thumb|200px|Heiligenbeeldje als figurine: Johannes de Doper in gepolychromeerd hout (18e eeuw) thumb|200px|left|Porseleinen figurine uit Meissen thumb|200px|left|Tinnen soldaatjes thumb|200px|upright|Hummeltje Een figurine (verkleinwoord van het woord figuur) of statuette is een klein, driedimensionale sculptuur met een voorstelling van een mens, een godheid of een dier. Ze kunnen ook in groep afgebeeld zijn. Figurines worden in allerhande media gemaakt: gips, klei, metaal, hout, glas, plastic, enz. Soms hebben ze, naast hun artistieke schoonheid ook een functioneel doel als bijv. boekensteun, presse-papier, ondersteuning voor een lampenkap.

Er is geen echte definitie die het verschil aangeeft met een figuur. Traditioneel wordt 60 cm als overgang beschouwd. De meeste figurines zijn echter kleiner dan 30 cm.

Geschiedenis

De pre-historie De honderdduizenden jaren oude Venus van Tan-Tan kan een figurine zijn, maar dit wordt betwist, de vorm kan grotendeels door natuurlijke processen ontstaan zijn.

Onbetwist zijn beeldjes uit het laatpaleolithicum, die gevonden zijn in Anatolië en Europa. Later, zo'n drieduizend tot tweeduizend jaar voor Christus, heeft de Indusbeschaving grote aantallen venusbeeldjes voortgebracht.

Veel van deze beeldjes waren vruchtbaarheidssymbolen. Bij andere is vaak niet te bewijzen hoe ze in hun culturen functioneerden, maar gaat men uit van een rituele betekenis.

Grieks-Romeinse periode Tijdens de Hellenistische periode waren ze alom tegenwoordig als stenen votiefbeeldjes. In de Romeinse periode waren ze voornamelijk uit brons.miniatuur|Koperen figurine van een dromedaris met inscripties uit Hidjaz (2e eeuw v.C.); Furusiyya Art Foundation Azie In het Midden-Oosten zijn er voorbeelden in koper van dierenfigurines voor de christelijke jaartelling.

Vanaf de Ming-dynastie worden ze in China gemaakt van Dehua porcelein. Men wist het procédé om porcelein te maken zowat 1000 jaar geheim te houden, vooraleer het in Europa werd gefabriceerd. Europa De eerste bekende Europese exemplaren vindt men in Zuid-Tirol; ze zijn uit houtgesneden en dateren uit de 17e eeuw. Rond die tijd dateren ook de eerste exemplaren van porcelein dat overkwam vanuit China.

België miniatuur|Tanagra figurine met waaier (British Museum 1874, 0305.65, Londen)|267x267px Een aantal gerenommeerde kunstenaars maakten talrijke figurines als voorstudie, of als zelfstandig kunstwerk: Constant Permeke, Marhe Donas, Oscar Jespers, Oscar De Clerck, Jozef Cantré, Aline Bouvy (°1974) en Pascale Marthine Tayou. Soorten miniatuur|352x352px|colon van een blanke man met pijp.Tegenwoordig vindt men veel mascottes, stripfiguren, souvenirs, spelfiguren en dergelijke, die als figurine in de handel worden gebracht.

Tinnen soldaatjes Hummeltjes

Schaakstukken. Beroemd zijn de Lewis-schaakstukken, verfijnd 12e-eeuws snijwerk uit walrusivoor. Tanagra figurines . Vrouwelijke figuurtjes tussen 10 en 20 cm in elegante dagelijkse kleding, vaak met een huiselijk accessoire (een hoed, een waaier, een bloemenkrans, een amfoor, ...)

Colon statuettes. Veelkleurige lange houten beeldjes uit West-Afrika die koloniale, Westerse beroepen uitbeelden. Ze dragen hun identiteit bijna als een kostuum of uniform, vaak met de handen in hun zakken. Colons werden vooral na de dekolonisatie populair in het Westen. Het is moeilijk om echte en namaak van elkaar te onderscheiden. Oesjabti Venus figurines dodenmaskers Borstbeelden van (on)bekende personen

Beroepen In de 19e en in het begin van de 20e eeuw waren er in o.m. in Parijs 'Marchands des Statuettes', venters die op straat figurines te koop aanboden die ze met zich meesleurden. miniatuur|Een jonge venter die figurines op straat te koop aanbiedt (Parijs? 1907?)

Exposities

Statuettes. Kleinsculptuur in huis, Tentoonstelling in Mu.ZEE in de Venetiaanse Gaanderijen, 28/03/2023 - 03/01/2027.

Categorie:Beeldhouwkunst Categorie:Toegepaste kunst