaarbeurs Utrechthttps://web.archive.org/web/20100101215813/http://dnu.nu/column/646-open-brief-aan-maarten-van-rossem en lid van de Raad van Toezicht van Novib. In 2005 bemiddelde zij in een conflict tussen het ministerie van VWS, de zorgverzekeraars en stakende huisartsen.
Minister voor Wonen, Wijken en Integratie Achterstandswijken Op 22 februari 2007 werd Vogelaar beëdigd als minister zonder portefeuille voor Wonen, Wijken en Integratie. Omdat Vogelaar in de eerste plaats over het opknappen van probleemwijken ging, viel zij als minister onder het ministerie van VROM. Op haar eerste dag als minister trok ze meteen de aandacht met de uitspraak dat de boerka op straat "moet kunnen", maar dat het niet wenselijk is als deze een belemmering vormt bij het uitoefenen van je functie, zoals in het onderwijs of de zorg. Een maand later introduceerde ze een lijst van veertig probleemwijken die in de kabinetsperiode extra aandacht krijgen om problemen op het gebied van wonen, werken, leren, integreren en veiligheid op te lossen. Al snel kwam de term 'vogelaarwijken' in omloop. Het bleek dat het kabinet geen geld had gereserveerd voor de vogelaarwijken. Vogelaar werd geacht het geld zelf op te halen bij de woningbouwcorporaties van de betreffende wijken. Na onderhandelingen verklaarden de corporaties in september 2007 2,5 miljard euro beschikbaar te stellen over een periode van 10 jaar.Vogelaar en woningcorporaties bereiken akkoord, Nu.nl, 17 september 2007 Vogelaar kwam daarop zelf met 20 miljoen euro over de brug voor de probleemwijken. In november 2007 stelden de corporaties alleen akkoord te gaan als de extra belasting die ze van minister van Financiën Wouter Bos moesten betalen, deels zou komen te vervallen. Tot die tijd vielen de woningbouwcorporaties onder een gunstig belastingregime, maar omdat de corporaties zich meer en meer waren gaan gedragen als commerciële bedrijven, eiste minister Bos dat ze vennootschapsbelasting gingen betalen. In april 2008 werden deze plannen van Bos weer deels teruggedraaid.Winstbelasting op corporaties uitgehold, Accountant, 28 april 2008 De investering van 250 miljoen euro per jaar in vogelaarwijken door corporaties bleef uiteindelijk staan, ook stelde het kabinet 200 miljoen euro beschikbaar. In het najaar van 2008 zou blijken dat de door de corporaties toegezegde 250 miljoen euro per jaar geld was dat al gereserveerd was door de corporaties teneinde sociale huurwoningen op te knappen. Ze hadden dit geld alleen voorzien van het nieuwe label 'Vogelaarproject'.Prutsrapport Rekenkamer over prutsbeleid, de Volkskrant, 11 oktober 2008 Anderhalf jaar na het aantreden van de minister was er nog niets concreets gebeurd in de probleemwijken.
In mei 2009 verscheen een eerste onderzoeksrapport naar de effectiviteit van de plannen van Vogelaar en het kabinet Balkenende IV, het onderzoek werd niet gedaan in opdracht van het ministerie van VROM, het ministerie waar Vogelaar onder viel, maar in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. In het rapport, met de titel 'De Baat op Straat', werd onderzocht welk effect de investeringen van woningcorporaties hadden op overlast, onveiligheid en verloedering in een buurt. Hierbij maakten de onderzoekers onderscheid tussen sociale en fysieke investeringen. De conclusie was dat de effectiviteit van sociale investeringen niet aantoonbaar was, deze investeringen hadden geen meetbaar effect. Bij fysieke maatregelen waren positieve effecten wel aantoonbaar, vooral de verkoop van sociale huurwoningen had een positief effect op de leefbaarheid van een buurt. Blijkbaar voelden mensen zich meer betrokken bij hun woning en hun buurt als de woning hun eigendom is. Ook nieuwbouw (duurdere huurwoningen en koopwoningen) in bestaande buurten met vooral sociale huurwoningen had een gunstig effect op de leefbaarheid. Dat effect kwam volgens het onderzoek door verandering in de samenstelling van de bevolking. Uit het onderzoek bleek verder dat onderhoud van woningen in probleemwijken leidde tot een meetbare afname van problemen in de wijk. Investeringen door corporaties hebben volgens de onderzoekers dan ook vooral zin als ze gericht zijn op fysieke aspecten zoals verkoop van sociale huurwoningen, herstructurering (nieuwbouw) en onderhoud. Sociale investeringen door corporaties zoals buurtbarbecues, buurtcomités en buurtregisseurs hadden geen meetbaar effect. De onderzoekers adviseerden de corporaties daarom hun geld te besteden aan fysieke activiteiten.pdf De Baat op Straat, Onderzoek in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, mei 2009
Controverse over uitspraak In een interview met het dagblad Trouw in juli 2007 zei Vogelaar dat ze zich kon voorstellen dat we (ooit) over een christelijk-joods-islamitische traditie zullen spreken in Nederland, maar daar gaan wel een paar eeuwen overheen voordat het zo is. Op de vraag of ze geen problemen heeft met het subsidiëren van het financieren van een moskee, vanwege de scheiding tussen kerk en staat, antwoordde ze: "Nee, ik heb er geen principieel bezwaar tegen. Je subsidieert niet de religieuze activiteit, dan zou je de grens overgaan, maar de sociaal-maatschappelijke doelen" en wees er vervolgens op dat sommige kerken ook subsidie ontvangen. Ze verklaarde ook dat: "Eeuwen geleden kwam de joodse gemeenschap naar Nederland en nu zeggen we: Nederland is een land dat is gevormd door joods-christelijke tradities. Ik kan me voorstellen dat we een vergelijkbaar proces krijgen met de islam."’Help de islam zich te wortelen in Nederland’, Trouw.nl 14 juli 2007 De fracties van de VVD, de ChristenUnie en de PVV uitten stevige kritiek op deze stellingname.
Vragen over rol adviseur en doelwit van GeenStijl Op 14 april 2008 werd bekend dat Vogelaar en haar collega-minister Jacqueline Cramer de PvdA-media-adviseur Dig Istha voor 187,50 euro per uur hadden ingehuurd om hun boodschap beter voor het voetlicht te kunnen brengen. Vogelaar werd een te wollig taalgebruik verweten.Spindoctor helpt Cramer en Vogelaar, Algemeen Dagblad, 14 april 2008 Vogelaar weigerde echter over haar 'spindoctor' te praten. De SP en VVD eisten opheldering over het inhuren van een partijgenoot door Vogelaar en Cramer. Volgens sommigen zou de negatieve aandacht die haar hierna ten deel bleef vallen fnuikend blijken voor haar imago als bestuurder. Vogelaar is in een jaar vele vijanden rijker - Het brekebeentje van het kabinet in AD/Algemeen Dagblad, 26 april 2008, pag.9.
Weblog GeenStijl volgde Vogelaar ("minister voor spek en bonen") sindsdien op de voet en pleitte in verschillende publicaties voor haar aftreden. In een gefilmd interview bracht GeenStijl-medewerker Rutger Castricum haar in verlegenheid.Exclusief: Ella Vogelaar klapt dicht (tv-interview), GeenStijl, 17 april 2008. Gearchiveerd op 8 januari 2015. Vogelaar ontkende in het interview dat ze een spindoctor had. Ze liep uiteindelijk weg bij Castricum, maar deze bleef haar met zijn cameraman volgen, wat resulteerde in een ongemakkelijke, minuten durende stilte van de kant van de minister.Vogelaar boos om vragen over spindoctor, Elsevier, 17 april 2008
In een marathoninterview met Radio 1 eind december 2008 verklaarde ze dat ze in plaats van te zwijgen wellicht beter Castricum misschien "met een handtasje had kunnen wegslaan". Ze vroeg zich in het interview ook af of het van belang is dat politici met GeenStijl om kunnen gaan. Een "zeer relevante vraag" was volgens haar of GeenStijl wel tot de "reguliere journalistiek" kan worden gerekend.
Cruiseschip SS Rotterdam Begin november 2008 vroegen de SP en de PVV een spoeddebat aan met minister Vogelaar over de verbouwing van het schip de SS Rotterdam door woningbouwcorporatie Woonbron. Woonbron had dit schip aangekocht om te verbouwen tot hotel- en congresaccommodatie. Woonbron had de verbouwing begroot op zes miljoen euro, in het najaar van 2008 bleek dat de kosten inmiddels waren opgelopen tot 200 miljoen euro. De PVV en de SP stelden zich op het standpunt dat Vogelaar, die toezicht moest houden op de corporatie, onvoldoende had opgelet en niet adequaat had opgetreden. Het debat vond plaats op 6 november 2008. Vogelaar stelde dat alle betrokken partijen adequaat hebben gereageerd toen de tegenvallers aan het licht kwamen. Wel vond zij dat het interne toezicht bij Woonbron niet deugde. Minister Vogelaar ging er nog steeds van uit dat de exploitatie van het schip winstgevend zou zijn.Spannend debat Vogelaar over kosten SS Rotterdam, Trouw, 6 november 2008 De SP diende tijdens het debat op 6 november een motie van wantrouwen in, de andere partijen bleven de minister steunen.SS Rotterdam en Ella Vogelaar lopen averij op, Volkskrant, 8 november 2008
Bezoek Nederlandse Antillen In de tweede week van november 2008 bezocht minister Vogelaar Curaçao. Op 10 november werd bekend dat Vogelaar onder druk van de Antillen de Verwijsindex Antillianen (VIA) zonder instemming van haar achterban (de PvdA) of het parlement had afgeschaft. In de VIA zouden probleemjongeren van Antilliaanse afkomst worden opgenomen zodat zij bereikbaar zouden zijn voor hulpverlening en politie en justitie. De VIA was op de Antillen zeer omstreden. Vogelaar zei de culturele herkomst van jongeren te willen opnemen in de door minister van Jeugd en Gezin André Rouvoet voorgestelde Verwijsindex Risicojongeren (VIR). De Antillen waren tevreden over deze stap van Vogelaar, in Nederland werd met verbazing gereageerd - er was anderhalf jaar overlegd over de VIA.Vogelaar: VIA van de baan,Curaçao Nieuws, 10 november 2008Vogelaar speelde ingewikkeld spel met etnische registratie, Volkskrant, 19 november 2008 Op 13 november 2008 keerde Vogelaar terug van de Antillen; ze werd nog dezelfde dag bij PvdA-leider Wouter Bos ontboden.
Aftreden